2012 جىلى قالادا كەنشىلەردىڭ قۇرمەتىنە ارنايى «كەنشى داڭقى» مونۋمەنتى بوي كوتەردى. سول مونۋمەنتتىڭ كەسكىن-كەلبەتى جونىندە قالالىق اكىمدىكتە بىرنەشە مارتە تالقىلاۋلار وتكەنى دە بەلگىلى. كوپتىڭ تالقىسى تەككە كەتپەدى, مونۋمەنت حالىقتىڭ كوڭىلىنەن شىقتى. 2012 جىلعى تامىزدىڭ سوڭعى جەكسەنبىسىندە مونۋمەنتتىڭ رەسمي اشىلۋى ءوتتى. مونۋمەنتتىڭ اتشاپتىرىم اينالاسى دا اباتتاندىرىلىپ, كوپشىلىكتىڭ بوس ۋاقىتىن ءتيىمدى پايدالانۋىنا لايىقتى ەتىپ جاسالدى.
ارادا بەس جىل وتكەندە, ياعني 2017 جىلى سول كەزدەگى قالا اكىمى ا.ىدىرىسوۆتىڭ باستاماسىمەن جانە «قازاقمىس» باسشىلىعىنىڭ قولداۋى ارقاسىندا بۇل جەرگە تاۋ-كەن تەحنيكالارىن اكەلىپ, ورناتۋ ارقىلى اشىق اسپان استىنداعى مۋزەي جاساۋدىڭ نەگىزى قالاندى. ءسويتىپ, «كەنشى داڭقى» مونۋمەنتىنىڭ ءمان-مازمۇنى ارتا ءتۇستى. مونۋمەنت ماڭى قالا تۇرعىندارىنىڭ عانا قۋانىشى ەمەس, ۇلكەندى-كىشىلى كەلىپ جاتاتىن قوناقتارعا دا ۇيالماستان كورسەتەتىن ورىنعا اينالدى.
وكىنىشكە قاراي, كەيىن بىرتىندەپ كۇتىمسىزدىككە ۇشىراي باستادى. بۇعان ارينە, كوشە بۇزاقىلارىنىڭ دا قوسقان «ۇلەسى» جوق ەمەس. سونداي-اق ءوز ۋاقتىسىندا جىبەرىلگەن ساپاسىزدىق تا سىر بەردى. مۇنى بايقاعان قالا باسشىلىعى 2019 جىلدان باستاپ «قازاقمىس» باسشىلىعىنا «كەنشى داڭقىنا» قايتادان كۇردەلى جوندەۋ جۇرگىزۋ, وسى جەردە كەنشىلەردىڭ قۇرمەت تاقتاسىن ورناتۋ تۋرالى ۇسىنىس جاسادى. ۇسىنىس قولداۋ تاپقانىمەن, ناقتى جۇزەگە اسىرۋعا كەلگەندە ەش قوزعالىس بولا قويمايدى. سوندىقتان قالا باسشىسى 2020 جىلعى 9 شىلدەدە «Kazakhmys Copper» اق باسقارما توراعاسى ب.قىرىقپىشەۆتىڭ اتىنا حات جولداپ, كەلىسىلگەن شارۋانى كەنشىلەر كۇنىنە دەيىن ءبىتىرۋ جونىندە وي تاستايدى. بىراق كورپوراتسيا تاراپىنان ەش قوزعالىس بولمايدى. 2021 جىلعى 17 ناۋرىزدا قالا اكىمى تاعى دا حات جولداپ, ۋادە ەتىلگەنىنە ءۇشىنشى جىلعا اياق باسقان شارۋانىڭ وڭ شەشىمىن تابۋدى سۇرايدى. بۇل جولى دا ماسەلەنىڭ شەشىمىن تاپپاعانىنا كوركى قاشقان «كەنشى داڭقى» مونۋمەنتىنىڭ قازىرگى كەيپى دالەل.
بيىل ساتباەۆ شاھارى قالا مارتەبەسىن يەلەنگەنىنە 50 جىل تولعانىن تويلايدى. قازىر ءارتۇرلى دەڭگەيدە دايىندىق جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتىر. قالا اكىمى ش.اۋباكىر سول مەرەيتوي اياسىندا «كەنشى داڭقى» مونۋمەنتىنىڭ ماڭىن «قازاقمىس» باسشىلىعى قايتادان جوندەپ, اباتتاندىرىپ بەرۋگە ۋادە ەتكەنىن ايتادى. جوعارىداعى قۇجاتتارعا قاراعاندا ۋادە بۇعان دەيىن دە از بەرىلمەگەنگە ۇقسايدى عوي... الدە ولار قالانىڭ جارتىعاسىرلىق مەرەيتويىن كۇتىپ ءجۇردى مە ەكەن؟
«قازاقمىس» الەۋمەتتىك سيپاتتاعى كومپانيا ەكەنىن ءجيى جاريالاپ جاتادى. سونداي-اق جەزقازعان, ساتباەۆ قالالارىندا «قازاقمىستىڭ» قاتىسۋىمەن قانداي نىساندار پايدالانۋعا بەرىلگەنىن دە ارقاشان ماقتانىش ەتەدى. سونىڭ ءبىرى – كەنشىلەردىڭ كۇندەلىكتى ەڭبەكسۇيگىشتىگى مەن باتىلدىعىنىڭ سيمۆولى رەتىندە بوي كوتەرگەن «كەنشى داڭقى» مونۋمەنتى. ال ونىڭ قازىرگى كۇيىن كورپوراتسيا كوتەرىڭكى لەپپەن ايتا المايدى-اۋ...
ۇلىتاۋ وبلىسى,
ساتباەۆ قالاسى
