كەگەن اۋداندىق ءبىلىم ءبولىمىنىڭ باس مامانى دارحان بەكباتىروۆتىڭ مالىمدەۋىنشە, اۋداندا 32 مەكتەپ جۇمىس ىستەيدى. ونىڭ 21-ءى – ورتا, 4-ەۋى – نەگىزگى, 7-ەۋى باستاۋىش مەكتەپتەر. مۇندا جالپى سانى 5140 وقۋشى ءبىلىم الادى. كەگەن اۋىلىنداعى سادۋاقاس سەركەباەۆ اتىنداعى مەكتەپ-گيمنازيا جانە جالاڭاش اۋىلىنداعى سارسەنباي بەيسەنبەت ۇلى اتىنداعى ورتا مەكتەپتەر ارالاس مەكتەپكە جاتادى. باسقا اۋداندارداعى سياقتى بالا سانىنىڭ تىعىزدىعى مەن مەكتەپ تاپشىلىعى جوق. اۋدانداعى مەكتەپ وقۋشىلارى اراسىندا قازاقى تاربيەنىڭ قايماعى بۇزىلماعان اۋىلدا جانتۇرشىگەرلىك وقيعانىڭ قالاي بولعانىن تۇرعىندار دا تۇسىنە الماي الەك. اسىرەسە تەنتەگى بولسا تەزگە سالىپ, ەل ىشىنە ىرىتكى تۇسپەۋىن تىلەيتىن اۋىل اقساقالدارىنىڭ جانىن كۇيزەلتىپ, ارقالارىن ايازداي قاريدى.
«اۋىلىمىزدا 250 ءتۇتىن بار. نەگىزىنەن بايىرعى تۇرعىندار. اراسىندا اتاجۇرتقا كەلگەن قانداستارىمىز دا بار. بۇرىن-سوڭدى مۇنداي جامان اتقا ىلىكپەگەن ەدىك. اۋىلداستارىمىزدىڭ اۋىزبىرشىلىگى مەن ىرىس-ىنتىماعى جاراسقان, ءبىر اتانىڭ بالاسىنداي باۋىرمال, كوپشىل, ەڭبەكقور ەلدىڭ ۇرپاعى ءوسىپ-ءونىپ وتىر. اياقاستى بولعان وقيعا ءبارىمىزدى ەسەڭگىرەتىپ وتىر. بولعان ىسكە بولاتتاي بەرىك بولىپ, بۇدان ءارى مۇنداي سۇمدىق جاعدايعا جول بەرمەۋگە تۇرعىنداردىڭ ءاربىرىن شاقىرامىز. بالانىڭ تاربيەسىن بوساڭسىتۋعا بولمايدى. ونىڭ بويىنداعى مىنەز-ق ۇلىقتىڭ قالىپتاسۋى مەن ءجۇرىپ-تۇرۋىن اتا-انا ءار كەز نازاردا ۇستاپ, قاداعالاپ وتىرعانى ابزال بولار ەدى. كىم بالاسىن جامانشىلىققا قيادى؟ ءبىر بىلمەستىك ورىن الدى», دەپ كەيىدى ساتى اۋىلدىق اقساقالدار كەڭەسىنىڭ توراعاسى ەسبول رىسباەۆ.
ساتى اۋىلىنداعى سۇمدىق وقيعاعا بايلانىستى ا.تۇركەباەۆ اتىنداعى مەكتەپ-لي
تسەيدىڭ ديرەكتورى بازار مومبەكوۆپەن تەلەفون ارقىلى تىلدەسكەنىمىزدە: «مەكتەبىمىزدە بۇزاقىلىق بويىنشا ەسەپكە تىركەلگەن بالا بولماعان ەدى. وكىنىشكە قاراي, ورنى تولماس قايعىلى جاعداي بولدى. بۇل بالالاردىڭ ءتارتىبى مەن وقۋ ۇلگەرىمى جاقسى بولاتىن. بۇعان دەيىن تەرىس ارەكەتتەرىن كورمەدىم. ولاردىڭ سول كۇنى سۋدىڭ جاعاسىنا بارعانى راس. بىراق الىمجەتتىكتىڭ بولعان-بولماعانى سوت-مەديتسينالىق ساراپتامادان سوڭ بەلگىلى بولادى», دەپ جاۋاپ بەردى.
ال وقيعا ورىن العان كۇنى ءجاسوسپىرىمنىڭ ولىمىنە كىنالى دەگەن ايىپپەن 11-سىنىپ وقۋشىسى كۇدىكتى رەتىندە ۇستالعان. جالپى, وبلىستىق پوليتسيا دەپارتامەنتىنىڭ مالىمەتىنشە, جىل باستالعالى وڭىردە 9 وقۋشى ءوز ءومىرىن قيعان. ولاردىڭ ەكەۋى تالعار اۋدانىندا بولسا, جامبىل, كەگەن, ىلە اۋداندارىندا ءبىر-بىردەن, قاراساي اۋدانىندا قاڭتاردان بەرى 4 وقيعا تىركەلگەن. ونىڭ ەكەۋى ايتەي اۋىلىنداعى قوسىنوۆ ورتا مەكتەبىنىڭ وقۋشىلارى بولسا, ەكى وقيعا شامالعان مەن تۇرار اۋىلدارىندا تىركەلگەن.
«جىل باسىنان بەرى الماتى وبلىسىندا 9 سۋيتسيد, 3 وزىنە-ءوزى قول سالۋعا ۇمتىلۋ فاكتىسى تىركەلدى. سونىڭ ىشىندە ءبىر عانا قاراساي اۋدانىندا 4 ءوز-وزىنە قول جۇمساۋ وقيعاسى بولىپ وتىر. وسىنداي قايعىلى جاعدايدىڭ الدىن الۋ مەن بالالارعا پسيحولوگيالىق كومەك كورسەتۋ, دەنساۋلىعىن جاقسارتۋ ماقساتىندا ءبىلىم باسقارماسى بەكىتكەن كەشەندى ءىس-شارالار جوسپارى ازىرلەنىپ, وبلىس اكىمى جانىنداعى بالالار قۇقىعىن قورعاۋ جونىندەگى ۋاكىلمەن بىرلەسە وتىرىپ, بۇل باعىتتاعى جۇمىستار اتقارىلىپ جاتىر. اۋداندارداعى بارلىق مەكتەپتەگى بالالاردىڭ قاتىسۋىمەن جاسىرىن ساۋالدامالار تولتىرىلادى. ناتيجەسىندە, قىزىل ايماق, سارى ايماق, جاسىل ايماقتار بويىنشا قانشا بالا قاي ايماققا جاتاتىنىن انىقتاپ, قىزىل مەن سارى ايماققا جاتاتىن بالالارمەن تىكەلەي جۇمىس جۇرگىزىلەدى. جىلىنا ەكى رەت وبلىستىق پروكۋراتۋرا, يۋۆەنالدىق پوليتسيا قىزمەتكەرلەرى مەن قوعامدىق ۇيىمدار, اتا-انالار كەڭەسى, كوللەدجدەر مەن ءبىلىم ءبولىمى باسشىلارىنىڭ قاتىسۋىمەن جيىن وتكىزىپ, كۇيزەلىسكە ۇشىراعان بالالارعا پسيحولوگيالىق كومەك كورسەتۋ تاقىرىبىندا القالى كەڭەس وتكىزىپ كەلەمىز. 2018 جىلى وسىنداي جان شوشىرلىق جاعدايلار كوبەيىپ كەتكەن ەدى. سوعان وراي تالعار اۋدانىنان باستالعان قاناتقاقتى جوبا ناتيجەسىندە ءوز-وزىنە قول جۇمساۋ ارەكەتى تومەندەگەن بولاتىن. جۇمىس جۇرمەي جاتقان جوق ەمەس. پەداگوگ-پسيحولوگتەر وقىتىلىپ, تاجىريبەلەرىن دامىتۋدا ارنايى سەمينارلار مەن دوڭگەلەك ۇستەلدەر وتكىزىلىپ جاتىر», دەيدى الماتى وبلىسى ءبىلىم باسقارماسى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى گۇلسارا تاستاندىقىزى.
الماتى وبلىسى
