كەزدەسۋگە كەلگەن عىلىم دوكتورلارى, كانديداتتار مەن PhD, ماگيستر دارەجەسى بار ءتۇرلى سالاداعى جاس عالىمدار عىلىمداعى ماسەلەلەردى ءتىزىپ بەردى. سونداي-اق سالانى دامىتۋعا ارنالعان ۇسىنىستارىن ورتاعا سالدى.
عىلىم بيزنەسپەن ەتەنە جۇمىس ىستەۋى قاجەت. جيىندا وسىنداي پىكىر ايتىلدى. عىلىم مەن ءوندىرىس قالاشىعى سالىنسا, وعان عالىمدار شوعىرلانسا, قازاق ونەركاسىبى مەن ءوندىرىسى قارىشتاپ داميدى دەلىندى. «عىلىم جانە تەحنولوگيالىق ساياسات تۋرالى» زاڭ جوباسى ازىرلەنىپ جاتىر. جاڭا زاڭدا اكادەميانىڭ, ونىڭ ىشىندە جاس عالىمداردىڭ ءرولى تۋرالى ايتىلۋى كەرەك. ويتكەنى تاۋەلسىزدىك العان جىلدان بەرى ەلدەگى عالىمدار سانى ەداۋىر قىسقارعان. 1991 جىلى 40,8 مىڭ بولسا, قازىر 22,6 مىڭعا جۋىق عىلىم بار ەكەن. كۇنسۇلۋ زاكاريا عالىمنىڭ قوعامداعى مارتەبەسىن كوتەرىپ, عىلىمدى تانىتۋعا كۇش سالۋ كەرەگىن ەسكە سالدى. وسى ارقىلى ەلدە جاس عالىمدار سانى ارتۋى مۇمكىن. ول تيىسىنشە وتاندىق ءونىمنىڭ كوبەيۋىنە ىقپال ەتەدى.
– عىلىمعا تىڭ ءارى ايتۋلى وزگەرىستى جاس بۋىن اكەلەدى. ولاردىڭ وي-ءورىسى دە, ويلاۋ جۇيەسى دە باسقاشا. سوندىقتان قازىر جاس عالىمداردى قولداۋعا باعىتتالعان تۇجىرىمدامالاردى ساراپتاپ جاتىرمىز. ماقساتىمىز – قازاقستاندى عىلىمى دامىعان ەلگە اينالدىرۋ. وسى مۇددە ءۇشىن جۇمىلا جۇمىس ىستەۋگە دايىنمىن دەگەن ازاماتتارعا ەسىگىمىز ايقارا اشىق, – دەدى ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ پرەزيدەنتى.
يدەيانى وندىرىسكە اينالدىرا بىلگەن بىلىكتى مامان رۋسلان نۇرلىباەۆ نانوتەحنولوگيا سالاسىنداعى عىلىمي زەرتتەۋلەرگە قۇرال-جابدىقتاردىڭ جەتكىلىكسىزدىگىن ايتسا, PhD دوكتور ازات سەيىتحان مەملەكەتتىك گرانتتىق كونكۋرستاردىڭ اسا قاتاڭ تالاپتارىن جاس عالىمدارعا ءتيىمدى ەتۋ جولدارى تۋرالى وي ءبولىستى.
جيىندا باس قوسقاندار عالىمدى قوعامعا تانىتۋدى بۇگىننەن باستاۋ كەرەگىن ايتتى. ولاردىڭ عىلىمي ەڭبەكتەرىنىڭ وزەكتىلىگى مەن پايداسىن باق, الەۋمەتتىك جەلى ارقىلى كورسەتىپ وتىرۋ كەرەك. سول ارقىلى بيزنەس وكىلدەرى, جاس عالىمدار ءوز قاجەتىن تابادى. جالپى, عىلىم سالاسىنداعى اقپاراتتاندىرۋدى, قازاق تىلىندەگى كونتەنتتى دامىتۋ ۇسىنىلدى. تەلەارنالاردا, ءباسپاسوز بەن ينتەرنەت سايتتاردا عىلىمدى قولدايتىن تۇراقتى, ارنايى جوبالار تۋرالى ءسوز بولدى.
الماتى قالالىق ءماسليحاتىنىڭ دەپۋتاتتارى رامازان بەكبول مەن اكىم تۇرسىن قالالىق دەڭگەيدەگى عىلىم ماسەلەلەرىنە بەلسەنە اتسالىسىپ, ءماسليحات سەسسيالارىندا كوتەرۋگە ۋادە بەردى.
جيىندا ايتىلعان تاعى ءبىر ۇسىنىس – رەسپۋبليكاداعى عالىمداردىڭ باسىن بىرىكتىرۋ. سالالىق باعىتتا ۇلتتىق قاۋىمداستىقتار قۇرىپ, ۇكىمەتتىك دەڭگەيدە قولعا الىنعان وزگەرىستەرگە تالداۋ جاسايتىن ورتا قالىپتاستىرۋ. بۇعان قوسا جاس عالىمداردىڭ ۇلتتىق اكادەمياسىن قۇرۋ بويىنشا ناقتى تۇجىرىمداما مەن مۇلتىكسىز جۇيە ازىرلەۋ ۇسىنىلدى. كەزدەسۋ قورىتىندىسى بويىنشا جاس عالىمدار كەزەكتى وتىرىسقا دەيىن اتالعان تۇجىرىمدامانى ازىرلەمەك.