كوللاجدى جاساعان قونىسباي شەجىمباي, «EQ»
جاسىنان تالاپشىل, قوعامدىق ماسەلەلەرگە بەيجاي قاراي المايتىن باقىتجان توباياق كىندىك قانى تامعان كەربۇلاق اۋدانىنىڭ قۇرمەتتى ازاماتى ەكەنىن بىلەمىز. «مەن ەكى ءوڭىردى تەل ەمىپ وسكەن ازاماتپىن» دەيتىنى بار ونىڭ. جەتىسۋ جاعىندا تۋىپ, الماتىدا وقىپ ەسەيگەنىمەن, ءتۇبى قارقارالى توپىراعىنان. «باقىتجاننىڭ باباسى باياعى قۇنانبايدى كورگەن جاناق اقىن – زامانىندا بەلگىلى بولعان ادام. ونىڭ ابايدىڭ اكەسى قۇنانبايمەن تۇستاس, پولياكتىڭ جيھانكەزى – يانۋشكەۆيچپەن كەزدەسكەنى تاريحتان بەلگىلى» دەگەن دەرەكتى ەرتەدە وقىعانبىز. كەشتىڭ «ارقا مەن جەتىسۋ ايبوزى» اتالۋ سەبەبى سوندىقتان بولسا كەرەك.
باقىتجان توباياق ماماندىعى بويىنشا ينجەنەر بولعانىمەن, حالىققا اقىندىعى مەن جۋرناليستىگى جاقىن. ق.ساتباەۆ, ءا.مارعۇلان, ە.بوكەتوۆ, ش.شوكين, ش.ەسەنوۆ, ا.ماشاني تۋرالى جازبالارىن كوزىقاراقتى ەل بىلەدى. اقىندىعى ءوز الدىنا ءبىر توبە. ول جارتى عاسىر جۇرتىمەن بىرگە سوققان جۇرەك بارى مەن ءنارىن حالقىنىڭ يگىلىگىنە اينالدىرۋ جولىندا از ەڭبەكتەنبەگەن. كەش تىزگىنىن ۇستاعان جۇمامۇرات ءشامشىنىڭ ايتۋىنشا, 1953 جىلى تۋعان قالامگەر وسى ۋاقىتقا دەيىن 53 كىتاپ شىعارىپتى. مەكتەپتى التىن مەدالمەن بىتىرگەنىن, باسقا دا ماراپاتتارىن ايتپاعاندا. قازاق باسپاسوزىندە ءجۇرىپ رۋحانيات پەن مادەنيەتكە سىڭىرگەن ەڭبەگى بارىنەن اسىپ كەتەتىندەي كورىنەدى.
اقىننىڭ تويى, مەرەيلى جاسىنا وراي جۇرەكجاردى لەبىزدەر ايتىلىپ, جان-جاقتان قۇتتىقتاۋلار مەن جىلى لەپەستەر جەتىپ جاتتى. بىرەۋلەردىڭ ءوزى جەتىپ, بىرەۋلەردىڭ قۇتتىقتاۋ ءسوزى جەتىپ, كەش يەسىنىڭ مەرەيىن اسىرىپ-اق تاستادى. استانا قالاسى اكىمىنىڭ, جەتىسۋ وبلىسى اكىمىنىڭ قۇتتىقتاۋ حاتتارى, قازاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ جىلى لەپەسى, تاعى باسقا مارتەبەلى ورىنداردىڭ العىسى مەن قۇرمەتى بىرىنەن سوڭ ءبىرى وقىلىپ جاتتى. سولاردىڭ اراسىنداعى اتاۋلى قۇرمەتتىڭ ءبىرى – «قازاقستاننىڭ قۇرمەتتى ءجۋرناليسى» توسبەلگىسىن قازاقستان جۋرناليستەر وداعى استانا فيليالىنىڭ توراعاسى شارحان قازىعۇل تابىستادى. ەلوردا بيلەر كەڭەسى قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ توراعاسى انۋاربەك ەرالى دا قۇرمەت كورسەتىپ, قۇتتىقتاۋ حاتى مەن ءجون-جورالعى جاسادى.
بۇرناعى كۇندەرى بۇل كىسى تۋرالى اقىن سەرىك تۇرعىنبەك ۇلىنىڭ ماتەريالىن وقىعانبىز. ءىنىسى تۋرالى از تولعانباپتى اقىن. وسى جولى كەشىنە جينالعان جازۋشىلار قۋانىش جيەنباي, ءجادي شاكەن ۇلى, سادىبەك تۇگەل, ەكونوميكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور سايلاۋ باتىرشا ۇلى باستاعان تۇلعالار دا اقىننىڭ باعاسىن اسىردى. سادىبەك تۇگەل « ۇلى دالا قىراندارى» رەسپۋبليكالىق قوعامدىق مادەني-الەۋمەتتىك بىرلەستىك اتىنان «ەرەكشە تۇلعا» مەدالىن كەش يەسىنىڭ وڭىرىنە تاقتى. قالامگەردىڭ ايتۋىنشا, «باقىتجان توباياقتىڭ اقىندىعى مەن قالامگەرلىگى ءوز الدىنا, قوعامدىق جۇمىستاردا دا بەلسەندى. كەز كەلگەن جاعدايعا بەيجاي قاراي المايدى. «اراينا, حالقىم, اراينا» دەپ ۇران كوتەرە بىلگەن ازامات».
قازاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ مۇشەسى ءجادي شاكەن ۇلى زامانداسىنىڭ شىعارماشىلىق تۇلعاسىن جوعارى باعالادى.
باقىتجان وشاقباي ۇلى اعامىز قازاق ادەبيەتىندە وزىندىك قولتاڭبا قالىپتاستىرىپ, ءوز ورنىن العان قالامگەر. كەلەشەك ۇرپاققا ءالى دە بولسا بەرەرى مول. وسى كۇنگە دەيىن جەمىستى قىزمەت اتقارىپ كەلە جاتقانى سونىڭ بەلگىسى. جازعان ولەڭدەرى, انگە اينالعان سوزدەرى بولاشاق ۇرپاق رۋحىنا قىزمەت ەتەدى دەپ سەنەمىز. ادەبي كەشكە قاتىسقان وقىرماندار مەن تۇرعىلاستارىنىڭ بەلسەندىلىگى ءبىزدىڭ بۇل ويىمىزدى قۋاتتاي تۇسەدى. «باتالى قۇل ارىماس» دەگەندەي, ەلدىڭ العىسى مەن قۇرمەتىن يەلەنۋىمەن-اق, ەل ءۇمىتىنىڭ ارقاسىندا قازاق قالامگەرى رەتىندە ەسىمى التىن ارىپتەرمەن جازىلا بەرمەكشى», دەدى ول.
«سۇلۋلىققا شومىلعان ولەڭدەرىم – تاڭ بوياۋىن, كۇن نۇرىن سىمىرەدى» دەگەن اقىن جۇرەگىنىڭ ساۋلەلى بوياۋى وقىرمانىن جاقسىلىققا باستايدى دەپ سەنەمىز.
