ء«بىلىم بەرۋ جۇيەسىندەگى مەنەدجمەنتتى جاقسارتۋعا باسا ءمان بەرىلۋگە ءتيىس. وسى سالاعا ناعىز كاسىبي مامانداردى تارتۋ قاجەت. بىزدە پرەزيدەنتتىك جاستار كادرلىق رەزەرۆى بار. ءدال سول سياقتى ءبىلىم سالاسىنا وزگەرىس اكەلەتىن 1 مىڭ مامان ارنايى دايىندىقتان وتەتىن بولادى. وسىعان وراي ءتيىستى باعدارلاما قابىلدانادى. كادر ماسەلەسى جوعارى ءبىلىم بەرۋ جۇيەسى ءۇشىن دە وتە وزەكتى», دەدى مەملەكەت باسشىسى.
قازاق جاستارىنىڭ دارىنى مەن تابيعاتى الەمدىك دەڭگەيدە تانىلىپ جۇرگەنى ايتىلىپ تا, جازىلىپ تا ءجۇر. ءبىز كەز كەلگەن سالانى بىلىكتى ماماندارىمىزدىڭ الەۋەتىمەن العا جىلجىتا الاتىنىمىزعا سەنەمىز. بانك, اقپاراتتىق تەحنولوگيا سالاسىندا جۇرگەن جاستارىمىز الەمنىڭ دامىعان ەلدەرىنىڭ اتاقتى كومپانيالارىنىڭ ماماندارىمەن يىق تىرەسىپ تۇرا الاتىنىنا شەتەلگە ساپارلار بارىسىندا تالاي رەت كوز جەتكىزدىم.
بىزدە مەديتسينا, ينجەنەريا سالاسىندا مىقتى ماماندار جەتىسپەيدى. شەتەلدىك كومپانيالاردا ناقتى وسى باعىتتا ءوز ماماندارىنىڭ ۇلەسى باسىم. اتاپ ايتار بولساق, شەتەلدىك كومپانيالاردىڭ باسقارۋ مەنەدجمەنتىندە ءبىزدىڭ ماماندار ءتىپتى از. بۇل دا – مەملەكەت تاراپىنان نازار اۋداراتىن وزەكتى ماسەلە. مىسالى, مەكتەپ قابىرعاسىندا جۇرگەندە اۋدان ورتالىعىنداعى وقۋ ورنىندا وقىپ, 3-دارەجەلى اسپاز ماماندىعىن مەڭگەرىپ شىقتىم. 1990-2000 جىلدارعا دەيىنگى اۋداندىق, ءتىپتى وبلىستىق دەڭگەيدەگى باسشىلار اراسىندا تەحنيكا ءتىلىن جەتە مەڭگەرگەن باسشىلار كوپ بولدى.
كەزىندە ءاربىر اۋدان ورتالىعىندا كاسىپتىك-تەحنيكالىق ءبىلىم بەرەتىن وقۋ كەشەندەرى كىشىگىرىم اۋداندىق دەڭگەيدەگى اۆتونوميالىق وردا دەڭگەيىندە جۇمىس ىستەپ, اۋدان ەكونوميكاسىنىڭ بارلىق سەگمەنتىنە قاجەتتى مامانداردى دايارلاپ وتىردى. بىزگە وسى جۇيەنى قايتا قالپىنا كەلتىرەتىن ۋاقىت كەلدى. مۇنداي وقۋ ورىندارى شاعىن بيزنەس پەن ءىرى بيزنەستىڭ اراسىن جالعاستىراتىن لوگيستيكالىق تىزبەك ەكەنىن ەندى اڭعارىپ ءجۇرمىز.
سودان كەيىن نازار اۋداراتىن جايت – ورتا ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپتەردە ەر مۇعالىمدەر ازايىپ كەتتى. بۇل ماسەلەنىڭ 2000 جىلداردان بەرى بايقالا باستالعانى بەلگىلى. ودان بەرگى ۋاقىتتا مۇنداي قۇبىلىس جوعارى وقۋ ورىندارىندا دا بايقالىپ ءجۇر. بۇل دا – قوعامدىق ساناسى تولىققاندى قالىپتاسىپ ۇلگەرمەگەن جاستاردىڭ بولمىسىنا كەرى اسەر ەتەتىن فاكتور.
ەندىگى برەند ادام كاپيتالى ەكەنى ايتىلىپ تا, جازىلىپ تا ءجۇر. مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ ەكونوميكالىق ءوسىمنىڭ سەنىمدى كوزى ساپالى ادام كاپيتالى ەكەنىن ءجيى ايتادى. جوو ورنىندا تەوريالىق ءبىلىمدى پراكتيكامەن الماستىرۋ قاجەتتىگىن ماماندار ءجيى ايتادى. مەنىڭشە, جوو باسشىلارى اكادەميالىق ءپان باعدارلاماسىن تۇزگەن كەزدە وسى ماسەلەگە باسىمدىق بەرگەنى دۇرىس. بۇل جوو مەن ءوندىرىس اراسىنداعى بايلانىستى دۇرىستايدى.
قازىر تەك جوو ەمەس, ورتا ءبىلىم بەرەتىن وقۋ ورىندارىنا دەگەن تالاپ وزگەردى. مەكتەپتەر وسى سالاداعى جاڭالىقتاردىڭ تاسقىنىنا ىلەسە الماي جاتىر. سوندىقتان مەكتەپ, جوو ۇستازدارىن الەمنىڭ ىرگەلى وقۋ ورىندارى جانىنداعى ورتا دەڭگەيدە ءبىلىم بەرەتىن كوللەدجدەرگە تاجىريبە الماسۋعا جىبەرۋ الپاۋىت ەلدەر مەن دامۋشى ەلدەر, قالا مەن اۋىل اراسىنداعى ايىرماشىلىقتاردىڭ اراجىگىنىڭ بىرىگىپ كەتۋىنە جول اشادى. تالانتتى جاستاردىڭ تاسادا قالۋىنا جول بەرمەيدى.
مەملەكەت باسشىسى «ەكونوميكادا جانە الەۋمەتتىك سالادا جىلدار بويى جينالىپ قالعان تۇيتكىل بار. ونىڭ بارلىعىن رەتكە كەلتىرۋىمىز قاجەت. سول ءۇشىن جۇرتتىڭ بارىنە بىردەي جاعا بەرمەيتىن, بىراق ءتيىمدى ءارى قاجەتتى شەشىمدەر قابىلداۋ كەرەك بولادى», دەدى.
قوعامنىڭ دامۋىنا كەرى اسەر ەتىپ كەلگەن قاتەلىكتەر ءبارىمىزدىڭ كوز الدىمىزدا ءوتتى. بىراق دەر كەزىندە نازارعا الىنا قويمايتىنى كوڭىلگە كۇدىك ۇيالاتقان بولاتىن. وسىعان دەيىنگى ەكونوميكالىق-الەۋمەتتىك رەفورمالاردىڭ بەتالىسى قوعامعا كەرى شەگىنۋدىڭ مۇمكىن ەمەستىگىن بايقاتتى. ادام كاپيتالىنىڭ الەۋەتى جاڭا زاماننىڭ بولمىسىن قالىپتاستىرادى. كەلەر زامان بۇگىنگى شەشىمدەرىمىزدىڭ ناتيجەسىنە قاراپ قالىپتاسادى.
توعجان قوجاليەۆا,
كاسىپكەر
الماتى
