جاستار • 24 ءساۋىر, 2023

عىلىمعا سەرپىن بەرەتىن – جاستار

480 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

پرەزيدەنت جانىنداعى ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ پرەزيدەنتى كۇنسۇلۋ زاكاريا جاستارمەن كەزدەستى. نەگىزگى تالقى عىلىمدى جانداندىرۋ, جاس عالىمداردى قولداۋ تاقىرىبىندا ءوربىدى. اكادەميا باسشىسى جاستاردىڭ ۇسىنىسى مەن عىلىمدى دامىتۋعا باعىتتالعان جوبالارعا اشىق ەكەنىن ايتتى.

عىلىمعا سەرپىن بەرەتىن – جاستار

كەزدەسۋگە كەلگەن عىلىم دوك­­­تورلارى, كانديداتتار مەن PhD,­ ماگيستر دارەجەسى بار ءتۇرلى­ سالا­داعى جاس عالىمدار عىلىم­دا­عى­ ماسەلەلەردى ءتىزىپ بەردى. سون­­داي-اق سالانى دامىتۋعا ار­­نا­ل­­عان ۇسىنىستارىن ورتاعا سالدى.

عىلىم بيزنەسپەن ەتەنە جۇ­مىس ىستەۋى قاجەت. جيىندا وسىنداي­ پىكىر ايتىلدى. عىلىم مەن ءوندى­رىس قالاشىعى سالىنسا, وعان عالىمدار شوعىرلانسا, قازاق ونەركاسىبى مەن ءوندىرىسى قارىش­تاپ­ داميدى دەلىندى. «عىلىم جانە تەحنولوگيالىق ساياسات تۋر­ا­لى» زاڭ جوباسى ازىرلەنىپ جاتىر. جاڭا زاڭدا اكادەميانىڭ, ونىڭ ىشىن­دە جاس عالىمداردىڭ ءرولى تۋرا­لى ايتىلۋى كەرەك. ويتكەنى تاۋەل­سىزدىك العان جىلدان بەرى ەلدە­گى عالىمدار سانى ەداۋىر قىس­قارعان. 1991 جىلى 40,8 مىڭ بولسا, قازىر 22,6 مىڭعا جۋىق عىلىم بار ەكەن. كۇنسۇلۋ زاكاريا عالىمنىڭ قوعامداعى مار­تەبەسىن كوتەرىپ, عىلىمدى تانى­تۋعا كۇش سالۋ كەرەگىن ەسكە سالدى. وسى ارقىلى ەلدە جاس عالىمدار سانى ارتۋى مۇمكىن. ول تيىسىنشە وتاندىق ءونىمنىڭ كوبەيۋىنە ىقپال ەتەدى.

– عىلىمعا تىڭ ءارى ايتۋلى­ وزگە­­رىستى جاس بۋىن اكەلەدى. ولار­­دىڭ وي-ءورىسى دە, ويلاۋ جۇيە­­سى دە باسقاشا. سوندىقتان قازىر­ جاس­ عالىمداردى قول­­داۋ­عا باعىت­تال­عان تۇجى­رىم­­دامالاردى ساراپتاپ جا­تىرمىز. ماقساتىمىز – قازاق­ستان­دى عىلىمى دامىعان ەلگە اينال­دىرۋ. وسى مۇددە ءۇشىن جۇ­مىلا جۇمىس ىستەۋگە دايىن­مىن دەگەن ازاماتتارعا ەسىگى­مىز ايقارا اشىق, – دەدى ۇلت­تىق­ عىلىم اكادەمياسىنىڭ پرە­زي­دەنتى.

يدەيانى وندىرىسكە اينال­دى­را­­­­ بىلگەن بىلىكتى مامان رۋسلان نۇر­لىباەۆ نانوتەحنولوگيا سالا­سىن­داعى عىلىمي زەرتتەۋ­لەرگە قۇرال­-جابدىقتاردىڭ جەتكى­لىك­سىزدىگىن ايتسا, PhD دوكتور ازات سەيىتحان مەملەكەتتىك گرانت­تىق­ كونكۋرستاردىڭ اسا قاتاڭ تالاپ­تارىن جاس عالىمدارعا ءتيىم­دى ەتۋ جولدارى تۋرالى وي ءبولىستى.

جيىندا باس قوسقاندار عالىم­دى قوعامعا تانىتۋدى­ بۇ­گىننەن باستاۋ كەرەگىن ايت­تى. ولاردىڭ عىلىمي ەڭبەك­تە­رىنىڭ وزەكتىلىگى مەن پايدا­سىن باق, الەۋمەتتىك جەلى ارقىلى كورسەتىپ وتىرۋ كەرەك. سول ارقىلى بيزنەس وكىلدەرى, جاس عالىمدار ءوز قاجەتىن تابادى. جالپى, عىلىم سالاسىنداعى اقپا­رات­تاندىرۋدى, قازاق تىلىندەگى كونتەنتتى دامىتۋ ۇسىنىلدى. تەلە­ارنالاردا, ءباسپاسوز بەن ينتەر­نەت سايتتاردا عىلىمدى قو­ل­دايتىن تۇراقتى, ارنايى جوبالار تۋرالى ءسوز بولدى.

الماتى قالالىق ءماسلي­حا­تى­نىڭ دەپۋتاتتارى رامازان بەكبول مەن اكىم تۇرسىن قالا­لىق دەڭگەيدەگى عىلىم ماسە­لە­لەرىنە بەلسەنە اتسالىسىپ,­ ءماسليحات سەسسيالارىندا كوتە­رۋگە ۋادە بەردى.

جيىندا ايتىلعان تاعى ءبىر­­­­ ۇسى­­نىس – رەسپۋبليكاداعى عا­لىم­­­­­­داردىڭ باسىن بىرىكتىرۋ. سالا­­­لىق باعىتتا ۇلتتىق قاۋىم­داس­­­­تىقتار قۇرىپ, ۇكىمەتتىك دەڭ­­­­گەيدە قولعا الىنعان وزگە­رىس­­تەرگە تالداۋ جاسايتىن ورتا قالىپ­تاستىرۋ. بۇعان قوسا جاس عالىم­داردىڭ ۇلتتىق اكادەميا­سىن قۇرۋ بويىنشا ناقتى تۇجى­رىم­­داما مەن مۇلتىكسىز جۇيە ازىر­لەۋ ۇسىنىلدى. كەزدەسۋ قورى­تىندىسى بويىنشا جاس عالىم­دار كەزەكتى وتىرىسقا دەيىن اتالعان تۇجىرىمدامانى ازىرلەمەك. 

سوڭعى جاڭالىقتار