قۋاتى 87,67 مۆت 17 سۋ ەلەكتر ستانساسى (سەس), قۋاتى 538,89 مۆت 16 جەل ەلەكتر ستانساسى (جەس), قۋاتى 110 مۆت بەس كۇن ستانساسى (گەس) جانە قۋاتتىلىعى 5 بيوەس بار. 20,35 مۆت. سونداي-اق بالقاش ماڭىندا 50 مۆت كۇن ەلەكتر ستانساسىن جانە حرومتاۋ ماڭىندا 155 مۆت جەل ەلەكتر ستانساسىن سالۋ جوسپارلانۋدا. سونىمەن قاتار فرانتسيا, ساۋد ارابياسى جانە بىرىككەن اراب امىرلىكتەرىنىڭ ءىرى ينۆەستورلارىمەن 1-2 گۆت جاڭارتىلاتىن ەنەرگيا نىساندارى سالىنادى. بۇل رەتتە قازاقستاندا قازىردىڭ وزىندە ورناتىلعان قۋاتى 2,4 مىڭ مۆت بولاتىن 130 جاسىل ەلەكتر ستانساسى بار.
مەملەكەت باسشىسى بۇل ماسەلەنى باقىلاۋعا الىپ, ارنايى تاپسىرما بەرگەنىن ايتتى.
ء«بىز ەلىمىزدىڭ ينفراقۇرىلىمدىق قۋاتىن قالىپتاستىرۋىمىز قاجەت. سوندىقتان مەن ۇلتتىق ينفراقۇرىلىم جوسپارىن قابىلداۋدى ۇسىنامىن. قۇجاتتا وسى سالاداعى باستى ماسەلەلەر اشىق كورسەتىلۋگە ءتيىس. سونىمەن بىرگە 2029 جىلعا دەيىن ىسكە اسىرىلاتىن نەگىزگى جوبالار قامتىلۋى قاجەت», دەدى پرەزيدەنت.
تاۋەلسىز ساراپشىلار جىلۋ جەلىلەرىنىڭ ۇزىندىعى مەن ورتالىقتاندىرىلعان جىلۋمەن قامتۋ جۇيەلەرىندەگى وتىن شىعىنى بويىنشا ءبىزدىڭ ەل الدىڭعى ورىنداردا تۇرعانىن كوپتەن بەرى ايتىپ ءجۇر. ودان بولەك مامان تاپشىلىعى دا سالانىڭ دامۋىنا كەرى اسەرىن تيگىزۋدە.
قازاقستاننىڭ ەلەكتر ەنەرگەتيكالىق قاۋىمداستىعى» زاڭدى تۇلعالار بىرلەستىگىنىڭ توراعاسى تالعات تەمىرحانوۆ جۋرناليستەرمەن كەزدەسكەن كەزدە كادر ماسەلەسى وتە وزەكتى ەكەنىن, باسقا سالالارعا نەمەسە كورشى رەسەيدىڭ ەنەرگوسەكتورىنا كەتىپ جاتقان ماماندار از ەمەس ەكەنىن ايتقان. اتىراۋ وبلىسىندا ورتاشا جالاقى 450-460 مىڭ تەڭگەنى قۇراسا, ەنەرگەتيكتەردىڭ ورتاشا جالاقىسى 250 مىڭ تەڭگەدەن اسپايدى ەكەن.
2022 جىلدىڭ 20 جەلتوقسانىندا وتكەن ۇكىمەت وتىرىسىندا بۇرىنعى ەنەرگەتيكا ءمينيسترى بولات اقشولاقوۆ ەلدەگى جىلۋ ەلەكتر ورتالىعى وندىرىستىك پەرسونالىنىڭ ورتاشا جالاقىسى 2021 جىلى 224 100 تەڭگە بولعانىن اشىپ ايتقان. ناقتىلاساق, جىلۋ ەلەكتر ورتالىعىندا شىعىندار جىلۋ جانە ەلەكتر ەنەرگياسى بويىنشا بولىنەدى.
«جىلۋ ەلەكتر ورتالىقتارىندا جىلۋ ەنەرگياسىنىڭ تاريفتەرىندە 5 پايىزىن جىل سايىنعى ەڭبەكاقى تولەۋ قورىنىڭ وسۋىنە كوزدەلەدى. ەنەرگەتيكا مينيسترلىگى ەلەكتر ەنەرگياسىنا شەكتى تاريفتەردى قاراۋ كەزىندە ەلەكتر ەنەرگياسىن وندىرۋگە تارتىلعان پەرسونال ءۇشىن جالاقىنىڭ 15 پايىزعا ءوسۋىن كوزدەدى», دەگەن ەدى ەكس-مينيستر ب.اقشولاقوۆ.
ەنەرگەتيكا مينيسترلىگى جىل باسىندا ەلىمىزدىڭ ەنەرگيا تۇتىنۋىنىڭ ورتا مەرزىمدى بولجامىن جاريالادى. وسى قۇجاتتا 2023 جىلدان 2029 جىلعا دەيىن ەلدە پايدالانىلاتىن ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ كولەمى جىل سايىن ورتا ەسەپپەن 3 پايىزعا ارتاتىنى ايتىلعان. بولات اقشولاقوۆتىڭ 6 اقپاندا ۇكىمەت وتىرىسىنداعى اقپاراتىنا سايكەس, ەلەكتر ەنەرگەتيكاسى سالاسىن دامىتۋدىڭ 2029 جىلعا دەيىنگى تۇجىرىمداماسى بويىنشا ەلدە كەيبىر قولدانىستاعى قۋاتتاردى جاڭعىرتۋ جانە جاڭا ءوندىرۋشى قۋات كوزدەرىن ەنگىزۋدى جوسپارلاپ وتىر.
ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ تاپشىلىعىن بولدىرماۋ ءۇشىن سەكتوردا جوبالاردى ىسكە اسىرۋ – شۇعىل مىندەتتەردىڭ ءبىرى ەكەنىن ساراپشىلاردىڭ ءبارى ايتادى. ەلەكتر ەنەرگياسى تاپشىلىعىنان باسقا, كوممۋنالدىق جەلىلەر توزعان. بۇل قۇبىلىس تەك بىزدە عانا ەمەس, كورشى ەلدەردە دە بايقالا باستاپتى. قىرعىزستان بيلىگى وسى قىستا سۋىققا بايلانىستى تۇتىنۋ كولەمىن ازايتۋ ءۇشىن ەلەكتر قۋاتىن وشىرەتىنىن اشىق ايتتى. بۇل شەشىم, كورشى ەلدىڭ ەنەرگەتيكا مينيسترلىگىنىڭ ايتۋىنشا, جۇكتەمەسى ارتىپ, توزىعى جەتكەن جابدىقتى ساقتاپ قالۋ ءۇشىن قابىلدانعانىن مەرزىمدى باسىلىمدارى حابارلاپ جاتىر. وزبەكستاننىڭ ەنەرگەتيكا ءمينيسترى جۋرابەك مىرزاماحمۋدوۆتىڭ ايتۋىنشا, سۋىقتا ەلەكتر ەنەرگياسىن تۇتىنۋ كولەمىنىڭ ايتارلىقتاي ارتۋى تابيعي گاز بەن ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ تاپشىلىعىنا اكەلگەن.
ەنەرگەتيكا ساراپشىسى مارات دۇلقايىروۆ ەلەكتر ەنەرگياسىن ءوندىرۋ, تاسىمالداۋ جانە ءبولۋ بويىنشا ناقتى كەلىسىلگەن جانە بەكىتىلگەن باعدارلاما بولماعانىن ايتادى. ەنەرگەتيكا مينيسترلىگى جەكە قۇرىلىم بولىپ قايتا قۇرىلعانىنا ءبىراز جىلدار بولدى. بىراق ەنەرگەتيكا سالاسى ەكونوميكانىڭ «لوكوموتيۆىنە» اينالعان جوق. مۇناي جانە گاز ونەركاسىبى ەلەكتر ەنەرگەتيكاسى سالاسىنا قاراعاندا ۇلكەن باسىمدىققا يە. ەنەرگەتيكا سالاسىنىڭ جاعدايى سىن كوتەرمەيدى. امورتيزاتسيا دەڭگەيى – 70-80 پايىز.
ء«بىز وتكەن عاسىردىڭ ورتا شەنىندە اكەلەرىمىز بەن اتالارىمىز سالعان تەحنيكامەن ءومىر ءسۇرىپ جاتىر. وەك (وڭىرلىك ەنەرگەتيكالىق كومپانيالار) ەلەكتر جەلىلەرىنىڭ جابدىقتارىنا كەلەتىن بولساق, بارلىق جابدىقتاردى تولىعىمەن دەرلىك اۋىستىرۋ قاجەت. شەشىم قابىلداۋدى كەشىكتىرۋگە بولمايدى. وڭىرلىك ەلەكتر جەلىلەرى كومپانيالارى اۋقىمدى ينۆەستيتسياعا اسا مۇقتاج. ەنەرگەتيكا مينيسترلىگى ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگىمەن بىرلەسە وتىرىپ, وسىنداي ماڭىزدى ماسەلەنى شەشۋدىڭ ىقتيمال جولدارىن بىرلەسىپ انىقتاۋى قاجەت», دەيدى م.دۇلقايىروۆ.
ساراپشى ايتىپ وتكەندەي, ۇلكەن كولەمدەگى ەلەكتر ەنەرگياسى مەن ەنەرگيانى تاسىمالداۋ ءۇشىن ەكىباستۇز-تاراز جوعارى ۆولتتى تۇراقتى توك ەلەكتر جەتكىزۋ جەلىسى تۋرالى ۇسىنىستاردى قاپەرگە الاتىن كەز كەلدى. بۇل جوبا ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ ەكسپورتتىق الەۋەتىن كەڭەيتىپ, ەكىباستۇز گرەس-2-ءنىڭ قۇرىلىسىن باستاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
«ەنەرگەتيكا مينيسترلىگى قانداي دا ءبىر دامۋ جولىن قابىلداعانىن قالايمىن. كۇن مەن جەل ەنەرگياسىن ەلەكتر ەنەرگياسىنا اينالدىرۋ بارعان سايىن جەتىلدىرىلدى. جاڭا كولىكتەر بۇگىندە 20 جىل بۇرىنعى انالوگتەرىمەن سالىستىرعاندا ەكى ەسە كوپ جانارماي تۇتىنادى. بىراق سونىمەن ءبىر مەزگىلدە تەك قانا ەلەكتر قۋاتىمەن, سۋتەگى, وتتەگىمەن جۇرەتىن كولىكتەردىڭ جاڭا ءتۇرى پايدا بولدى. ءبىز قولدانىستاعى زاڭدارىمىزدى جاڭا زامانعا بەيىمدەۋىمىز كەرەك», دەيدى ساراپشى.
ادامزات بولاشاقتا پايدالانۋى ءتيىس سارقىلماس قۋات كوزدەرىنىڭ بار ەكەنىن مەكتەپ قابىرعاسىنان بىلەمىز. ءىز-ءتۇزسىز جوعالىپ كەتپەي, قايتا قالپىنا كەلەتىن رەسۋرستاردىڭ مۇمكىندىگىنە حح عاسىردا نازار اۋداردى. مۇناي, گاز سياقتى قايتا قالپىنا كەلمەيتىن ەنەرگيا كوزدەرى دەپ قاراستىردى.
دامىعان ەلدەر اراسىندا جاڭارتىلاتىن ەنەرگيا كوزدەرىن (جەك) دامىتۋ باسىم باعىتقا اينالعالى ءبىراز بولدى. ەنەرگەتيكا مينيسترلىگىنىڭ مالىمەتىنشە, الداعى جىلدارى ەلىمىزدە كەمىندە 2,4 مىڭ مۆت جاڭارتىلاتىن ەنەرگيا كوزدەرىن پايدالانۋعا بەرۋ كەرەك. ونىڭ ىشىندە 358 ملرد تەڭگە ينۆەستيتسيامەن 779 مۆت ىسكە قوسىلدى. قالعان 1,6 مىڭ مۆت-قا شامامەن 800 ملرد تەڭگە تارتۋ جوسپارلانۋدا. جوبالار قوسىمشا 5,6 ملرد كۆت/ساع جاسىل ەنەرگيا وندىرۋگە مۇمكىندىك بەرەدى دەگەن ءۇمىت بار. سونىڭ ىشىندە 757,5 مۆت بولاتىن 41 جەك نىسانى ينۆەستورلار مەن ەسەپ ايىرىسۋ-قارجى ورتالىعى اراسىنداعى قولدانىستاعى كەلىسىمدەر بويىنشا سالىنادى. وعان 350 ميلليارد تەڭگە تارتىلىپ, قوسىمشا 2,5 ميلليارد كۆت/ساع جاسىل ەنەرگيا وندىرىلەدى دەپ كۇتىلۋدە. سونداي-اق 2000-نان استام ۋاقىتشا جانە 400-دەن استام تۇراقتى جۇمىس ورىندارى اشىلادى. ونىڭ ىشىندە قۋاتى 87,67 مۆت 17 سۋ ەلەكتر ستانساسى (سەس), قۋاتى 538,89 مۆت 16 جەل ەلەكتر ستانساسى (جەس), قۋاتى 110 مۆت بەس كۇن ستانساسى (گەس) جانە قۋاتتىلىعى 5 بيوەس بار. 20,35 مۆت. سونداي-اق بالقاش ماڭىندا 50 مۆت كۇن ەلەكتر ستانساسىن جانە حرومتاۋ ماڭىندا 155 مۆت جەل ەلەكتر ستانساسىن سالۋ جوسپارلانۋدا. سونىمەن قاتار فرانتسيا, ساۋد ارابياسى جانە بىرىككەن اراب امىرلىكتەرىنىڭ ءىرى ينۆەستورلارىمەن 1-2 گۆت جاڭارتىلاتىن ەنەرگيا نىساندارى سالىنادى. بۇل رەتتە قازاقستاندا قازىردىڭ وزىندە ورناتىلعان قۋاتى 2,4 مىڭ مۆت بولاتىن 130 جاسىل ەلەكتر ستانساسى بار.
كەلەسى ساراپشى, اكادەميك بىرلەسبەك الياروۆ ەكونوميكاعا قىزمەت ەتىپ جاتقان ەنەرگەتيكالىق جۇيەنىڭ مۇمكىندىگى تولىققاندى زەردەلەنبەگەنىن, كومىردى, مۇناي مەن تابيعي گازدى جانە ۋراندى پايدالانۋ ارقىلى ەنەرگيا ءوندىرۋ – بۇرىننان قالىپتاسقان ءادىس ەكەنىن ايتادى. جاڭارتىلاتىن ەنەرگيا كوزدەرى تۋرالى ايتپاس بۇرىن وزەكتى ماسەلەلەردى شەشۋ كەرەگىن ايتادى. بىزدەگى جۇيە بىركەلكى ەمەس ەكەنى ساراپشىلاردىڭ ءبارى ايتادى. كەڭەس وداعى كەزىندە ءۇش ەنەرگەتيكالىق جۇيەگە, باتىس بولىگىندە – رەسەيگە, سولتۇستىك ءوز الدىنا, ال وڭتۇستىككە كەيدە كورشى ەلدەرمەن تەڭگەرىم اعىندارىن جۇرگىزىپ كەلدىك. ەندى وسى باعىتتى قايتا جۇيەلەندىرەتىن كەز كەلدى. ساراپشى ايتىپ وتكەندەي, اعىن سۋدان, جەل مەن كۇننەن, ءتىپتى قالدىقتى, ەسكى رەزەڭكە دوڭگەلەكتى جاعۋ ارقىلى دا ەلەكتر ەنەرگياسىن الۋدىڭ سان ءتۇرلى ءتاسىلى بار. بىراق ول ءۇشىن قارجى كەرەك.
ەلەكتر ەنەرگەتيكاسىنىڭ باسىم بولىگى (69 پايىزى) كومىرمەن جۇمىس ىستەيدى. ستانسالارىمىزدىڭ جالپى قۋاتى 24 000 مەگاۆاتتى قۇرايدى, ونىڭ 19 000 مەگاۆاتتى قازىرگى ۋاقىتتا قولجەتىمدى. وتكەن جىلى ولار 114 ميلليارد كيلوۆاتت ساعات ەلەكتر ەنەرگياسىن ءوندىردى. بۇل رەتتە جەك-تەن 4,2 ملرد كيلوۆاتت ساعات ءوندىرىلدى, ونىڭ نەگىزگى ۇلەسى 142 كۇن جانە جەل ستانسالارىنا تيەسىلى. جاڭارتىلاتىن ەنەرگيا ستانسالارىنىڭ جالپى قۋاتى 2,3 گيگاۆاتت قۇرايدى. ايتپاقشى, قازاقستان ەۋرازيالىق كەڭىستىكتە العاشقىلاردىڭ ءبىرى بولىپ جاڭارتىلاتىن ەنەرگيا كوزدەرىن قولداۋعا كىرىستى. ۇكىمەتكە 2030 جىلعا قاراي جاڭارتىلاتىن ەنەرگيا كوزدەرىنىڭ ۇلەسىن قايتا قاراپ, ولاردى 10-نان 15 پايىزعا دەيىن ارتتىرۋ تاپسىرىلدى. 2050 جىلعا قاراي بالامالى ەنەرگيا كوزدەرىنىڭ ۇلەسى 50 پايىزدى قۇراۋى ءتيىس. بۇل تەك جاسىل ەنەرگيا كوزدەرى عانا ەمەس, سونىمەن قاتار ەڭ از شىعارىندىلارى بار بالاما كوزدەر, مۇندا ءبىز بيوەنەرگيانى, اتوم ەنەرگياسىن جانە بولاشاقتا سۋتەگى ەنەرگياسىن قوسامىز. سۋتەگى ەنەرگەتيكاسى ستراتەگياسىن ازىرلەۋ تۇجىرىمداماسى دايىندالىپ جاتىر.
ء«بىز بۇل وتىننىڭ ءداستۇرلى قۋات كوزدەرىن الماستىرا الا ما, ونى ءوندىرۋ, ساقتاۋ جانە تاسىمالداۋ, ونىڭ باعاسى قانداي بولاتىنىن تۇسىنگىمىز كەلەدى. ەنەرگەتيكالىق قورلاردى ۇنەمدەۋ, ءوندىرىستىڭ قۋاتتىلىعىن ارتتىرۋ, قورشاعان ورتانى قورعاۋ – XXI عاسىردىڭ ەڭ باستى, كەزەك كۇتتىرمەيتىن پروبلەماسى. جاڭعىرمالى ەنەرگيا كوزدەرىن بازالىق جىلۋ كوزى دەپ قاراستىرۋعا بولمايدى. 100 مۆت بولاتىن جەل پاركى 100 مۆت-نى تولىق بەرە المايدى. ەلدەگى ەلەكتر ەنەرگياسىن 179 ەلەكتر ستانساسى ءوندىرىپ وتىر. وندىرىستەگى باسىم ۇلەس كومىردە – 66,5 پايىز, گازدىڭ ۇلەسى – 22,5 پايىز, ءىرى گيدرو ەلەكتر ستانسالارىنىڭ ۇلەسى – 9,3 پايىز. مۇنىڭ بارلىعى قازاقستاننىڭ 2060 جىلعا قاراي كومىرتەگى بەيتاراپتىعىنا قول جەتكىزۋى جانە سول ارقىلى پروگرەسسيۆتى ەلدەردە بولىپ جاتقان ۇدەرىستەرگە قوسىلۋى ءۇشىن جاسالىپ وتىر», دەيدى بىرلەسبەك الياروۆ.
قازاقستاندا 2035 جىلعا دەيىن ەلەكتر ەنەرگياسىن تۇتىنۋ ءوسىمى 153 ميلليارد كيلوۆاتت ساعاتتى قۇرايتىنىن ساراپشىلار ءجيى ايتادى. ءداستۇرلى ەمەس قۋات كوزدەرىن الۋعا بولاتىن جەرلەردىڭ بارلاۋ كارتاسى جاسالدى.
جىلۋ ەلەكتر ورتالىقتارىن گازعا كوشىرۋ ماسەلەسى سوزدەن ىسكە كوشتى. ەلىمىزدە 2 گيگاۆاتتىق ەكى سۋ ەلەكتر ستانساسىن سالۋ جوسپارلانۋدا. بۇل, ساراپشىنىڭ ايتۋىنشا, كومىر ءوندىرۋ ۇلەسىن 70-تەن 40 پايىزعا دەيىن قىسقارتادى. جەك پەن گازدىڭ ۇلەسى شامامەن 40 پايىزدى قۇرايدى. جىلۋ ورتالىقتارىن گازداندىرۋ عانا جاڭارتىلاتىن ەنەرگيا كوزدەرىن كوبىرەك سالۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. بىراق سونىمەن بىرگە, ەنەرگيا ءوندىرۋدىڭ ءداستۇرلى تۇرلەرىنەن مۇلدەم باس تارتا المايمىز. قازاقستان – سالقىن كليماتى بار ەل, وڭىرلەرىمىز گازداندىرىلماعان, كومىردەن مۇلدەم باس تارتۋ بىزگە ازىرگە ءتيىمسىز. جاڭا كومىر بلوكتارىن سالىپ, جۇمىس ىستەپ تۇرعان كومىر ستانسالارىن جاڭعىرتۋ كەرەك.
ەنەرگەتيكا ساراپشىسى اسەت ناۋرىزباەۆتىڭ بايانداۋىنشا ءماجىلىستىڭ قاراۋىندا ەلەكتر ەنەرگەتيكاسىنا قاتىستى ءۇش زاڭ جوباسى جاتىر. ەنەرگەتيكا مينيسترلىگى «جىلۋ ەنەرگەتيكاسى تۋرالى» زاڭ جوباسى مەن تۇجىرىمداماسىن ازىرلەپ ۇسىندى. زاڭ شەڭبەرىندە ەلەكتر ەنەرگياسىن ورتالىقتاندىرىلعان ساتىپ الۋ مەن ساتۋدى, سونداي-اق ناقتى ۋاقىت رەجىمىندە تەڭگەرىمدەۋشى نارىقتى ەنگىزۋدى كوزدەيتىن نارىقتىڭ جاڭا نىسانالى مودەلىنە كوشۋ كوزدەلەدى. بۇل شارالار ەنەرگيا جۇيەسىندەگى تەڭگەرىمسىزدىكتەردى ازايتۋعا جانە جاڭا ەنەرگيا كوزدەرىنەن جوعارى تاريفتەردىڭ اسەرىن تەڭەستىرۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.
ەنەرگەتيك ماماندار, ەلەكتر جارىعى مەن جىلۋدى ۇنەمدەۋمەن قاتار, سەكتور ىشىندەگى باعا ساياساتىن دا قايتا قاراۋ كەرەك دەگەندى ءجيى ايتادى. قازاقستانداعى ەلەكتر ەنەرگياسى ارزان, سوندىقتان ونەركاسىپتىك كاسىپورىندار قورشاعان ورتانىڭ لاستانۋىن ەلەمەي, از عانا ايىپپۇلدارمەن قۇتىلىپ كەتە الادى. تاريفتەر ءالى دە تومەن. كەلەسى قاۋىپ, قازاقستاندىق زاۋىتتاردىڭ ەنەرگيا جەتكىزۋشىلەرىنە قاتتى تاۋەلدىلىگى بولىپ تابىلادى. ەنەرگيامىز وتە ارزان, ال ەنەرگيا ۇنەمدەيتىن قۇرال-جابدىقتاردىڭ 80 پايىزى – يمپورت.
«مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ ەلىمىزدىڭ ينفراقۇرىلىمدىق قۋاتىن قالىپتاستىرۋدىڭ ۇلتتىق جوباسىن قالىپتاستىرۋدى تاپسىردى. قازاقستاندا ەنەرگيانى تۇتىنۋ قارقىنى جوعارى. جاڭا ءوندىرىس وشاقتارى اشىلىپ جاتىر. بىراق ىسكە قوسىلىپ جاتقان جاڭا قۋات كوزدەرى وعان ساي ەمەس. ينفراقۇرىلىمدىق قۋاتتى ەنەرگەتيكالىق سەگمەنتتەن ءبولىپ-جارىپ قاراي المايمىز. ساراپشى ايتىپ وتكەندەي, ەنەرگەتيكالىق زاڭ جوباسىن دايىنداۋعا تاۋەلسىز ساراپشىلار قاتىسۋى كەرەك دەپ ويلايمىن», دەيدى ساراپشى.
ساراپشىنىڭ ايتۋىنشا, مۋنيتسيپاليتەتتەر مەنشىگىندەگى جەلىلەردى باسقارۋدىڭ ەڭ وڭتايلى جولى – ولاردى كونتسەسسياعا بەرۋ. بۇل نارىققا تاريفتەردى بەلگىلەۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. ءمونوپوليستىڭ اعىمداعى قىزمەتىن باقىلاۋ جونىندەگى رەتتەۋشىنىڭ اسا كۇردەلى جۇمىسى ايتارلىقتاي جەڭىلدەتىلەدى. بىرىنشىدەن, ەنەرگەتيكالىق ينفراقۇرىلىمدى پايدالانۋدى الداعى ونداعان جىلدارعا جوسپارلاۋ كەرەك.
«عالىمدار 2060 جىلعا كۇن ەنەرگياسى مەن ەلەكتر ەنەرگياسىنا باسىمدىق بەرىلەتىنىن ايتادى. وسى ۋاقىت ىشىندە جەلىلەردى دامىتىپ, گەنەراتسيانى كۇشەيتۋ كەرەك. قۇرىلىس كومپانيالارىنىڭ جۇمىس نورماسىنا وزگەرىستەر ەنگىزۋدى زاڭ ارقىلى زاڭداستىرىلۋى ءتيىس. تۇرعىن ءۇي كەشەندەرىنىڭ جىلۋ قورعانىسىن ايتارلىقتاي جاقسارتۋ كەرەك. جىل سايىن جىلۋعا ارتىق تولەگەنشە, ءبىر رەت كوپ تولەگەن دۇرىس. الداعى ونجىلدىقتا گازعا بالاما بولا الاتىن وتىن كوزىن كورىپ تۇرعان جوقپىن. قازاق گازىن ىشكى نارىقتىڭ قاجەتتىلىگىنە بەيىمدەيتىن كەز كەلدى. ەلدىڭ سولتۇستىك-ورتالىق جانە شىعىس ايماقتارىندا كورشى ەلدەردەن گاز قۇبىرلارىن تارتۋ – قاجەتتىلىك. بۇل توتەنشە جاعدايلار ءۇشىن كەرەك. مۇنىڭ ءبارى مەملەكەت باسشىسى ايتىپ وتىرعان ۇلتتىق جوبادا كورسەتىلەدى دەپ ويلايمىز», دەيدى ساراپشى.
