فورۋمنىڭ اشىلۋ سالتاناتىندا «قازاقستاننىڭ باعالاۋشىلار دوستاستىعى» ءوزىن-ءوزى رەتتەيتىن ۇيىمى, باعالاۋشىلار پالاتاسىنىڭ باسقارما توراعاسى اسقار وماربەكوۆ حالىقارالىق فورۋمىنىڭ ماقساتى – ىسكەرلىك ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋ, باعالاۋ قىزمەتىندە دە تۇركىتىلدەس مەملەكەتتەر اراسىنداعى ءوزارا ءىس-قيمىلدى ودان ءارى تەرەڭدەتۋ ەكەنىن اتاپ ءوتتى. «تاريحي تامىرلاستىقتى نىعايتا ءتۇسۋ ءۇشىن تۇركى مەملەكەتتەرى باعالاۋشى پالاتالارىمەن ىسكەرلىك بايلانىستى نىعايتۋ تۋرالى شەشىمگە كەلدىك. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ تۇركىتىلدەس مەملەكەتتەردىڭ ىنتىماقتاستىق كەڭەسىنىڭ بەيرەسمي سامميتىندە تۇركىستان قالاسىن تۇركى الەمىنىڭ رۋحاني استاناسى رەتىندە رەسمي تۇردە جاريالاعانى بارشاعا ءمالىم. سوندىقتان كيەلى قالانىڭ تاريحي ماڭىزىن ەسكەرە وتىرىپ, فورۋمدى قاسيەتتى تۇركىستاندا وتكىزۋدى ءجون سانادىق», دەدى اسقار وماربەكوۆ. تۇركى الەمىنىڭ تاريحي جانە مادەني مۇراسىن, تۇركى مەملەكەتتەرىمەن ىنتىماقتاستىق قاتىناستىڭ ارتىپ كەلە جاتقانىن ەسكەرە وتىرىپ, تۇركى مەملەكەتتەرى باعالاۋشى پالاتالارىنىڭ تىعىز جانە ۇيلەستىرىلگەن ءوزارا ءىس-قيمىلى تۋرالى پىكىر تۋىنداعان. تۇركى مەملەكەتتەرىنىڭ ىنتىماقتاستىعى ماسەلەلەرىنىڭ جاندانۋىنا – تۇركى مەملەكەتتەرى ۇيىمىن قۇرۋعا بايلانىستى ونىڭ شەڭبەرىندە تۇركى مەملەكەتتەرىنىڭ بانكتىك قاۋىمداستىقتارى كەڭەسى قۇرىلدى. باسقارما توراعاسىنىڭ ايتۋىنشا, ءبىرتۇتاس ساياساتتىڭ قالىپتاسۋ ءۇردىسىن ەسكەرە وتىرىپ, كاسىبي قىزمەتتىڭ جاڭا سۋبەكتىسىن – تۇركى باعالاۋشىلار كەڭەسىن قۇرۋ تۋرالى تۇجىرىم جاسالعان. تۇركى باعالاۋشىلار كەڭەسىنىڭ قىزمەتى تۇركى مەملەكەتتەرىنىڭ باعالاۋشىلار پالاتالارى مەن ولارعا مۇشە ۇيىمدار اراسىنداعى ءوزارا ءتيىمدى ىنتىماقتاستىقتى تەرەڭدەتۋگە باعىتتالاتىن بولادى. «تۇركى باعالاۋشىلار كەڭەسىن قۇرۋ جانە ونىڭ قىزمەتى ەلىمىزدە جانە جالپى وڭىردە باعالاۋ قىزمەتىن دامىتۋ ءۇشىن تاعى ءبىر قادام بولماق. ينۆەستيتسيالىق جوبالاردا جانە كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرىن دامىتۋدا ماڭىزدى ءرول اتقاراتىن باعالاۋ قىزمەتىنىڭ ەرەكشەلىگىن ەسكەرە وتىرىپ, سونداي-اق سەرپىندى دامىپ كەلە جاتقان ماماندىق بولا وتىرىپ, ءبىزدىڭ ەلىمىزدىڭ كاسىبي باعالاۋشىلار قوعامداستىعى ۇكىمەت الدىنا قويىلعان مىندەتتەردى ىسكە اسىرۋ بويىنشا كۇش-جىگەرىن جۇمسايتىنى جانە كاسىپكەرلىككە كاسىبي قولداۋ كورسەتەتىنى ءسوزسىز», دەيدى باسقارما توراعاسى. ال قارجى مينيسترلىگىنە قاراستى دەپارتامەنت ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى بەكزات ايقىمباەۆا باعالاۋشىلاردىڭ قوعامداعى ورنىنا توقتالىپ, بۇل سالانىڭ اسا ماڭىزدى ءارى جاۋاپتى قىزمەت ەكەنىن جەتكىزدى.
سونداي-اق فورۋمدا تۇركى مەملەكەتتەرىنىڭ باعالاۋشىلار بىرلەستىكتەرىنىڭ كەڭەسى قۇرىلىپ, حالىقارالىق ۇيىمنىڭ قۇرىلعانى تۋرالى ماڭىزدى قۇجاتقا قوجا احمەت ياساۋي اتىنداعى حقتۋ-دىڭ سەنات زالىندا قول قويىلدى. كەڭەستى قۇرۋ تۋرالى قۇجاتقا قازاقستاننىڭ اتىنان «قازاقستاننىڭ باعالاۋشىلار دوستاستىعى» ءوزىن-ءوزى رەتتەيتىن ۇيىمى, باعالاۋشىلار پالاتاسىنىڭ باسقارما توراعاسى اسقار وماربەكوۆ, تۇركيا اتىنان تۇركيا باعالاۋشىلار بىرلەستىگىنىڭ باسقارما توراعاسى ياشار باحشەدجي, «وزبەكستان باعالاۋشىلار قوعامى» قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ ءتورايىمى نارگيزا ميرزاراحيموۆا, «ازەربايجان باعالاۋشىلار قوعامى» قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ باسقارما توراعاسى ورۋدج ۆۋگار الوۆسات وگلى جانە قىرعىزستاننان «قىرعىز باعالاۋشىلار بىرلەستىگى» قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ باسقارما توراعاسى سوۆەتبەك زاكيروۆ قول قويدى. حالىقارالىق كەڭەستىڭ جارعىسى دا ءبىراۋىزدان بەكىتىلىپ, رەسىمدەلدى. حالىقارالىق كەڭەستىڭ جۇمىسى وسى كەڭەسكە مۇشە ەلدەردىڭ مەملەكەتتىك تىلدەرىندە جۇرگىزىلەدى جانە ورتاق ءتىل رەتىندە اعىلشىن ءتىلى تاڭدالىپ الىندى. ەندى تۇركى ەلدەرىنىڭ باعالاۋشى مەكەمەلەرى, ۇيىمدارى, ساراپشىلارى, ماماندارى ءوزارا تىعىز بايلانىستا جۇمىس ىستەيدى. تۇركى مەملەكەتتەرىنىڭ باعالاۋشىلار بىرلەستىكتەرىنىڭ كەڭەسىن قۇرۋ بويىنشا جۇمىس التى اي بويى جۇرگىزىلگەن. وسى ۋاقىت ىشىندە قول قويۋشى ەلدەردىڭ باعالاۋ بىرلەستىكتەرى باسشىلارىنىڭ ەكى كەزدەسۋى ونلاين رەجىمدە وتكىزىلگەن. باكۋ قالاسىندا وفلاين رەجىمدە ءبىر كەزدەسۋ ۇيىمداستىرىلىپ, وندا قۇرىلتاي قۇجاتتارىنىڭ ماتىندەرى, قۇرىلاتىن حالىقارالىق ۇيىمنىڭ دامۋ ستراتەگيالارى مەن جوسپارلارى, ونىڭ ىشىندە باعالاۋ قىزمەتىنىڭ وزەكتى ماسەلەلەرى تالقىلانىپ, كەيبىر تۇستارى تۇزەتىلگەن. فورۋمعا قاتىسۋشىلار ماڭىزدى قۇجاتقا تۇركىستاندا قول قويىلۋىن تاريحي وقيعالاردىڭ ءبىرى رەتىندە اتادى.
ايتا كەتەلىك, «قازاقستاننىڭ باعالاۋشىلار دوستاستىعى» ءوزىن-ءوزى رەتتەيتىن ۇيىمى, باعالاۋشىلار پالاتاسى ۇيىمداستىرعان حالىقارالىق فورۋمعا تۇركىستان وبلىسىنىڭ اكىمدىگى مەن قازاقستان رەسپۋبليكاسى بانكتەرىنىڭ قاۋىمداستىعى قولداۋ كورسەتتى. وسىلايشا, تۇركىستان قالاسى حالىقارالىق دەڭگەيدەگى ماڭىزدى باسقوسۋلار وتەتىن ورتالىققا اينالىپ كەلەدى.
تۇركىستان
