ءبارى باقىلاۋدىڭ جوقتىعىنان با؟

وڭىرلىك جەرگىلىكتى پوليتسيا قىزمە­تىنىڭ ەرەكشە تاپسىرمالار بويىنشا اعا ينسپەكتورى بيبىگۇل قامزينانىڭ ايتۋىنشا, ءتارتىپ ساقشىلارى پەداگوگتەرمەن, اتا-انالارمەن بىرلەسىپ وتكەن جىلدىڭ قىركۇيەك ايىنان بەرى مەكتەپتەردە تاربيەلىك ءىس-شارالاردى قولعا العان. كامەلەتكە تولماعانداردىڭ ىس­تەرى جانە ولاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ جونىندەگى وبلىستىق كوميسسيا دا بۇل باعىتتا ۇزبەي جۇمىس جۇرگىزىپ جا­­تىر. سونىڭ ناتيجەسىندە وتكەن ناۋرىز ايىن­­­دا جاسوسپىرىمدەرمەن جاسالعان قىل­­­مىس سانى 38 پايىزعا ازايعان.

«تالداۋلار كورسەتكەندەي, جاس­­­وسپىرىمدەردىڭ كوبى قۇربى-قۇرداس­تارىمەن جان­جالداسىپ قالعان جاع­دايدا شيە­لەنىستەردى بەيبىت جولمەن شەشۋگە قا­بىلەتسىز. ال اتا-انالارى ولار­دى باقى­لاۋسىز قالدىرعان. وسىن­داي كە­لەڭ­سىزدىك سالدارىنان بالا­لار ءتۇرلى قۇقىقبۇزۋشىلىققا با­رادى. تەك وتكەن ناۋرىز ايىندا بالالاردى تاربيەلەۋ مىندەتىن جەتكىلىكتى اتقار­ماعانى ءۇشىن 85 اتا-انا اكىمشىلىك جا­ۋاپكەرشىلىككە تارتىلدى. تاعى 363 اتا-انا تۇنگى ۋاقىتتا بالالارىن قا­داعالاۋسىز قالدىرىپ, وقۋشىلار كو­ڭىل كوتەرۋ ورىندارىن جاعالاپ كەت­كەن. بۇل ازاماتتارعا دا شارا قول­دانىلدى. جالپى, جاسوسپىرىمدەرگە قا­تىستى قىلمىستاردىڭ 46 پايىزعا تو­مەندەگەنى, سونىڭ ىشىندە كامەلەتكە تول­ماعانداردى جىنىستىق قارىم-قاتى­ناسقا يتەرمەلەۋ بويىنشا وقيعالار سانى 53 پايىزعا ازايعانى تىركەلىپ وتىر. مۇنىڭ بارلىعى ءبىزدىڭ بىرلەسكەن ءىس-شارالارىمىزدىڭ ناتيجەسى دەپ سانايمىز», دەيدى ول.

بىلتىر وڭىردەگى مەكتەپتەردىڭ ورتا سىنىپتارىندا ءانونيمدى ساۋالناما­­لار جۇرگىزىلگەن ەكەن. ماماندار سا­ۋال­نامالاردى تالداي وتىرىپ, ءجاسوسپى­­رىم شاقتاعى بالالاردىڭ مىنەز-قۇلقى­­مەن اتا-انالاردىڭ كوبى اينالىسپاي­­تى­­­نىن, نەگىزگى اۋىرتپالىقتى پەدا­گوگ­تەر­گە جۇكتەپ قوياتىنىن انىقتا­دى. بال­ا­لار جىلى اياسىندا بالالار ارا­سىنداعى قىلمىستىڭ الدىن الۋ ءۇشىن ءتۇرلى الگوريتم قۇرىلىپ, بالانى جەت­كىلىكتى قامتي المايتىن وتباسىلار انىقتالىپ, جەر­گىلىكتى اكىمدىكتەردىڭ جاۋاپتى بو­لىمدەرى ولارمەن جۇمىس ىستەي باستاعان. تۇرعىلىقتى مەكەنجايلارى بويىن­شا رەيدتەر جۇرگىزگەندە تۇرمىسى تو­مەن وتباسىلار ارنايى ەسەپكە ەنگىزىلىپ, بالانى باعىپ-قاعۋعا جاۋاپسىز 66 وتباسىدان سوت شەشىمىمەن اتا-انا­لىق قۇقىعى الىنعان. تاعى 47 وتباسىنىڭ اتا-انالىق قۇقىعىن شەكتەۋ بويىنشا ۇيعارىم جاسالعان. ياعني ونداي وتباسىلار الداعى 6 اي ىشىندە تۇزەلمەسە, قۇقىعى ءبىرجولا شەكتەلەتىنى ەس­كەرتىلەدى.

رەسمي ستاتيستيكاعا سۇيەنسەك, قا­زىر­گى ۋاقىتتا پاۆلودار وبلىسىنىڭ اۋما­عىندا كامەلەتكە تولماعان 203 467 بالا بار. وڭىردە 54 بالا جانە 266 وت­­باسى ارنايى ەسەپتە تۇر. بالالار ىسى­مەن اينالىساتىن ماماندار سوڭعى جا­سالعان قىلمىستىق وقيعالاردىڭ كوبى اگرەسسياعا نەگىزدەلگەنىن ايتادى. سەبەبى ەر جانە قىز بالالار 11-12 جاسقا تولعاندا بويلارىندا في­زيو­لوگيالىق, پسيحولوگيالىق وزگەرىس­تەردەن بولەك, ەموتسيونالدى مىنەز-ق ۇلىق جىلدام دامي باستايدى. ۇيدەگى ۇلكەندەر مۇنى ۋاقىتىندا اڭعارسا عانيبەت. بولماعان جاعدايدا بالالار ەموتسيالىق سەزىمدەرگە ىرىق بەرىپ, وڭ-سولىن تانىماعان كۇيدە وتقا بارىپ تۇسەتىنىن كوز كورىپ ءجۇر.

ال پسيحولوگ عالىم, مەكتەپىشىلىك اكەلەر كەڭەسىنىڭ باسشىسى بەرىك ما­تاەۆ بۇگىنگى جاس ۇرپاقتىڭ زورلىق-زوم­بىلىق ارەكەتتەرگە اۋەستەنىپ بارا جات­قانىن قوعامداعى اكە ءرولىنىڭ تومەندەپ كەتۋىمەن بايلانىستىرادى.

«وكىنىشكە قاراي, وتباسىندا اكەنىڭ ءرولى جوعارى بولماسا, بالالاردىڭ تاربيەلى بولىپ وسەتىنىنە كۇمان مول. بالالىق شاعىمىزدا تەنتەكتىك جاساپ, ءبىر نارسەنى ءبۇلدىرىپ قويساق, انامىز: «اكەڭ بىلسە وڭدىرتپايدى» دەي­تىن. وسى ءبىر اۋىز ءسوز بويىمىز بەن ويى­مىزدى جيناپ الۋعا جەتكىلىكتى ەدى. «اكە قاباعى» دەگەن ۇعىم قازاقتا ەجەل­دەن بار ەمەس پە؟ ال ەكىنشى تۇرعى­دان­ اكەنىڭ وتباسىنداعى ابىرويىنىڭ بيىك­­تە تۇرۋى اناعا بايلانىستى. ول ەرىنە سىيلاستىقپەن قارىم-قاتىناس جا­ساسا, بالالارى دا سونى ۇلگى تۇتادى», دەيدى عالىم.

وڭىرلىك ءبىلىم بەرۋ باسقارماسى تار­بيە جۇمىسى مەن قوسىمشا ءبى­لىم بە­رۋ ءبولىمىنىڭ باسشىسى بەك­باتىر ايت­ماحان ماسەلەنىڭ كوبى بالا­لار­دىڭ تۇنگى ۋاقىتتا باقىلاۋسىز جۇ­رۋى­نەن شىعادى دەيدى. قازىردىڭ وزىن­دە وب­لىست­اعى ورتا ءبىلىم بەرۋ مەكە­مە­لە­رىندە 329 وقۋشى مەكتەپىشىلىك با­قى­­لاۋدا تۇر. ال 31 بالا پوليتسيا ور­گان­دارىنىڭ ەسەبىنە ىلىككەن. «ايماق­تاعى 356 مەكتەپتىڭ بارلىعى بەي­نە­كامە­را­مەن قامتىلعان. بۇرىن ءار مەك­تەپ­تە پوليتسيانىڭ ءبىر ­ينسپەكتورى وتى­­راتىن. قازىر بەلگىلى ءبىر اۋماقتا ورنا­­لاسقان بىرنەشە مەكتەپكە ءبىر ينس­پەك­تور جاۋاپ بەرەدى. بۇرىنعى جۇيە قايتارىلسا, ارتىقتىق ەتپەس. اتا-انا­لاردىڭ قالاۋى دا وسى», دەيدى ءبولىم جەتەكشىسى.

پاۆلودار وبلىسى