ءسۇت

وسكەمەندەگى جاڭا زاۋىت تاۋلىگىنە 400 توننا ءسۇت وڭدەپ, ودان 60 ءتۇرلى ءونىم شىعارادى وسىدان ەكى اپتا بۇرىنعى استانا كۇنى قارساڭىندا ۇيىم­داستىرىلعان تەلەكوپىر بارىسىندا شىعىس قازاقستان وبلىسىندا ءسۇت وڭدەۋ زاۋىتى ىسكە قوسىلعان ەدى. ءسويتىپ «Raimbek Vostok Agro» كورپوراتسياسى ۇدەمەلى يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ باعدارلاماسى اياسىندا قۇنى 1,2 ملرد. تەڭگە بولاتىن زاۋىت­تى قالپىنا كەلتىرۋ جۇمىس­تارىن جۇزەگە اسىردى. 1995 جى­لى جۇمىسىن توقتاتقان ءسۇت زاۋىتى سوڭعى جىلدارى قالپىنا كەلتىرىلە باستاعان. ناتيجەسىندە «شىعىس-ءسۇت» جشس بازاسىندا ساتىلى-بىرىكتىرۋ ارقىلى ءسۇت كلاستەرى قۇرىلدى. قۋاتتى 7 ءسۇت وڭدەۋ كاسىپورنىن ورناتۋ تاۋلىگىنە 400 توننا ءسۇتتى وڭدەۋگە, ءسۇت ونىمدەرىنىڭ 60 ءتۇرىن شىعارۋعا مۇمكىندىك بەردى. وڭدەۋگە قاجەتتى شيكىزاتتى 8 اۋدانداعى 20 شارۋاشىلىق قامتاماسىز ەتەدى. ۇدەمەلى ين­دۋستريالىق-ين­نو­ۆاتسيالىق دامۋ باعدارلاماسى اياسىندا ىسكە قو­سىل­عان كاسىپورىندا 250 ادام جۇمىس ىستەيدى. «شىعىس-ءسۇت» كاسىپورنى رەسەي مەن بەلورۋسسياعا ءسۇت ونىمدەرىن شىعارادى. بۇگىنگى كۇنى زاۋىتتىڭ ىرىمشىك ونىمدەرى رەسەيدىڭ ومبى, ءنوۆوسىبىر, بارناۋل قالالارىنا تاسىمالدانۋدا. –ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداقتىڭ قۇرىلۋى تاۋارىمىزدى تاسىمالداۋعا, شىعىندارىمىزدى ازايتۋعا, كەدەندىك الىمدارسىز ەركىن قوزعالۋىمىزعا سەپتىگىن تيگىزىپ وتىر», دەيدى «شىعىس-ءسۇت» جشس ديرەكتورى سەيىلجان سايلاۋباەۆ. وڭىردە كاسىپكەرلەر ءۇشىن «بايتەرەك» ۇلتتىق حولدينگىنىڭ جەلىسى بويىنشا ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەردەن جەڭىلدەتىلگەن نەسيە الۋ باعىتىندا جۇمىستار جۇرگىزىلىپ جاتىر. وعان وبلىستا 1 ملرد. 200 ملن. تەڭگە كولەمىندە 21 جوبا ۇسىنىلدى. ونىڭ ىشىندە 700 ملن. تەڭگەگە جۋىق قارجىعا قول جەتكىزىلدى. وبلىس باسشىلىعى ۇلتتىق قوردان «بايتەرەككە» بولىنگەن 55 ملرد. تەڭگەنىڭ 10 پايىزعا جۋىعىنا قول جەتكىزۋدى كوزدەپ وتىر. «شىعىس-ءسۇت» كومپانياسى ەكى جوبا بويىنشا پايىزدىق ۇستەمەسى تومەن قارجى العان بولاتىن. كلاستەرلىك كاسىپورىن رەتىندە قۇرىلعان زاۋىتتا ءسۇتتى ساۋدان باستاپ, وڭدەۋ, ءونىم الۋعا دەيىنگى ارالىقتاعى وندىرىستىك ۇدەرىس جولعا قويىلعان. زاۋىت باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, 350 ملن. تەڭگە نەسيەنىڭ ارقاسىندا گلۋبوكوە اۋدانىندا «بوبروۆكا+» روبوتتاندىرىلعان فەرماسى جۇمىسىن ويداعىداي جۇرگىزسە, ەكىنشى جوبا رەتىندە 364 ملن. تەڭگەگە وسكەمەن قالاسىنداعى ءسۇت وڭدەۋ كومبيناتىنىڭ قۇرىلىسى سالىندى. بۇل جوبا تولىق قۋاتىمەن ىسكە قوسىلعاندا جىلىنا كەم دەگەندە 30 مىڭ توننا ءونىم وندىرە الادى. تاپسىرىس پەن سۇرانىسقا وراي ءونىم كولەمىن ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بار. الداعى ۋاقىتتا ءسۇت ونىمدەرىنىڭ 100 ءتۇرىن شىعارۋدى جوسپارلاپ وتىر. كاسىپورىن جەتەكشىسى يندۋستريا­لاندىرۋ كارتاسى شەڭبەرىندە ۇسىنىلىپ وتىرعان نەسيە ۇستەمەسىنىڭ بيزنەستى وركەندەتۋگە وتە قولايلى بولىپ وتىرعانىن جەتكىزدى. ماسەلەن, كاسىپكەرلەر بۇرىن 15 پايىزدىق ۇستەمەمەن قارجى السا, بۇگىندە 6 پايىزدىق ۇستەمەمەن قارجى الىپ وتىر. مۇنداي جەڭىلدىك ەش جەردە جوق. شىعىندى ازايتا وتىرىپ, ەڭبەك ونىمدىلىگىن ارتتىرۋ باعىتىندا وسىدان ەكى جىل بۇرىن قولعا الىنعان زاۋىتتىڭ جاڭا كومبيناتىندا بۇگىنگى نارىق تالابىنا ساي قۇرال-جابدىقتاردى جاڭعىرتۋ, جوعارى تەحنولوگيانى ەنگىزۋ جۇمىستارى اتقارىلدى. يتاليا, جاپونيا, شۆەتسيا جانە رەسەيدەن اكەلىنگەن جوعارى تەحنولوگيالىق قۇرال-جابدىقتار ورناتىلدى. ءونىمنىڭ وزىندىك قۇنى مەن ساپاسىنىڭ سايكەس كەلۋىن ۇشتاستىرۋ ءۇشىن ۇتىمدى جۇمىستار اتقارىلدى.  قۋاتى وبلىس اۋماعىندا وندىرىلەتىن ءسۇتتىڭ بارلىعىن وڭدەۋگە جەتەدى. ياعني, زاۋىتتا وندىرىلەتىن ءسۇت ونىمدەرى شيكىزاتتىڭ كولەمىنە بايلانىستى بولماق. شىعىس قازاقستان ءوزىن-ءوزى ازىق-ت ۇلىكپەن تولىعىمەن قامتاماسىز ەتە الادى. تەك قانت پەن تۇزدى عانا سىرتتان تاسىمالدايدى. وسى ورايدا وڭىردە اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنداعى يمپورتتى ازايتۋ جوسپارلانىپ وتىر. تاعى ءبىر ايتا كەتەتىن جارقىن مىسال, ءوڭىردىڭ كەدەن وداعى شەڭبەرىندەگى تاۋار اينالىمى بىلتىر 1 ملرد. دوللاردى قۇراسا, بيىل بەس ايدا 400 ملن. دوللارعا جەتتى. 2012 جىلمەن سالىستىرعاندا 2013 جىلى ءوسىم 1,4 ەسەگە ارتتى. بۇل كورسەتكىش اعىمداعى جىلى تاعى ۇلعايا تۇسەدى دەپ كۇتىلۋدە. مۇنىڭ بارلىعى وڭىردەگى الەۋەتتى كاسىپورىنداردىڭ ارقاسىندا مۇمكىن بولىپ وتىر. ەلىمىزدە كۇنباعىس مايىن وندىرۋدە شىعىس ءوڭىرى جەتەكشى ورىنعا يە. جىلىنا 350 مىڭ توننا وسىمدىك مايى وندىرىلەدى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس شىعىس قازاقستان كۇنباعىس مايىمەن ءوڭىردى عانا ەمەس, رەسپۋبليكا مەن كورشىلەس ەلدەردىڭ نارىعىن دا قامتۋدى جوس­پارلاپ وتىر. دۋمان اناش, «ەگەمەن قازاقستان». وسكەمەن. سۋرەتتى تۇسىرگەن سەرگەي سۋروۆ.