قابىل

قۇرقىلتايدىڭ ۇياسىنداي كلينيكاعا كىرىپ بارعاندا كەزەك كۇتكەن ادامنىڭ كوپ ەكەنىن بىردەن بايقايسىز. اۋرۋى جانىنا باتقان, دەرتىنە شيپا ىزدەگەن كىسىلەردىڭ كوزىنەن ءۇمىتتىڭ ۇشقىنى بايقالادى. تالاي جەردى اداقتاپ, تابانىنان توزىپ, ەم تاپپاي قينالعان جانداردىڭ شارشاعان بەينەسى ەت جۇرەگىڭدى ەلجىرەتپەي تۇرمايدى. ويتكەنى, مىسقىلداپ كىرگەن اۋرۋدىڭ تابانداپ شىقپاي قوياتىنى الىمساقتان ايان. ال مىنا جەرگە جانىن جەگىدەي جەگەن دەرتتى قولمەن سىلىپ العانداي ساۋىقتىرا ما دەگەن ۇمىتپەن كەلەدى. سول ءۇمىتتى اقتايتىن اق ساقالدى, ءيمانجۇزدى, ءوزى ارباعا تاڭىلعان كىسى. بۇل – قابىل دوسجانوۆ دەگەن دارىگەر. القيسسا. قابىل قايىربەك ۇلى انادان تۋعاندا ون ەكى مۇشەسى ءبۇتىن, اياق-قولى ساۋ ەدى. جۇرتپەن قاتار جەتىلدى. الماتىدا مەديتسينالىق ءبىلىم الدى. وقىپ جۇرگەندە وزىنەن تومەن كۋرستاعى ءمادينا ەكەۋى شاڭىراق قۇردى. ەلگە ورالىپ ماماندىقتارى بويىنشا جۇمىس ىستەدى. قابىل بالالار ەمحاناسىنا دارىگەر, ءمادينا قالالىق پەرزەنتحاناعا اكۋشەر-گينەكولوگ بولىپ ورنالاستى. ءبىر جۇمىسقا عانا بايلانىپ قالمادى. وتاعاسى ارتىق ۋاقىتىندا جەدەل-جاردەم بولىمىنە بارىپ ناپاقاسىن ارتتىردى. جۇبايى مەديتسينالىق ۋچيليششەدە ءبىلىم بەردى. سەبەبى, ۇلكەن اۋلەتتىڭ قاجەتىن ايىرۋ كەرەك. وزدەرى جاس. بويلارىندا جالىن بار. سولاي جۇرگەندە 1983 جىلدىڭ قىركۇيەك ايى كەلدى. قۇر كەلمەدى, قارالى جاعدايدى ەرتىپ جەتتى. قابىل دوسجانوۆ جول-كولىك اپاتىنا ۇشىرادى. اقىرىندا ەكى اياعى ىستەمەي, ارباعا تاڭىلدى. سولايشا, التى جىل ۇيدە وتىردى. ونىڭ ءۇش جىلىندا ەمدەلدى. قاراعاندىداعى ج ۇلىن ومىرتقالارىن ەمدەيتىن ورتالىققا بىرنەشە رەت باردى. اياعىنان تۇرىپ كەتە الماسا دا, ءبىرشاما ساۋىقتى. ال قالعان ءۇش جىلىن قابىل قايىربەك ۇلى جوعارى جاقتان جۇمىس سۇراۋمەن وتكىزدى. مينيستردەن باستاپ, باسقارما باستىعىنا دەيىن حات جازدى. جاعدايىن ايتتى, جۇمىس بەرۋىن ءوتىندى. بىراق وعان ەلەڭ ەتكەن ادام بولمادى. ءار حاتتى اپارعان سايىن ءمادينانىڭ تاۋى شاعىلىپ, ساعى سىنىپ, مۇڭايىپ قايتاتىن. دەي تۇرعانمەن, وتاعاسىنا ونداي كوڭىل كۇيىن بىلدىرمەيتىن ەدى. ونسىز دا قيىن جاعدايعا دۋشار بولىپ, جۇمىسسىز قالىپ وتىرعان وتاعاسىنا نەشە ءتۇرلى سىلتاۋ ايتىپ, سىرتتا ەستىگەن جاعىمسىز سوزدەرىن ءوزى جۇتىپ قوياتىن. شىدامنىڭ دا شەگى بار عوي. قاشانعا دەيىن ىشىندە ساقتاسىن. قانشا جەردەن مىقتى بولعانمەن ەمەننىڭ دە مورت سىناتىن كەزى بولادى. ءبىر كۇنى ءمادينا دا شىدامادى. كەزەكتى حاتىن الىپ بارعاندا دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنداعىلار «سەندەر جازعان حاتتان ءبىر ءۇي سوعاتىنداي بولدى. قۇر ساندالعاندى قاشان قوياسىڭدار؟» دەگەن كەكەسىندى ءسوز ايتادى. تالاي قورلىعى وتسە دە تىرس ەتپەگەن ءمادينا دوسجانوۆا مىنا سوزدەن كەيىن قۇلازىپ سالا بەرەدى. ولار ءۇشىن ارباعا تاڭىلسا دا, جۇمىس ىستەگىسى كەلەتىن, جۇرت قاتارلى ءومىر سۇرۋگە تالپىناتىن ادامنىڭ ارەكەتى كوك تيىندىق قۇنى جوق ەكەن. بۇلار جازعان قۇر حاتتىڭ ءوزىن اۋىر سانادى. قارا سيا ارقىلى اق قاعازدىڭ بەتىنە قۇيىلعان جانايقايى قۇلاقتارىنا جەتپەدى. دەمەۋ ىزدەگەن سوزدەرى وتپەدى. سول كۇنى ءمادينا ۇيىنە ەبىل-سەبىلى شىعىپ جىلاپ كەلدى. ءبىرتالاي ۋاقىتتان بەرى ىشىندە قاتقان شەمەن كوز جاسى بولىپ توگىلدى. جان جۇرەگى اۋىرىپ ەگىلدى. تاۋى قايتىپ, ەزىلدى. ءار حاتىنا ۇلكەن ءۇمىت پەن امانات ارقالاتىپ جىبەرىپ, ۇيىندە جاقسىلىق كۇتىپ وتىرعان قابىلدىڭ دا كوڭىلىنە قارايتىنداي بولمادى. وسىعان دەيىنگى بار اڭگىمەنى جايىپ سالدى. ەشكىم قولۇشىن سوزبايتىنىن, مۇنىڭ تاعدىرىنا الدەكىمنىڭ الاڭدامايتىنىن, قايتا تابالاپ, مىسقىلداپ, بارعان سايىن جىگەرىن قۇم ەتىپ قايتاراتىنىن ايتتى. اربادا وتىرعان قابىل ءبارىن ءۇنسىز عانا تىڭدادى. جارىن اياپ تا كەتتى. دەگەنمەن, مۇنداعى ايانىش سەزىمى قوعامنىڭ تاسباۋىر قالپىن بۇزا المايتىنىن سەزىندى. اشۋ شاقىرعانمەن, باسىن تاۋعا دا, تاسقا دا ۇرىپ شارق ۇرعانمەن ەشتەڭەنىڭ بىتپەيتىنىن ۇقتى. ۇقتى دا كۇش قايراتىن جيناپ, ەندى ەشكىم­نەن كومەك سۇراماۋعا بەل بۋدى. ايتكەنمەن, ءتۇبى جاراتقاننىڭ جاپادان-جالعىز قالدىرمايتىنىنا سەندى. ۇيدە وتىرعان ادامنىڭ قۇلاعى قاشاندا تۇرىك بولادى. تەلەديدار مەن گازەتتەردەگى اقپاراتتاردان قول ۇزبەيدى. زاماننىڭ قالاي قاراي دامىپ بارا جاتقانىن ءبىلىپ وتىرادى. قابىل قايىربەك ۇلىنىڭ ءومىرى دە سولاي ءورىلىپ جاتقان. 1989 جىلى كسرو دەنساۋلىق ءمينيسترى ەۆگەني چازوۆ ارالعا كەلدى. بارلىق اقپارات كوزدەرى چازوۆتىڭ قىزىلوردا وبلىسىنا كەلەتىنىن, ارال پروبلەماسىن سول جەردە تالقىلايتىنىن جارىسا ايتىپ جاتتى. كەشكىلىك ءمادينا جۇمىستان كەلگەندە وتاعاسى ءبىر سىردىڭ شەتىن شىعاردى. «چازوۆ كەلەدى ەكەن. مەن ەڭ سوڭعى ءوتىنىشىمدى سول كىسىگە حاتپەن جەتكىزەيىن. ەگەر ودان كومەك بولماسا, ەندى ەشقاشان ەشكىمنەن كومەك سۇرامايمىن. قالاي قارايسىڭ؟». وتاناسى ءۇنسىز عانا قوشتاعان. سودان قابىل قايتا قالام الىپ, حاتقا وتىردى. ءبارىن اقتاردى. ىشىندەگى سىرىنىڭ ءبىرىن دە بۇگىپ قالمادى. مۇنىڭ جاعدايىنا ەشكىمنىڭ باسىن اۋىرتپايتىنىن اشىق جازدى. ەڭ سوڭعى تابان تىرەر ادامى ەكەنىن ايتتى. ءسويتتى دە, حات سوڭىندا «مەنىڭ ماسەلەمدى ەشكىمگە تاپسىرماي, تىكەلەي ءوزىڭىز شەشىڭىز» دەپ قاداپ ايتىپ, نۇكتەسىن قويدى. ال ەندى مۇنى قالاي جەتكىزۋ كەرەك؟ الدىمەن بايلانىس بولىمشەسىنە تەلەفون سوقتى. ءوزىنىڭ جايىن ءتۇسىندىرىپ, ارالدا جۇرگەن مينيسترگە جەدەلحات جولداعىسى كەلەتىنىن, سوعان قولعابىس ەتۋدى سۇرادى. حاتتى وننان جاڭا اسقان قىزىنىڭ قولىنا ۇستاتىپ, قىپ-قىزىل ون سومدىقتى قوسىمشا قىستىرىپ, بايلانىس بولىمشەسىنە جىبەرەدى. وندا­عىلار ءبىراز قينالىپتى. دەسەك تە, ءومىر مەيرىمسىز ادامداردان عانا تۇرمايدى عوي. ءمينيستردىڭ تىكەلەي قولىنا جەتەتىندەي ەتىپ سالادى. جەدەلحات جەتكەندە چازوۆ ارالدا اكتيۆ جينالىسىندا وتىر ەكەن. جانايقايعا تولى حاتتى وقىپ شىققان مينيستر وبلىستىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسىن ورنىنان تۇرعىزادى دا, سۇراقتى توتەسىنەن قويادى. «وبلىستا قانشا مۇگەدەك دارىگەر جۇمىس ىستەيدى؟». قويىلعان سۇراق وسى ەكەن. ال ايماقتا ونداي بىردە-ءبىر دارىگەر جوق. باسقارما باستىعى نە دەسىن؟ جانارىمەن جەر شۇقىپ, كىبىرتىكتەپ قالادى. چازوۆ جينالىستىڭ ۇستىندە باسقارما باستىعىنا تاپسىرما بەرىپ, ورىندالۋىن تىكەلەي ءوزى قاداعالايتىنىن ايتادى. ەرتەسى وبلىستىڭ دەنساۋلىق سالاسىنداعى اتقا مىنەرلەرى دوسجانوۆتاردىڭ ۇيىنە قۇدا كەلگەندەي ساۋ ەتىپ كەلە قالادى. سوندا ابدەن ىشىنە جينالعان قىجىلىن, اشۋ-ىزاسىن, جەدەلحاتتى 10 سومعا جىبەرىپ, بۇل اقشاعا سول كەزدە ءبىر بوتەلكە كونياك قانا كەلەتىنىن ءبىراۋىز سوزگە سىيدىرعان قابىل دوسجانوۆ اتقا مىنەرلەرگە بىلاي دەپتى: «سەندەردىڭ قۇندارىڭنىڭ ءبىر بوتەلكە كونياك ەكەنىن باياعىدان بىلمەدىم عوي». بۇل ءسوز ولاردىڭ سۇيەگىنەن ءوتتى مە, وتپەدى مە, قۇداي ءبىلسىن؟ بىراق وداقتىق دەڭگەيدەگى مينيستردەن تاپسىرما العان سوڭ ولاردىڭ دا يىلمەسكە امالى جوق-تىن. ەندى ارباداعى دارىگەرگە قانداي جۇمىس ۇسىنۋ كەرەك؟ قابىل دوسجانوۆ قانداي جۇمىستان بولسىن قاشپايتىنىن ءمالىم قىلادى. دارىگەر بولماسا دا رەنجىمەيتىنىن جەتكىزەدى. تەك ءبىر عانا تالابى بار. جۇمىستى ۇيدە وتىرىپ ىستەيدى. ول كەزدە قازىرگىدەي مۇگەدەكتەرگە ارنالعان تاكسي جوق. جۇمىسقا قاتىناۋ تىم قيىن. ءارى ويلانىپ, بەرى ويلانىپ, ەشكىم ەشقانداي ماردىمدى ۇسىنىس ايتا المايدى. كەسىمدى ۇسىنىس تاعى دا ءبىزدىڭ كەيىپكەرىمىزدىڭ تاراپىنان شىعادى. ءدال سول كەزدە «جەكەلەگەن ەڭبەك ارەكەتى» دەگەن زاڭ شىققان بولاتىن. ونى اياق كيىم تىگەتىندەر مەن مۇقابا تۇپتەيتىندەردەن باسقا ەشكىم پايدالانبايدى ەكەن. بىلاي ايتقاندا, نارىققا تەرەزە اشىپ تۇرعان زاڭ. دەي تۇرعانمەن, ەشكىم راحاتىن كورمەگەن. قابىل دوسجانوۆ وسى زاڭ بويىنشا اۋرۋلاردى ۇيىندە قابىلداۋعا بولاتىنىن ورتاعا سالادى. «باسىم ساۋ, اقىل-ەسىم ءتۇزۋ, ءبىلىمىم بار. بۇل مەنىڭ قولىمنان كەلەدى», – دەيدى دوسجانوۆ. «مۇنىڭ ءبارى دۇرىس, ورىندى بولعانمەن, ۇيدە قانداي دارىگەر رەتىندە قابىلدايسىز؟» دەگەن قارسى سۇراق تۋىندايدى. قابىل قاراعاندىدا جاتىپ, التى اي ەمدەلىپ جۇرگەندە ونى استاحوۆ دەگەن دارىگەر ينەمەن ەمدەيدى. قولىنان ءىس كەلەتىن, ءبىلىمى مەن بىلىگى قاتار جەتىلىپ تۇرعان جىگىتتىڭ ارباعا تاڭىلعانىنا جانى اشي ما, استاحوۆ قابىلعا وسى ينەمەن ەمدەۋ ءتاسىلىن ۇيرەتەدى. كۇندەردىڭ ءبىر كۇنىندە قاجەتىڭە جارار دەيدى. ايتقانى ايداي كەلدى. مىنە, ۇيدە اۋرۋلاردى ينەمەن ەمدەيتىن ءسات تۋدى. دەسەك... ونى راستايتىن, مۇنداي ەم-دوممەن اينالىسۋعا رۇقسات بەرەتىن قۇجاتى جوق ەكەن دوسجانوۆتىڭ. ونىڭ دا جولى تابىلادى. ول شاقتا نەۆرولوگيا بولىمىندە جاتىپ, ءبىلىم الا بەرۋگە بولاتىن. سولايشا, قابىل دوسجانوۆ وبلىستىق نەۆرولوگيا بولىمىنەن ءبىلىم الىپ شىعادى. ءوزى ءۇش بولمەلى ۇيدە ايەلى ەكى بالاسىمەن تۇراتىن. سونىڭ ءبىر بولمەسىن كابينەتكە اينالدىرىپ, ادام قابىلداي باستايدى. مىنە, ارباداعى دارىگەردىڭ ءومىرى وسىلاي ورىلگەن ەدى. التى جىل دەگەندە بارىپ ارمانىنا جەتىپ, سۇيىكتى ىسىمەن قايتا قاۋىشقان. اياق-قولى ساۋ ادامداردىڭ جۇمىس جوق دەپ داعدارىپ, الدەكىمگە وكپەلەپ, كىجىنىپ جۇرگەنىن كورگەندە قابىل قايىر­بەك ۇلىنىڭ قايراتى ەسكە تۇسە بەرەدى. تاۋەلسىزدىك كەلىپ, ومىرىمىزگە نارىق دەندەپ ەنىپ, زامان باسقاشا سيپات العاندا دا ول جۇمىسىن جالعاستىرا بەردى. جالعاستىردى دەگەن انشەيىن ءسوز. دامىتتى دەگەن دۇرىس. قالادان جەر ءۇي ساتىپ الىپ, سونىڭ ءبىر بولىگىن ەمدەۋ ورنىنا اينالدىردى. ونىڭ ۇستىنە بۇگىنگى اۋرۋدىڭ ءوزى سان-سالالى بولىپ كەتتى. كەيبىرىن تەك ينەمەن عانا ەمدەي المايسىڭ. زاماننىڭ كەيپىنە قاراي بۇلار دا كلينيكانى دامىتتى. جۇبايى ءمادينانى وكىمەتتىڭ جۇمىسىنان شىعارىپ الىپ, ەكەۋى تىرشىلىكتى بىرگە ءوربىتتى. ول دا ءوزىنىڭ ماماندىعى بويىنشا ادامدار قابىلداي باستادى. ءبىر مەدبيكە قارىنداسىن قاناتىنىڭ استىنا الدى. وسىلايشا, «دوسجانوۆتار كلينيكاسى» ومىرگە كەلدى. بۇل جەردە ونكولوگيالىق, حيرۋرگيالىق اۋرۋلار مەن تۋبەركۋلەز جۇقتىرعان ادامداردى ەمدەمەيدى. ال باسقا دەرتتىڭ بارلىعىن ەمدەۋگە مۇمكىندىكتەرى بار. ءمادينا اپايمەن سويلەسىپ وتىرمىز. «سىزدەرگە اياعىنان تۇرا الماي كەلىپ, شاۋىپ كەتكەن ادامدار كوپ پە؟» دەيمىز. «قايبىر جىلى قۇلاحمەت ساپارباەۆ دەگەن جىگىت كەلگەن. ەكى جاعىنان ەكى ادام ۇستاماسا وزدىگىنەن تۇرا المايدى. بەلىنىڭ قۇياڭى بار ەكەن. ءتىپتى, وتىرۋعا شاماسى جەتپەيدى» دەپ جاتىر. توقتاي قالىڭىز. اڭگىمەگە ەلىتىپ وتىرىپ ادام اتىنا اسا نازار اۋدارماپپىز. قۇلاحمەت مەنىڭ تۋىس اعام عوي. ءبىزدىڭ بالا كەزىمىزدە بەلىنەن شويىرىلىپ تۇرا الماي قالعان. ەكى رەت وتا جاساتتى. بەلدەگى ءوسىپ كەتكەن شەمىرشەكتى كەستىرىپ. ونىسى قايتا-قايتا وسە بەرەدى. تۇرا الماي قالعانىن كورگەنبىز. كەيىننەن ءبىر جەرگە بارىپ كەلىپ, اتتاي شاۋىپ كەتكەن. ءمادينا دوسجانوۆاعا اڭگىمەسىنىڭ سوڭىن سارناپ ءوزىمىز ايتىپ بەرىپ جاتىرمىز. اعامىزدى اياعىنان تۇرعىزعان كىم دەپ ويلاماعانبىز عوي. جاراتقاننىڭ ءوزى جولىقتىرىپ وتىرعانىن قارامايسىز با؟! «دوسجانوۆتار كلينيكاسىنىڭ» ەڭ باس­تى ەرەكشەلىگى نە؟ بۇل جەردە مۇمكىندىگى شەكتەۋلى ادامدار مەن ولاردىڭ وتباسىنا ءتۇرلى جەڭىلدىكتەر قاراستىرىلعان. سونىمەن قاتار, قارتتار ۇيىندەگى كىسىلەردى تەگىن ەمدەيدى. قىسقاسى, تاعدىردىڭ تاۋقى­مەتىن تارتىپ, وعان اۋرۋ جاماپ الىپ, ەمدەلۋگە مۇمكىندىگى بولماي جۇرگەن ادامداردى اياعىنان تۇرعىزىپ, ءومىر سۇرۋگە ۇمتىلدىرۋ ءۇشىن جاعداي جاساپ وتىر. بۇدان باستى قۇندىلىقتىڭ اقشا ەمەس ەكەنىن انىق اڭعارامىز. ۇلكەن ساۋاپتى ءىس جاساپ وتىرعانىن سەزەمىز. وسى ماقالانى جازۋ بارىسىندا تالدىقورعانداعى وبلىستىق مەديتسينالىق ورتالىقتىڭ باس دارىگەرى مۇرات راحمەتوۆ حابارلاستى. ءوزى قابىل دوسجانوۆتىڭ كۋرستاسى ەكەن. – قابىل وتە ءبىلىمدى ءارى بىلىكتى دارىگەر. الدىنا كەلگەن ادامداردىڭ دەرتىنە شيپا تاپپاعاندارى كەمدە-كەم. ەڭ باستىسى, ءبىز ونىڭ قاجىر-قايراتىنا تاڭعالامىز. تاعدىرى وتە قيىن بولسا دا, سوعان مويى­مادى. العا ۇمتىلدى. تىنىم تاپپادى. جەتىلدى. تۇبىندە ناتيجەگە جەتتى. ونىڭ ەڭ ۇلكەن ناتيجەسى – ەلدىڭ ىقىلاسى. ول حالىقتىڭ العىسىن العان ادام. كەي-كەيدە تىرشىلىكتىڭ كۇيبەڭىمەن كوپ نارسەنى نازاردان سىرت قالدىرىپ جاتامىز. قاراپايىم ادامي قارىم-قاتىناستاردى ۇمىتىپ كەتەمىز. ال قابىل ونداي ەمەس. بىرگە وقىعان قىز-جىگىتتەردىڭ بارىنەن حابار الىپ وتىرادى. جاعدايى بولماي جۇرگەندەرگە كومەكتەسەدى. ءبارىمىزدىڭ باسىمىزدى جيناپ تۇرادى. كەيدە سوعان دەمەۋشىلىك تە جاساپ جىبەرەدى. سونىسىمەن بارىمىزگە ۇلگى بولىپ جۇرەدى. ءوزى اقجارقىن, پەيىلى اق ازامات, – دەيدى ول. وتكەن كۇننىڭ وتكەلدەرىن ايتىپ وتىرىپ, بۇگىننەن اتتاپ كەتكەندەي ەكەنبىز. قازىر مۇمكىندىگى شەكتەۋلى ازاماتتاردىڭ جۇمىسقا ورنالاسۋى, قايتا ءبىلىم الۋى كوپ جەڭىلدەدى. بيىلدان باستاپ ەلباسىنىڭ ناقتى تاپسىرماسىنان كەيىن مۇمكىندىگى شەكتەۋلى ادامدارعا دەگەن قامقورلىق ەرەكشە ارتتى. ولار ەندى باياعىداي ۇيلەرىندە وتىرىپ ءاربىر مەكەمەگە حات جازىپ, جۇمىس سۇرامايدى. مەملەكەتتىڭ ءوزى مۇنداي ادامدارعا جۇمىس بەرۋگە مۇددەلى بولىپ وتىر. ءسوزىمىز جالاڭ بولماسىن. وسى ورايدا, قىزىلوردا وبلىسىندا اتقارىلعان قىراۋار تىرلىكتىڭ ءبىر سىپىراسىن ايتا كەتەيىك. وسى كۇنى وبلىس بويىنشا 350 مۇمكىندىگى شەكتەۋلى ادام تۇراقتى جۇمىسپەن قامتىلعان. اتاپ ايتقاندا, ارالدا – 27, قازالىدا – 24, قارماقشىدا – 33, جالاعاشتا – 20, سىرداريادا – 25, شيەلىدە – 46, جاڭاقورعاندا – 25, قىزىلوردا قالاسىندا 150 مۇگەدەك تۇراقتى جۇمىستىڭ قۇلاعىنان ۇستاعان. سونىمەن قاتار, ايماقتا العاش رەت مەملەكەتتىك الەۋمەتتىك تاپسىرىس اياسىندا مۇگەدەكتەردى قاشىقتىقتان وقىتۋعا وبلىستىق بيۋدجەتتەن 5,0 ميلليون تەڭگە ءبولىندى. بۇل ءومىردىڭ ءوزى وگەيسىتكەندەي بولعان ادامدار ءۇشىن ۇلكەن كومەك ەكەنى بەلگىلى. ولار وزدەرىن قوعامنان تىس ساناماۋى كەرەك. ەلگە, مەملەكەتكە كەرەك ەكەنىن سەزىنۋلەرى قاجەت. سوندىقتان, وسىنداي كەشەندى ءىس باستالدى. ءتۇبى قايىرلى بولسىن دەيمىز. قابىل دوسجانوۆ بەس ۋاقىت نامازىن قازا قىلمايتىن قازاق. شىلىڭگىر شىلدەدە ورازاسىن ۇستاپ, قۇلشىلىعىن جاساپ ءجۇر. ادامدارعا ەم-دوم جاساپ جاتقاندا «ءبىسسىمىلا» دەپ باستايدى. ىشىنەن اۋرۋعا شيپا بەرىپ, ساۋىعىپ كەتۋىن تىلەپ, دۇعا ەتىپ وتىرادى. اللا تاعالا سۇيىكتى ق ۇلىنىڭ تىلەگىن قابىل ەتەدى دەيدى عوي. سوعان قاراپ قابىلدىڭ ەمىنە, شيپا ىزدەگەندەر ءۇشىن جاسالاتىن دۇعالارىن جاراتقان قابىل ەتەدى دەپ ويلادىق. ونىڭ ۇستىنە ادامنىڭ اتى ونىڭ تاعدىرىنا اسەر ەتەدى دەگەن دە تۇسىنىك بار. ارباداعى دارىگەردىڭ الدىنا كەلگەن كىسىلەردىڭ قۇلان تازا ايىعىپ كەتۋىنىڭ ءبىر سىرى وسىندا جاتسا كەرەك. ەرجان بايتىلەس, «ەگەمەن قازاقستان». قىزىلوردا.