ءيا, بۇل كۇنى ولگەي كوگىندە ولەڭ قالىقتاپ, جىر توگىلدى, كۇي كۇمبىرلەپ, ءان شىرقالدى. «قالقامان كەلە جاتىر» دەپ كۇنى بۇرىن مارە-سارە بولىسقان ەل زالدان ورىن الىپ, كەش بويى اقىنعا قۇرمەت, قوشەمەت كورسەتۋمەن بولدى.
اقىننىڭ ايتۋىنشا, وسكەمەندەگى ورالحان بوكەي اتىنداعى كىتاپحانا موڭعوليانىڭ بايان-ولگەي ايماعىنداعى اقتان بابي ۇلى اتىنداعى ورتالىق كىتاپحانامەن ارىپتەستىك ىنتىماقتاستىقتا تىعىز جۇمىس ىستەپ كەلە جاتقانىنا بىرنەشە جىل بولعان ەكەن. بىلتىر موڭعولياداعى كىتاپحانا قىزمەتكەرلەرىمەن وسكەمەندە وتكەن ىسكەرلىك كەزدەسۋدە بىرقاتار ماسەلە ايتىلعان. اتاپ وتسەك, بايان-ولگەيدەگى قانداستارىمىز قازاقتىڭ ادەبي كىتاپتارىنا ءزارۋ ەكەن. بۇل ماسەلەنى ەسكەرگەن و.بوكەي كىتاپحاناسىنىڭ اكىمشىلىگى ەلىمىزدەگى بىرقاتار كىتاپ باسپاسىنا حابارلاسىپ, ادەبي كىتاپتار كەرەكتىگىن جەتكىزگەن. ءسويتىپ, 500-گە جۋىق ادەبي كىتاپ پەن مەكتەپ وقۋلىعىن ناۋرىز مەيرامىنا وراي الىستاعى اعايىنعا جولداعان.
سول جولعى كەزدەسۋدە اقتان بابي ۇلى اتىنداعى ايماقتىق ورتالىق كىتاپحانا ديرەكتورى التىنگۇل دالەلقىزى اقىن قالقامان ءساريندى بايان-ولگەيگە ارنايى شاقىرعان.
«سىزدەردى كورگەنىمە قۋانىشتىمىن. ەكى كۇننەن بەرى كيەلى توپىراقتى باسىپ, ءتۇتىنىن يىسكەپ, سۋىن ءىشىپ, ءدامىن تاتىپ جاتىرمىز. ومىردەگى ەڭ ساۋلەلى, باقىتتى كۇندەردىڭ ءبىرى», دەپ قالقامان سارين باي ولكەنىڭ حالقىنا ءوز ريزاشىلىعىن ءبىلدىردى.
ەكى ساعاتقا جوسپارلانعان جىر كەشى ءۇش ساعاتقا سوزىلدى. ولگەيلىكتەر ولەڭگە ابدەن سۋساعان ەكەن. ۇيىپ تىڭدادى. ايماق باسشىلارى دا توبە كورسەتىپ كەتىپ قالعان جوق. كەش سوڭىنا دەيىن تاپجىلمادى. ارينە, مۇنداي كەش كۇندە بولا بەرمەسى انىق. كوڭىلدى كەشتە ولەڭ وقىلىپ, اقىننىڭ سوزىنە جازىلعان اندەر عانا شىرقالىپ قويعان جوق, قالقامان سارينگە جەرگىلىكتى جۇرت كوكەيدەگى سۇراقتارىن قويىپ, سۇحباتتاستى دا. «كۇز بەن قىز تۋرالى جازا بەرەسىز» دەپ ازىلگە باسقاندارى دا بولدى. الايدا:
«اۋىل. ءتۇندى جامىلىپ اپ,
تۇگەل تىلسىم كوشكە ەرەتىن.
...ءبىزدىڭ ءۇيدىڭ شامى بىراق,
بارىنەن دە كەش سونەتىن»,
دەپ «ارقاتتاعى ءبىزدىڭ ءۇي» اتتى ولەڭىن وقىپ, تىڭدارماندى تەبىرەنتتى. شىعىستىڭ بەلگىلى كۇيشىسى شالقار ىرىسحان ساحنادا تولەگەن مومبەكوۆتىڭ «سالتانات» كۇيىن ورىنداپ, قالقامان سارين كۇيگە ارناعان ولەڭىن جانە وقىدى. اقىننىڭ وقىرماندارى دا جىردان شاشۋ شاشتى. كەش سوڭىندا بايان-ولگەي باسشىلىعى مەن كىتاپحانا ۇجىمى قالامگەرگە قۇرمەت كورسەتىپ, ەستەلىك سىيلىق تابىس ەتتى. كەۋدەسىنە «بايان-ولگەي ايماعىنىڭ قۇرمەت مەدالىن» تاقتى. شىعارماشىلىق ادامى ءۇشىن بۇدان اسقان قۇرمەت-قوشەمەت بار ما؟ كەش سوڭىندا قالقامان سارين دە شىعارماشىلىق كەشتى ۇيىمداستىرعان قانداستارعا العىسىن جاۋدىردى.
وسكەمەن – بايان-ولگەي
