جەمقورلىققا جول جوق

قوعام دامۋىنىڭ داراعىنا تۇسكەن جەگى قۇرتتىڭ ءبىرى – سىبايلاس جەمقورلىق: ول ءبىلىم سالاسىنا دا دەندەپ ەندى. ەلدىڭ ەرتەڭگى تىزگىنىن ۇستار جاستار ۋاقىت تالابىنا جاۋاپ بەرۋى ءۇشىن الدىمەن بىلىممەن قارۋلانۋى ءتيىس. ال ءبىلىم سالاسىن سىبايلاس جەمقورلىق شىرماپ السا جاس وركەننىڭ ەرتەڭى نە بولماق؟ ءبىلىمى مەن بىلىكتىلىگى تومەن, بوسبەلبەۋ ماماندار ۇستازدان ۇيات كەتكەن, شاكىرتتە سانا جوق, سىبايلاس جەمقورلىقتىڭ تورىنا تۇتىلعان وقۋ ورىندارىندا دايىندالۋدا. ال مۇنداي كورىنىس مەملەكەتىمىزدىڭ ىرگەسىنە, تاۋەلسىزدىكتىڭ تۇعىرىنا قاۋىپ توندىرەدى. ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ قازاقستان حالقىنا جولداعان «قازاقستان-2050» سترا­تەگياسى – قالىپتاسقان مەملە­كەت­تىڭ جاڭا ساياسي باعىتى» اتتى جول­داۋىندا جەمقورلىقتىڭ قاتەرىن ايتا كەلىپ, ونى قۇبىلىس رەتىندە جويۋ ءۇشىن جەمقورلىققا قارسى زاڭنامالاردى جەتىلدىرۋ ارقىلى كۇرەستى كۇشەيتۋ كەرەكتىگىن مىندەت ەتىپ قويدى جانە بۇل رەتتە مەملەكەت پەن قوعامنىڭ جەمقورلىققا قارسى كۇرەستە تۇتاس ءبىر كۇشكە اينالۋىن تاپسىرعان ەدى. الايدا, سىبايلاستىق باسەڭدەر ەمەس. – وكىنىشكە قاراي, رەسمي مالىمەتتەر بويىنشا, بۇگىندە قازاق­ستاندىق ءبىلىم سالاسى جەم­قور­لىق دەرتىنە شالدىققان سا­لالار­دىڭ ۇشتىگىنە ەنگەن. سوندىق­تان, ءبىلىم جۇيەسىنىڭ ال­­دىن­دا­ جەم­قورلىققا قار­س­ى­­ تۇ­رۋ ءۇشىن بەلسەندى جۇمىس­تار­­دى جالعاستىرۋ جانە جەتىلدىرۋ قانداي ءبىلىم وردا­سى­نىڭ دا مىندەتى بولۋعا ءتيىس, – دەيدى ا.بايتۇرسىنوۆ اتىنداعى قوستاناي مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتى زاڭ فاكۋلتەتى دەكانىنىڭ وقۋ ءىسى جونىندەگى ورىنباسارى ومىربەك ورازباەۆ. ماسەلەن, بۇل ورايدا, قوعام­­دىق كەسەلگە قارسى كۇرەس باسەڭ­دە­مەۋى, ۇزىلمەۋى ءتيىس ەكەنىن قوس­تاناي مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتى باسشىلىعى جاقسى ءتۇسىنىپ, جاستار ساناسىندا انتيكوررۋپتسيالىق دۇنيەتانىم مەن كوزقاراستى قالىپتاستىرۋدى وقۋ-تاربيە جۇمىسىنىڭ تەمىرقازىعى ەتىپ العان. ۋنيۆەرسيتەت رەكتورى, پروفەسسور اسقار نامەتوۆتىڭ تىكەلەي باستاماسىمەن «جوعارى ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىندە سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى دۇنيە­تانىمدى دامىتۋ تۇجىرىم­داماسى» دايىندالعان. وعان ءبىلىم ورداسىنداعى زاڭ فاكۋلتەتىنىڭ ۇجىمى مەن عالىمدارى اتسا­لىستى. جاقىندا ۋنيۆەرسيتەت­تەگى عىلىمي كەڭەستىڭ اشىق وتىرىسىندا وسى تۇجىرىمداما تالقىلانىپ, قابىلداندى. عىلىمي كەڭەستىڭ اشىق وتىرىسىنا وقىتۋشىلار, ستۋدەنتتەرمەن بىرگە وبلىس اكىمى اپپاراتىنىڭ قىزمەتكەرلەرى, وبلىستىق سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى كۇرەس دەپارتامەنتى, وبلىستىق ىشكى ىستەر دەپارتامەنتى, وبلىستىق پروكۋراتۋرا, ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدار, پارتيالار وكىلدەرى قاتىستى. ۋنيۆەرسيتەت عالىمدارى مەن وقىتۋشىلاردىڭ بەلسەنە ارالاسۋىمەن دايىندالعان نورماتيۆتىك سيپاتتاعى قۇجاتتا زاڭ تەحنيكالارى تالاپ ەتەتىن بارلىق پارامەترلەر مەن رەكۆيزيتتەر مۇمكىندىگىنشە ساقتالدى. ۋنيۆەرسيتەت ۇجىمى ماقسات ءبىر بولعاندىقتان بۇل قۇجات قازاقستانداعى وزگە دە ءبىلىم وردالارى تاراپىنان قولداۋ تابادى دەگەن ۇمىتتە. جاستاردىڭ بولاشاعىن كۇڭگىرت ەتەتىن كەسەلگە قارسى كۇرەس ءۇشىن قارۋ بولۋعا لايىق تۇجىرىمدامادا, ەڭ الدىمەن, سىبايلاس جەمقورلىقتان ءبىلىم جۇيەسىنە كەلەتىن ءۇش دەڭگەيلى قاۋىپ كورسەتىلگەن. – بىرىنشىدەن, ءتۇرلى جەم­قورلىق ارەكەتتەر ۇدايى ءوز­گەرە وتىرىپ, ءبىلىم جۇيەسىنە تە­رەڭدەي ەنۋى مۇمكىن, سونىڭ سالدارىنان جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقان ماڭىزدى رەفورمالار كەدەرگىلەرگە ۇشىراي­دى, ماڭىزى تومەندەيدى. ەكىنشى­دەن, جەمقورلىق مەملەكەتتىك باسقارۋ قۇرىلىمدارىنىڭ, ءبىلىم جۇيەسىنىڭ ستراتەگيادان تۋىندايتىن پروبلەمالاردى شەشۋىنە قاۋىپ توندىرەدى. سى­بايلاس جەمقورلىقتىڭ قاۋپى مەنشىك فورماسىنا قارامايدى, بارلىق ۇيىمدار ىسىنە ءوزىنىڭ كەرى اسەرىن تيگىزەدى. ۇشىنشىدەن, ءبىلىم العان تۇلەكتەر نەمەسە ءبىلىم سالاسىنداعى ماماندار جەم­قورلىق ارەكەتتەر جاساۋ مەحا­نيزمدەرىن مەڭگەرىپ, مەم­لەكەتتىك باسقارۋ ورگاندارى­نا قىزمەتكە تۇرادى. ال ولار­دىڭ قولىنا بەرىلگەن بيلىك فۋنك­تسيالارىنىڭ اۋقىمىن ەسكەرسەك, مەملەكەتتىڭ كونستيتۋتسيالىق نەگىزدەرىنە قاۋىپ تونەرى ايقىن, – دەيدى ۋنيۆەرسيتەت رەكتورى, پروفەسسور اسقار نامەتوۆ. تۇجىرىمداما قاعاز بەتىندە قالاتىن ءسوز بولمايدى. ول ءبىلىم ورداسىنداعى سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى جۇرگىزىلەتىن جۇمىستارعا باعىت-باعدار بەرەدى. سوندىقتان دا, ا.بايتۇرسى­نوۆ اتىنداعى قوستاناي مەملە­كەت­تىك ۋنيۆەرسيتەتى عىلىمي كەڭەسىنىڭ اشىق وتىرىسىندا قابىلدانعان تۇجىرىمدامامەن قاتار, ەندى ءبىلىم ورداسىندا سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى كۇرەس جونىندەگى قوعامدىق كەڭەس قۇرىلادى جانە ونىڭ ەرەجەسى دايىندالادى. ءنازيرا جارىمبەتوۆا, «ەگەمەن قازاقستان». قوستاناي.