جيىرما ءتورت جىل عانا عۇمىر كەشكەن, ءجۇز جىلدىعى جاقىنداعان جازۋشى ساتتار ەرۋباەۆ ەلەنسە ەكەن

قازاق ەلى, قازاق مەملەكەتى, قازاق ادەبيەتى ءۇشىن اقىن, جازۋشى, پۋبليتسيست, دراماتۋرگ ساتتار ەرۋباەۆتىڭ ءجونى بولەك, جوسىعى ەرەك. بار بولعانى جيىرما ءتورت جىل عانا ءومىر سۇرگەن جالىندى جاس قانشاما تىرلىكتەر تىندىرىپ ۇلگەردى دەسەڭىزشى! سول جارىق جۇلدىزىڭىز بيىلعى قازان ايىندا ءجۇز جاسقا تولادى. 2014 جىل. ساتتار ەرۋباەۆ­تىڭ ءجۇز جىلدىعى. قازاق ادە­بيە­تىندەگى باللادا دەيتۇعىن ءبو­لەكشە جانردىڭ باستاۋ كوزى – سات­تار. فانتاستيكالىق نوۆەلليس­تيكانىڭ دا تۇڭعىش قاينار­لارىن ەرۋباەۆتان تاباسىز. پارو­ديا­­ڭىزدى دا باستاپ بەرگەندەردىڭ بىرەگەيى ەرۋباەۆ. دراماسى تاعى بار. ال ەندى «مەنىڭ قۇرداستارىم» رومانى ناعىز جاڭاشىلدىقتىڭ ۇلگىسى بولدى. ءوز كەزىندە. قازىرگى كۇندە دە جاڭاشىلدىقتى سەزىندىرەر. لەۆ تولستويىڭىزدىڭ ءسوزى بار: «ەشقاشان ەسكىرمەيتىن جاڭالىق, ول – تالانت. سەبەبى, تالانت ارقاشان جارىق جۇلدىزداي جارقىراپ تۇرادى». ادەبيەتىڭىزدەگى جارىق جۇلدىزدار دەگەندە ەڭ بىرىنشىلەردىڭ قاتارىندا ساتتار ەرۋباەۆتىڭ تۇراتىنىن ەشكىم دە جوققا شىعارا المايدى. ساتتار ەرۋباەۆ تۋرالى از ايتىلعان, از جازىلعان دەي المايمىز. زەيىن شاشكين, اسقار لەكەروۆ, ءابىش بايتاناەۆ, مىرزاي التىنبەكوۆا, مۇحامەتجان قاراتاەۆ, ءابدىلدا تاجىباەۆ, تۇر­سىن­بەك كاكىشەۆ, ءادىھام شىلتەر­حانوۆ, عافۋ قايىربەكوۆ, بەيبىت قويشىباي, فاريدا قۇجىموۆا, جارىلقاسىن بورانباي, سارسەنبەك ساحابات... بۇلاردىڭ ىشىندە تەرەڭى­رەك زەرتتەۋگە تىرىسقاندار دا, ءتيىپ-قاشىپ ءبىر ازىراق پىكىر ءبىل­دىرگەندەر دە بار, ارينە. ساتتار ۇرپاق­تارمەن بىرگە جاساي بەرەر. ەرۋباەۆ ەشقاشان ەسكىرمەك ەمەس. الايدا... جاۋھار جازۋشى, پاراساتى بيىك قالامگەر ءادىھام ءشىل­تەر­حانوۆ ساتتار حاقىندا نەعۇرلىم جان-جاقتى ەڭبەكتەنگەن, كەمەل زەرتتەپ, كەنەن زەردەلەي ءسوز قوزعاۋشىلاردىڭ قاتارىندا. سول ادەكەڭ ادىپتەيدى: «ساتتار, ءاري­نە, پۋشكين دە, لەرمونتوۆ تا ەمەس. سويتسە دە, ساتتار – ساتتار عوي! قازاقتىڭ ساتتارى كوپ پە؟ حال­قىمىزدا قانشاما تالانتتى پەرزەنتتەر بار. ولاردىڭ سانى ارتا بەرەدى. بىراق ونىڭ ءبىرى دە ساتتار بو­لا المايدى. ساتتار قاشاندا دا دا­را تۇرعان, كوپتەگەن ەرەكشەلىگى­­مەن قايتالانبايتىن تۇلعا عوي!». ۆ.بەسەدين دەيتۇعىن ورىس­تىڭ ويشىل عالىمى ساتتار ەرۋ­باەۆ­تىڭ ءبىر اڭگىمەسىن وقىپ قايران قال­عان. بولاشاق سوعىس تۋرالى فان­تاستيكالىق اڭگىمەسىندە دارىن­دى جاس جازۋشىنىڭ ءوز كەزەڭى­نەن قىرىق جىل كەيىن كەلە­تىن جاڭالىقتاردى عاجايىپ كورە­گەندىكپەن بولجاعانىن دالەلدەيدى. ول جاڭالىقتاردىڭ ىشىندە «اۆتوجەكتور», «راكەتوپلان», «جيۆوي ەلەكتريچەسكي تەكست» سياقتى كەرەمەتتەر كەلتىرىلگەن. ءبىز بۇل ماقالامىزدا ساتتار ەرۋباەۆتىڭ كىم ەكەنىن, الاش جۇرتى, قازاق حالقى, بۇگىنگى جانە ەرتەڭگى ۇرپاق ءۇشىن قانشالىقتى قىمبات تا قاسيەتتى تۇلعا ەكە­نىن, ەشقاشان ەسكىرمەيتىن شىعار­مالارى اسىل مۇرا بولىپ قالا بەرەتىنىن دالەلدەگەلى وتىرعان جوقپىز. بيىل, ياكي, 2014 جىلى ءجۇز جىلدىعى جاقىنداپ قالعان ەرۋباەۆ ەلەنسە ەكەن دەمەكپىز. ەرۋباەۆىڭىز ەلدىك دەڭگەيدە ەلەنىپ وتىرعان جوق. ۇكىمەتىڭىز نازار اۋدارماسا بولمايدى-اۋ. شىمكەنت دەيتۇعىن شاھارىڭىزدا ساتتار ەرۋباەۆ اتىنداعى مەكتەپ بار. ونىڭ ديرەكتورى – ۇل­جالعاس اشىمقىزى ەسىم. ساتتار ەرۋباەۆتىڭ نەمەرە قارىنداسى. ەرۋبايدان اسقار. اسقاردان ەسىم, قاسىم, ساتتارحان, ساپارحان. ساتتارحانىڭىز – ساتتار. ەسىمنەن ءاشىم. اشىمنەن ۇلجالعاس. كوپ جىلدار بويى مەكتەپتەردە باسشى بولىپ جۇرگەن, ىزدەنىمپاز, ىزگىلىگى مول جان. قازاقتىڭ قالاۋلى قىزى. تۇرار رىسقۇلوۆ اتىنداعى مەكتەپتە دە تالاي جىل تەكتىلىك تانىتقان. رىسقۇلوۆ تۋرالى ىزدەنگەن. شاكىرتتەردىڭ ساناسىنا ساپا دارىتقان. ەندى, مىنە, ەرۋباەۆ اتىنداعى التىن ۇيانى دا كەرەمەت كوركەيتىپ وتىر. ساتتار اعاسىنا تازا مىستان تەڭدەسى جوق ەسكەرتكىش ورناتتى. ۇلكەن ءبىر بولمەنى ساتتار مۋزەيىنە اينالدىردى. جارىق جۇلدىزىڭىزدىڭ جالىندى ناسيحاتشىسى, ۇلاعاتتى ۇستاز ۇلجالعاس حانىممەن اڭگىمەلەسىپ وتىرمىز. − ساتتار اعامىزدىڭ ءجۇز جىلدىعى مەملەكەتتىك دەڭگەيدە, مەرەي تاسىتارداي, جاستار ساناسىن جاڭعىرتارداي ساپادا اتالىپ وتەر دەپ ويلاۋشى ەدىم, – دەيدى ازداپ ۋايىم ۇيالاعان ادەمى كوزدەرىن جانارىنان جارقىل شاشقان تالانتتى تۇلعانىڭ تۇعىرداعى مۇسىنىنەن الماعان كۇيدە كۇرسىنىپ. – ازىرشە ونداي ىقىلاس ونشا بايقالا قويمايتىنداي... جارىق جۇلدىزىڭىزدىڭ ءجۇز جىلدىعى جاقىن. ۇزىن ءسوزدىڭ قىسقاسىنا – ۇسىنىستارعا كوشەلىكشى. بىرىنشىدەن, مەكتەپتەرىڭىزدىڭ «قازاق ادەبيەتى» وقۋلىقتارىندا ساتتار ەرۋباەۆتىڭ ءوزى تۋرالى دا, ءسوزى تۋرالى دا ەشتەڭە بولماۋى قالاي؟! «مەنىڭ قۇرداستارىم» رومانى كەز كەلگەن قوعامنىڭ جاس بۋىنى ءۇشىن ادامگەرشىلىكتىڭ, ادالدىقتىڭ, دوستىق پەن ماحابباتتىڭ كوركەم تاربيەلىك كەستەسى ەمەس پە؟ نوۆەللالارى, باللادالارى, ولەڭدەرى, پۋبليتسيستيكاسى شە؟ بۇل – ءبىر. ەكىنشىدەن, ساتتاردىڭ شىعارمالارى وسىدان ون جىلدان استام ۋاقىت بۇرىن, 2003 جىلى «اتامۇرا» باس­پاسىنان ءبىر توم بوپ شىعىپ ەدى. سودان بەرى تىم-تىرىس, تىپ-تىنىشپىز. ءجۇز جىلدىعىنا ارناپ نەگە شىعارماسقا؟ ۇشىنشىدەن, ايبىنىمىز, ارداعىمىز, استانا قالاسىندا ساتتار ەرۋباەۆ كوشەسى, ساتتار ەرۋباەۆ مەكتەبى نەمەسە ساتتار ەرۋباەۆ كىتاپحاناسى بولۋى كەرەك پە؟ البەتتە! تورتىنشىدەن, جالىندى جاستىق شاعى وتكەن, لەنينگراد ۋني­ۆەرسيتەتىنەن كەيىن ەڭبەك ەتكەن الماتىدا نەگە سات­تاردىڭ كوشەسى جوق؟ سول الماتىڭىزدا نەمە­سە استاناڭىزدا جالىندى جاستىقتىڭ, دوستىق پەن ماحابباتتىڭ سيمۆو­لىنداي ساتتارعا ەسكەرت­كىش ورناتىلسا, ول ءبۇ­گىنگى جانە ەرتەڭگى ۇرپاق­تىڭ, جاس قايراتتىڭ باس قوساتىن, ونەر مەن ولەڭ­دى قاستەرلەپ مەرەكەلەيتىن ورنىنا اي­نالسا شە؟ جاراسادى! بەسىنشىدەن, باي­تاعىڭىزداعى ءۇشىنشى ۇلكەن قالاعا اينالىپ جاتقان شىمكەنتىڭىزدى الايىق. جاڭاشا ورتالىق سالىنۋدا. جاڭا «وتى­­رار» كىتاپحاناسى, جاڭا دراما تەاترى, جاڭا كورمە زالى, جاڭا اكىمشىلىك ءۇيى, جاڭاشا تۇرعىن ۇيلەر... سول جا­ڭا­­شا جەردەن جاڭاشىل قالامگەرگە ءبىر گۇل­زار نەمەسە بۋلۆار, ايتپەسە ادە­مى كوشە بەرىپ, ءمۇسىنىن قويسا شە؟ جاراس­­قاندا قانداي! كەيىنگى كەزدەرى وسى شىم­كەنتىڭىزدە ونەردىڭ وزگەشە ورەن­دەرىنەن گورى قاتارداعى, اۋدان, كەنت باسقارعان شەنەۋنىكتەرگە كوشە بەرۋ كوبەيگەنى دە راس-اۋ. بيىلعى مامىر ايىندا شىم­كەنتتەگى وبلىستىق عىلىمي-امبەباپ كىتاپحانادا ساتتارعا ارنالعان ادەمى ادەبي-ساز كەشى ءوتتى. سوندا «حالىق جاۋى», قوجانوۆ پەن رىسقۇلوۆتىڭ «قۇيىرشىعى», جاپوننىڭ «جانسىزى» اتانىپ, سۇلتانبەك پەن تۇراردان كەيىن كوپ كەشىكپەي اتىلعان ەسىم اسقاروۆتىڭ نەمەرەسى, ءاشىم ەسىم ۇلىنىڭ پەرزەنتى, ساتتاردىڭ نەمەرە قارىنداسى ۇلجالعاس اشىمقىزى ەسىم حانىم دا, وزگە ءسوز الۋشىلار دا كوكەيكەستى ماسەلەلەر قوزعادى. جوعارىدا ءبىز كەلتىرگەن بەس ۇسىنىس تا − وڭتۇستىكتەگى وقىرمان كوپشىلىكتىڭ, زيالى قاۋىمنىڭ, ساتتار سۇيەر جۇرتشىلىقتىڭ ءجيى-ءجيى ايتاتىن جاعداياتتارى. ءجۇز جىلدىعى جاقىنداعان ەرۋباەۆ ەلەنسە ەكەن دەۋىمىزدىڭ ءمانىسى وسى. مارحابات بايعۇت, «ەگەمەن قازاقستان». وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى.