شىندىعى سول, تالدىقورعاندا سوڭعى ونشاقتى جىلدا پاتەر كەزەگى مۇلدە ساقتالماعان. كەزەگى انە-مىنە كەلە بەرگەندە ارتقا شەگىنىپ كەتەتىنىن ايتىپ, زار قاققان حالىقتىڭ قاراسى كوپ. مۇندا ادەتىنشە رەتىن تاپقاندار مەن قولداۋشىسى بارلار ءۇيلى بولىپ, جىلدار بويى كەزەك كۇتكەندەر شەتكە ىسىرىلىپ قالعان. وسى رەتتە قالا اكىمى الەۋمەتتىك ادىلدىكتى قايتا قالپىنا كەلتىرۋگە كۇش سالىپ جاتىر. بۇل جاۋاپتى جۇمىس پرەزيدەنتتىڭ «ادىلەتتى قازاقستان» تۇجىرىمداماسىنا ساي جۇزەگە اسىرىلىپ وتىر.
ماسەلەن, وبلىس ورتالىعىندا بۇعان دەيىن زاڭسىز بەرىلگەن پاتەر سانى 1 026 بولسا, سوڭعى سەگىز ايدىڭ ىشىندە 1 218-گە كوبەيگەن. ماسەلەن, 2016-2018 جىلدار ارالىعىندا جەتىمدەرگە – 60, دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنىڭ ماماندارىنا – 60, كوپبالالى انالارعا 72 پاتەر بەرىلگەنى انىقتالدى. ولاردىڭ ەشقايسىسىنىڭ قۇجاتتارى راسىمدەلمەگەن.
«دالەلى بار, پاتەردى كەزەكپەن الىپ, تۇرىپ جاتقانداردىڭ قۇجاتى تۇرعىن ءۇي كوميسسياسى ارقىلى راسىمدەلۋدە. قۇجاتى بارىن دالەلدەگەن, بىراق مەملەكەتتىك قىزمەتكەرلەر تاراپىنان كەتكەن ولقىلىقتار ارقىلى ساناتى راستالماعان ازاماتتاردىڭ قۇجاتى مەدياتسيا ارقىلى, قولدارىندا قۇجاتى جوق, كەزەكتەن زاڭسىز الىنعانداردىڭ قۇجاتى سوت ارقىلى زاڭداستىرىلىپ جاتىر», دەدى قالا باسشىسى وسى ماسەلەگە وراي وتكىزگەن بريفينگتە.
ونىڭ ايتۋىنشا, وبلىس پروكۋراتۋراسى مەن وبلىس بويىنشا سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى قىزمەتىنىڭ تەكسەرۋ بارىسىندا بىرنەشە ازاماتتىڭ كەزەگى قايتادان قالپىنا كەلتىرىلدى. ولاردىڭ ءۇي الۋعا دەگەن قۇقىعى تولىق ساقتالىپ وتىر.
بىلتىر اتالعان پاتەرلەردە تۇرىپ جاتقانداردى انىقتاۋ ماقساتىندا قۇرامىندا اكىمدىك, قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ قىزمەتكەرلەرى, قوعام بەلسەندىلەرى, جۋرناليستەر بار ارنايى جۇمىس توبى قۇرىلعان. سول كەزدە كوميسسيا مۇشەلەرى پاتەرلەردى تۇگەل ارالاپ شىققان-دى. ناتيجەسىندە, 395 تۇرعىنعا مالىمدەمە تاپسىرىلعان. مەملەكەتتىك تۇرعىن ءۇي قورىنا قايتارىلعان پاتەرلەردىڭ 11-ءى كەزەكتە تۇرعىندارعا تاراتىلسا, قالعان 32 پاتەر باسپانا كەزەگىندە تۇرعان تۇرعىنداردىڭ الەۋمەتتىك تۇرعىدا قورعاۋدى قاجەت ەتەتىن ساناتىنداعىلارعا بەرىلەتىن بولىپ شەشىلگەن. بيىل تاعى دا باسقا دا زاڭ بۇزۋشىلىقتار كوبەيىپ وتىر.
وسى رەتتە 2005, 2006 جىلدارى كەزەكتەن زاڭسىز الىنىپ تاستاعان ازاماتتارعا پاتەر بەرىلدى. ال باسقا وبلىسقا اۋىسىپ كەتكەن مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەردىڭ پاتەرى بىرتىندەپ مەملەكەت مەنشىگىنە قايتارىلۋدا. مىسالى, 2015-2021 جىلدار ارالىعىندا تالدىقورعاندا 1 300-دەن استام پاتەر مەن ءۇي زاڭسىز بەرىلگەن. سوعان ساي, پاتەرلەردى جانە جالداۋ تولەمدەرىن ەسەپكە الۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە. بۇل تۇسىمدەردىڭ اشىقتىعىن, تولەۋشىلەردى باقىلاۋ جانە مەرزىمىن وتكىزىپ الۋعا جول بەرمەۋ شارالارىن قابىلداۋ مۇمكىندىگىن قامتاماسىز ەتەدى.
جيىندا 2013-2021 جىلدار ارالىعىندا زاڭسىز بەرىلگەن پاتەرلەرگە قاتىستى قىلمىستىق ءىس قوزعالىپ, قازىرگى تاڭدا تەرگەۋ جۇمىستارى ءجۇرىپ جاتقانى ايتىلدى. كۇدىككە ىلىنگەندەر قاتارىندا تالدىقورعان قالاسى اكىمدىگىنىڭ لاۋازىمدى قىزمەتكەرلەرى دە بار. قالا اكىمىنىڭ ايتۋىنشا, تەكسەرۋلەر كەزىندە بىرقاتار زاڭ بۇزۋشىلىق انىقتالعان ەكەن. سونىڭ ىشىندە بۇرىن بەرىلگەن جانە جەكەشەلەنىپ كەتكەن پاتەرلەردىڭ دەرەگى ۆەدومستۆولىق ارحيۆتەن تابىلماعان. «نۇرلى جەر» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى بويىنشا سالىنعان يپوتەكالىق باسپانا ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەر ارقىلى ءبولىنىپ كەلگەن. باعدارلاما تالابىنا سايكەس, پاتەرلەر «وتباسى بانك» ارقىلى بەرىلۋى كەرەك بولعان. سول سەكىلدى «كەزەكتە» پورتالىندا كەزەكتە تۇرعاندارعا تۇگەندەۋ جۇرگىزىلمەگەن.
«تەكسەرۋ جۇمىستارىنىڭ ناتيجەسىندە دەرەكتەر بازاسىنا اقپاراتتار ەنگىزۋ ارقىلى 1 333 ازاماتتىڭ كەزەكتىلىگى قالپىنا كەلتىرىلدى. انىقتالعان زاڭ بۇزۋشىلىقتار بويىنشا كەشەندى تەكسەرۋلەر جۇرگىزۋ ءۇشىن «وتباسى بانك» پەن جەمقورلىققا قارسى كۇرەس قىزمەتىنە تيىسىنشە حات جولداندى», دەيدى قالا باسشىسى.
جالپى, تالدىقورعان قالاسىندا پاتەر كەزەگىندە 15 مىڭنان استام ازامات تۇر. وسى ۋاقىتقا دەيىن سەبەپسىز 1 700 ادام كەزەكتەن الىنىپ, ورنىنا باسقا تۇرعىندار كىرگىزىلگەن. قالا اكىمىنىڭ سوزىنە قاراعاندا, قولعا الىنعان اۋقىمدى جۇمىس جالعاسىن تابادى. ەستەرىڭىزدە بولسا, مەملەكەت باسشىسى سوڭعى ءۇش جىلداعى تۇرعىن ءۇيدى پايدالانۋعا بەرۋ جونىندەگى دەرەكتەردىڭ دۇرىستىعىن انىقتاۋ تۋرالى تاپسىرما بەرگەن بولاتىن. بۇگىندە وڭىردە اتالعان تاپسىرما اياسىندا زەرتتەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتىر.
جەتىسۋ وبلىسى
