اتالعان جارىس قوجومقۇل قاباۋ ۇلى مەن راتبەك ساناتباەۆتى ەسكە الۋعا ارنالعان. بۇل ەسىمدەر كوپشىلىككە جاقسى تانىس. قوجومقۇل (1888-1955) – تانىمال قوعام قايراتكەرى. ۇزاق جىلدار باسشىلىق قىزمەتتە بولعان ول قىرعىز حالقىنىڭ ءال-اۋقاتىن كوتەرۋگە ايرىقشا ەڭبەك ءسىڭىردى. سونىمەن قاتار, قاباۋ ۇلى دۇلەي كۇش يەسى جانە ءوز زامانىندا جاۋىرىنى جەرگە تيمەگەن بالۋان بولعان دەسەدى. قازىرگى كەزدە بىشكەكتەگى سپورت سارايى ءدال سول كىسىنىڭ ەسىمىمەن اتالادى. قىرعىزستاننىڭ باس شاھارىندا جىل سايىن قوجومقۇلدىڭ قۇرمەتىنە ەركىن كۇرەستەن حالىقارالىق تۋرنير ۇيىمداستىرىلادى.
ال ءومىرى قىسقا بولعان راتبەك ساناتباەۆ قىرعىز بەن قازاققا ورتاق ۇل ەدى. ول 1969 جىلى جالالابادتا دۇنيەگە كەلدى. جاستايىنان گرەك-ريم كۇرەسىمەن شۇعىلدانىپ, تالاي بيىك بەلەستى باعىندىردى. كەزىندە قىرعىز كۇرەسى قۇلدىراپ تۇرعان تۇستا ساناتباەۆ جالعىز ءوزى وسى ونەردى ورگە سۇيرەدى. اتالعان بالۋان 1994 جانە 1998 جىلدارى ازيا ويىندارىندا كۇمىس مەدال يەلەندى. 82 كگ سالماق دارەجەسىندە ونەر كورسەتكەن ول حيروسيمادا قازاقتىڭ داڭقتى بالۋانى داۋلەت تۇرلىحانوۆتان ۇتىلسا, بانگكوكتا وڭتۇستىك كورەيا وكىلى پاك مەنسوكقا ەسە جىبەردى. 1999 جىلى افينادا ۇيىمداستىرىلعان الەم چەمپيوناتىندا قولا مەدال ولجالادى. 1995-2000 جىلدارى وتكەن ازيا چەمپيوناتتارىندا 2 التىن, 2 كۇمىس جانە 1 قولا مەدال يەلەندى. راتبەك 1996 جىلى اتلانتا جانە 2000 جىلى سيدنەي وليمپيادالارىنا قاتىستى. سونداي-اق گران-پري دودالارىندا 12 رەت باس جۇلدەنى قانجىعاسىنا بايلادى. ول حح عاسىرداعى قىرعىزستاننىڭ ەڭ ۇزدىك گرەك-ريم كۇرەسى شەبەرى دەپ تانىلدى. راسىندا دا, توقسانىنشى جىلدارى الاتاۋدىڭ ارعى بەتىندە ساناتباەۆتىڭ الدىنا تۇسەتىن بالۋان جوق ەدى.
راتبەك «قىرعىز بەن قازاققا ورتاق ۇل ەدى» دەۋىمىزدىڭ وزىندىك سەبەبى دە بار. توقسانىنشى جىلدارى قىرعىزستاندا سپورت سالاسىنا قاجەتتى كوڭىل بولىنبەدى. سونىڭ سالدارىنان بىرقاتار سپورتشى شەكارا اسىپ, وزگە مەملەكەتتەردىڭ ازاماتتىعىن الدى. ءدال سول كەزدە داۋلەت تۇرلىحانوۆ راتبەك ساناتباەۆتى ءوز قامقورلىعىنا الدى. ول بىرەر جىل داڭقتى جەرلەسىمىزدىڭ ۇيىندە تۇرىپ, ءىرى حالىقارالىق جارىستارعا قازاقستاندا دايارلاندى. داۋلەت باۋىرىنان ەش كومەگىن اياعان جوق. ناتيجەسىندە راتبەك سپورتتىڭ بۇل تۇرىندە سول كۇنگە دەيىن قىرعىزدىڭ بىردە-ءبىر بالۋانىنا باعىنباعان بەلەستەردىڭ بىرىنەن كەيىن ءبىر باعىندىردى.
بوزكىلەممەن قوشتاسقاننان كەيىن ساناتباەۆ قىرعىزستان سپورتىنىڭ كوسەگەسىن كوگەرتۋگە قامداندى. 2005 جىلدىڭ قىركۇيەك ايىندا ۇلتتىق وليمپيادا كوميتەتىنىڭ پرەزيدەنتى باياامان ەركىمباەۆتى بەلگىسىز بىرەۋلەر اتىپ ءولتىردى. سول كەزدە ورىنتاققا تالاس باستالدى. باسشىلىق قىزمەتكە ءوز كانديداتۋراسىن ۇسىنعانداردىڭ ءبىرى ساناتباەۆ ەدى. بىراق ونىڭ بۇل جوسپارى جۇزەگە اسپادى. 2006 جىلدىڭ 8 قاڭتارىندا ول بىشكەكتە قاندىقول قاراقشىلاردىڭ قولىنان قازا تاپتى. راتبەك نەبارى 36 جاستا ەدى...
