28 ماۋسىم, 2014

ءار يدەياسى مەن باستاماسى جۇزەگە اسقان ليدەر

440 رەت
كورسەتىلدى
17 مين
وقۋ ءۇشىن

ەل جانە ەلباسى

25-05-04-4وسىدان جيىرما جىلدان استام ۋاقىتتىڭ سيپاتىن ءالى ەشكىم ۇمىتا قويعان جوق. بۇگىندە ون بەس مەملەكەت بولىپ وتىرعان ون بەس رەسپۋبليكانى ۋىسىندا ۇستاعان الىپ دەرجاۆانىڭ كۇنى ءبىتىپ, ىدىراعاننان كەيىن, ولاردىڭ بارلىعىنا دا دامۋدىڭ جاڭا سۇرلەۋىن سالۋ كەرەك بولدى. سۇرىنگەندەر دە بولدى. دۇرىس جولعا تۇسە الماعانداردىڭ اششى ساباقتارى بۇگىن وزگە ەلدەردە كورىنىس تاۋىپ جاتىر. ادام قانى توگىلگەن, ەكونوميكاسى توقىراعان ەلدەردەگى بىتپەس داۋ-دامايدى كورىپ-ءبىلىپ وتىرمىز. قازاقستان وسىنىڭ بارلىعىنان اينالىپ ءوتتى, نارىق كەلگەن جىلدارداعى قىل بۇراۋدا تىعىرىقتان جول تابا ءبىلدى. سونىڭ بارلىعى دا ەلباسىمىز نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ سارابدال ساياساتىنىڭ ارقاسى ەكەنىن تەك ءبىز ەمەس, قازاقستاندى بىلەتىن دۇنيە ءجۇزى ەلدەرى مويىنداپ وتىر. ەششانوۆ  ۆ ەگەمەنالىستى بولجايتىن ساياساتكەر ەل بولۋىمىز ءۇشىن الدىمەن بەرەكە-بىرلىك كەرەك دەپ ويلادى. قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ساياساتىنىڭ تىكەلەي ءتول تۋىندىسى دەسەك بولادى. قازاقستاندا قانشاما ۇلت اعايىن ادامدارداي تاتۋ-ءتاتتى قاتار ءومىر سۇرەدى. قازاقستان حال­قى اسسامبلەياسى تەك سايا­سات ءۇشىن جاسالعان قۋىرشاق ءتارىز­دى سىرتى جىلتىراق, ءىشى قۋىس قۇرى­لىم ەمەس. بۇل ءبىزدىڭ ەلىمىزدە نا­عىز شىنايى ومىرگە اينالىپ وتىر. قازاقستاننىڭ بۇگىنگى قارىش­تاپ دامۋىنىڭ ءتۇپ-تامىرى وسى بىرلىگىمىزدە جاتىر. وعان اي­داي الەم كۋا. ەگەر قارىمى, جىگە­رى, كورەگەندىك ساياساتكەرلىگى, ۇيىم­داستىرۋ تالانتى اسقان قازاقتىڭ ءبىر ۇلى بولماعاندا ەلگە دە, ەرگە دە سىن بولعان 90-شى جىلدارى قازاق­ستاننىڭ تاعدىرى قالاي قاراي بۇرىلىپ كەتەرىن كىم ءبىلسىن. سونى قازىر بۇكىل جۇرت ءتۇسىندى, شۇكىرشىلىك ەتەدى. قازىر تالاي ۇلتتىڭ وكىلى قازاقستاندا تۇرىپ قانا جاتقان جوق, ولار وتانىمىزدىڭ دامۋى­نا جان-جاقتى ۇلەس قوسىپ ءجۇر. مىسالى, ءبىزدىڭ وبلىستىق ءماسلي­حاتتاعى بوريس كنيازەۆ, ولەگ دانيلەنكو, ىبىراش ەستاەۆ, تاعى باسقا دەپۋتاتتارىمىز بىرنەشە ۇلتتىڭ وكىلدەرىنەن قۇرالادى. باسقاسىن بىلاي قويعاندا, مەن اتاعان ءۇش دەپۋتات ءۇش شارۋا­شىلىقتى دوڭگەلەنتىپ, اۋىل­دى گۇلدەندىرىپ, ادامدارعا جۇ­مىس بەرىپ وتىر. ونىڭ سىرتىن­دا دەپۋتاتتىق جۇمىسىمەن جەر­گىلىكتى جەرلەردەگى الەۋمەتتىك ءما­سە­لەلەردىڭ شەشىمىن تابۋىنا بەل شەشىپ كىرىسەدى, تىكەلەي ىقپال ەتەدى. ولاردى ەشكىم سەن ورىسسىڭ, سەن ۋكراينسىڭ دەپ جات­قان جوق. ۇشەۋى دە ەلىنە ەلەۋ­لى, حالقىنا قالاۋلى ادامدار ولارعا ارقا سۇيەپ وتىرادى. ءماسليحاتتار سايلاۋىندا ولارعا ءتۇرلى ۇلتتىڭ وكىلدەرى داۋىس بەردى. ءبىزدىڭ ەلىمىزدەگى تاتۋلىق, بىرلىك ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ يدەيالارى مەن باستامالارىنان تۋىنداعان. «ساۋساق بىرىكپەي, ينە ىلىكپەيدى» دەگەن حالقىمىزدىڭ بىرلىككە شاقىرعان دانالىعىن نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى ىلعي ەسكە سالىپ وتىرادى. ءسوز جوق, استانا – ەلباسى نۇر­سۇلتان نازارباەۆتىڭ ۇلى­لىققا تاتيتىن ءىسىنىڭ بىرەگەيى. 1997 جىلى قازاقستان ەكونوميكالىق تۇرعىدان ءالى باۋىرىن جازا قويماعان ەدى. وعان ءوزىمىز كۋامىز. ەلباسىنىڭ استانانى ەلىمىزدىڭ ورتالىق وڭىرىنە كوشىرۋ تۋرالى باستاماسىنا قارسى شىققاندار, كۇمان كەلتىرگەندەر بولدى. ال قازىر نۇرسۇلتان ءابىش ۇلىنىڭ كورەگەندىك ساياساتىنا ولار تەك ءتانتى بولىپ وتىر. ازعانتاي ۋا­قىتتىڭ ىشىندە سارىارقانىڭ ءتورىن­دە توتىداي قۇلپىرىپ, ادەمى قالا ءوسىپ شىقتى. استانا – قا­زىر تەك ەلىمىزدىڭ ەلورداسى عانا ەمەس, عالامدىق ماسەلەلەردى قاراۋى­مەن, تالقىلاۋىمەن الەم جۇرت­شىلىعىنىڭ نازارىن اۋدارىپ وتىرعان ءتۇرلى حالىقارالىق شارالاردىڭ, بەدەلدى جيىنداردىڭ دا ورتالىعى. الەمدە تۇڭعىش رەت ءتۇرلى ءدىن وكىلدەرى استانادا باس قوسىپ, ءبىر ۇستەل باسىندا كونفەسسياارالىق ماسەلەلەردى قارادى, ەكونوميكالىق فورۋم اياسىندا دۇنيە جۇزىندەگى بەلگىلى ساياساتكەرلەر, ءىرى ەكونوميست عالىمدار, نوبەل سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتتارى ءبىزدىڭ ەلوردامىزدىڭ قوناعى بولادى. ولار استاناعا تامسانادى, ونىڭ ءتۇپ باستاۋىندا تۇرعان ەلباسىمىزدىڭ ساياساتىنىڭ دارالىعىنا تاعى ءبىر رەت كوز جەتكىزەدى. استانا قالاسى قازىر قازاق­ستاننىڭ بارلىق وڭىرىندەگى قالا­لارعا ۇلگى بولىپ وتىر. بارلىعى دا استاناعا قاراپ بوي تۇزەيدى. ءتىپتى, دۇنيە جۇزىندەگى كوپتەگەن ورتالىق قالالاردىڭ ءوسۋ تاريحى ءجۇز جىلداپ سانالادى. استانا اينالدىرعان 16-17 جىل كولەمىندە ادام تانىماستاي قۇلپىردى. قوستانايعا كورشى رەسەيدىڭ قاتار جاتقان چەليابى, سۆەردلوۆ, قورعان وبلىس­تارىنان جۇمىس بابىمەن كەلگەن قوناقتار ۋاقىت ارتىلدىرىپ, استانانى كورگىسى كەلەتىنىن جاسىرمايدى. ءبىزدىڭ ولاردى استاناعا ارنايى ەكسكۋرسيا جاساتىپ كەلەتىن كەزدەرىمىز از بولمايدى. قوناقتار ەلوردامىزدىڭ اسەمدىگىنە تاڭعا­لا­دى. شەتەلدىك قوناقتاردىڭ تام­سانۋى ءبىزدىڭ دە پاتريوتتىق سەزىمى­مىزدى شالقىتادى, مارقايىپ قالامىز. قازاقستان قازىر قاي جاعىنان بولسىن دامۋدىڭ سارا جولىنا تۇسكەن. ەلىمىزدەگى دەموكراتيالىق ۇردىستەردىڭ, ونىڭ ىشىندە جەرگىلىكتى ءوزىن ءوزى باسقارۋ سالاسىنىڭ جەتىلدىرىلۋى – ەلباسى ساياساتىنىڭ دۇرىستىعىنا كەپىل. 2013 جىلى تامىز ايىندا العاشقى رەت اۋىل اكىمدەرىن سايلاۋ ءوتتى. اۋىلدىق وكرۋگتەر اكىمدەرىنىڭ كانديداتۋراسىن اۋدان اكىمدەرى ۇسىندى. ارينە, ولار دەموكراتيانىڭ زاڭدىلىعىنا سايكەس سايلاۋعا بالامالى تۇردە ءتۇستى. ولاردى اۋدان­دىق ءماسليحاتتار دەپۋتاتتارى ارقىلى حالىق سايلادى. ءبىزدىڭ وبلىستا 245 اۋىلدىق وكرۋگ اكىمدەرى جانە اۋدانعا قاراستى جىتىقارا قالالىق اكىمى سايلاندى. ولاردىڭ وكىلەتتىگى كەڭەيدى. ەڭ باس­تىسى – سايلاۋشىلارعا سەنىم ارتىلدى, ونىڭ ىشىندە ءماسليحاتتار دەپۋتاتتارى ۇلكەن سەنىم ارقالادى. ويتكەنى, ولار بالاما سايلاۋدا حالىق اتىنان ۇمىتكەرلەردىڭ ءبىرىن تاڭدادى, سول ارقىلى وزدەرىنە جاۋاپكەرشىلىك الدى. جەرگىلىكتى اۋىلدىق وكرۋگ اكىمدەرىنىڭ سايلانعانىنا ءبىر جىلعا تاياۋ ۋاقىت بولدى. جاقىندا ءماجىلىس دەپۋتاتتارى تاراپىنان سايلانعان اكىمدەردىڭ ءبىر جىل ىشىندە جۇرگىزگەن جۇمىستارىن تالداپ, سارالاۋ ماسەلەسى كوتەرىلدى. ولار جىل تاۋلىگىندە نە بىتىرگەنى جونىندە ءوزىن تاڭداعان حالقى الدىندا ەسەپ بەرەتىن بولادى. بۇل اتقارۋشى بيلىك پەن حالىقتىڭ اراسىن جاقىنداستىرا تۇسەدى. قازىردىڭ وزىندە اۋىلدىق وكرۋگ اكىمدەرى ءبىرسىپىرا وكىلەتتىلىكتەرگە يە بولدى. قارجىلاندىرۋ ماسەلەسى شەشىمىن تاباتىن الداعى ۋاقىتتا وكىلەتتىك دە كەڭەيە تۇسەدى. جەر­گىلىكتى اكىمدەر سايلانۋىمەن ازا­ماتتىق قوعامنىڭ سالماعى ارتا تۇسەدى. حالىقتىڭ ءوزى سايلاعاننان كەيىن اۋىلدىق-سەلولىق وكرۋگتەر اكىمدەرىنىڭ الەۋمەتتىك ماسەلەلەردى شەشۋدە جەرگىلىكتى تۇرعىندارمەن, ياعني الەۋمەتتىك توپتارمەن قويان-قولتىق ارالاسۋىنا, ولاردىڭ ءوزىنىڭ پىكىرىن, سۇرانىسىن تىڭداپ, ىسكە تارتۋىنا ماڭىز كوبىرەك بەرىلەدى. بۇل – ناعىز حالىقتىق, شىنايى دەموكراتيانىڭ كورىنىسى. وسى جۇمىستاردىڭ باستاۋ بۇلاعى ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ باستامالارىنان ءورىس الادى. ءماسليحاتتاردىڭ قۇرىلعانىنا بيىل جيىرما جىل تولدى. بۇل قوعامدا بەدەلدى كۇشكە اينالدى. ءبىزدىڭ دەپۋتاتتارىمىز جەرگىلىكتى جەردە ءوز سايلاۋشىلارىنىڭ ۇلكەن سەنىمىنە يە بولدى. وبلىس حالقى 900 مىڭ بولسا, وبلىستىق ءماسليحاتتىڭ 36 دەپۋتاتىنىڭ ارقايسىسىنا 25 مىڭ تۇرعىننان نەمەسە 15 مىڭ سايلاۋشىدان كەلەدى ەكەن. ءار دەپۋتات ولاردىڭ جوعىن جوقتايدى, مۇڭىن مۇڭدايدى. ال مۇنىڭ قوعامدىق جۇمىس ەكەنىن ۇمىتپايىق. ونىڭ سىرتىندا دەپۋتاتتار ءىرى شارۋاشىلىقتاردى, ۇجىمداردى باسقارادى, عىلىممەن اينالىسادى. ءبىزدىڭ دەپۋتاتتار ءوز وكرۋگتەرىنىڭ شەڭبەرىندە قالماي, اۋداننىڭ, وبلىستىڭ ەكونوميكالىق-الەۋمەتتىك پروبلەمالارىن نازارعا الىپ وتىرادى. ولار الەۋمەتتىك باعدارلامالارمەن جۇمىس ىستەي وتىرىپ, بيۋدجەتتى قالىپتاستىرۋدا ۇلكەن ىزدەنىستەرگە بارادى. ءماسليحاتتار ەلىمىزدىڭ دامۋى ءۇشىن اتقارۋشى بيلىكپەن بىردەي جاۋاپكەرشىلىك الادى. ول بۇرىنعىداي جوعارى جاق نە ايتار ەكەن دەپ, جالتاقتاپ قاراپ وتىرمايدى. جەرگىلىكتى جەردەگى وزەكتى ماسەلەلەردىڭ بارلىعىن زەرتتەپ, زەردەلەپ, حالىق كوكەيىنەن شىعاتىن باستامالارعا مۇرىندىق بولادى. ءماسليحاتتاردى وسىنداي دارەجەگە كوتەرگەن ەلباسىمىزدىڭ ەلىمىز بولاشاعىنىڭ كوكجيەگىن الىستان كورەتىن سارا ساياساتىنىڭ ارقاسى دەۋىمىز كەرەك. قازىر ءماسليحاتتار مەملەكەت باسشىسىنىڭ يدەيالارى مەن باستامالارىن, ساياساتىن جۇزەگە اسىرۋعا ۇلكەن ۇلەس قوسىپ وتىر. ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ «الدىمەن – ەكونوميكا, سوسىن – ساياسات» دەگەن قاعيدانى ءوز سايا­ساتىندا بەرىك ۇستانىپ كەلەدى. مۇنىڭ دۇرىستىعىن حالىقارالىق ساياساتتاعى, ەكونوميكاداعى بەلگىلى قايراتكەرلەر دە مويىندايدى. ەلىمىزدى ەكونوميكالىق, الەۋمەتتىك جاعىنان دامىتۋ ءۇشىن نۇرسۇلتان ءابىش ۇلىنىڭ باستاۋىمەن ءىرى باعدارلامالار, ينۆەستيتسيالار تارتۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە. وڭىرلەردە بۇرىن بولماعان ءىرى وندىرىستەر, زاۋىتتار بوي كوتەرۋدە. ءبىزدىڭ قوستاناي وبلىسى بۇرىن كەندى, استىقتى ايماق دەپ اتالسا, ەندى شەت ەل ينۆەستيتسياسىن تارتۋ جانە ينتەگراتسيا ارقاسىندا ماشينا جاساۋ ورتالىعىنا اينالدى. ەكونوميكانى دامىتۋدىڭ ءبىر تەتىگى تۋريزم ەكەنىن ايتىپ, وعان قولداۋ كورسەتكەن دە ەلباسىمىز نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ءوزى بولاتىن. ەلىمىزدە بۇل باعىتتا جاقسى جۇمىستار ارناسىنا تۇسە باستادى. قازاقستاننىڭ كەڭ-بايتاق جەرىنىڭ تابيعي سۇلۋلىعى, تاريحىمىزدىڭ بايلىعىن پاش ەتەتىن ارحەولوگيا­لىق ورىندار, ءداستۇر-سالتىمىز دۇنيە جۇزىندەگى ءتۋريزمدى دامىت­قان ەلدەردەن كەم سوقپايدى. قوستاناي وبلىسىندا دا ىشكى-سىرتقى ءتۋريزمنىڭ دامۋىنا نىسان بولارلىق ورىندار جەتكىلىكتى. «سوسنوۆىي بور» ءساناتوريى بۇرىندارى جىل تاۋلىگىنە ءتورت اي عانا جۇمىس ىستەپ, قالعان كەزدە بوس تۇراتىن. مىڭ جىلدىق قاراعايلار اسپانعا كوك تىرەگەن اراقاراعاي ورمانىندا ورنالاسقان سۋى دا, اۋا­سى دا ەم وسى دەمالىس ورنى قازىر ادام تانىماس­تاي وزگەرىپ, دەمالۋشىلاردىڭ سۇيىكتى ورنىنا اينالدى. بۇرىن 45 ادام عانا جۇمىس ىستەيتىن شيپاجايدا قازىر دەمالۋشىلارعا 350 ادام قىزمەت كورسەتەدى. بۇل جولداۋلارىندا قازاقستان حالقىنىڭ دەنساۋلىعىن جاقسار­تىپ, جاس ۇرپاقتىڭ سپورتتى سەرىك ەتۋى كەرەكتىگىن قاداپ ايتىپ وتىراتىن ەلباسى يدەيالارىنىڭ جۇزە­گە اسۋى ءۇشىن جاسالىپ جاتقان جۇمىستاردىڭ ءبىرى عانا. مەن نۇرسۇلتان ءابىش ۇلىن ءوز جەكە باسىما دا ۇلگى تۇتامىن. قازاق حالقىنىڭ بارلىق جاقسى قاسيەتىن – دانالىعىن, جىگەرلىلىگىن, بيىك ادامگەرشىلىگىن, رۋحاني قۇن­دى­لىقتارىن بويىنا جيىپ, سول ارقىلى دۇنيە ءجۇزى مويىنداپ وتىرعان تۇلعاعا اينالعان ەلباسىمىزدىڭ ەل تاعدىرى ءۇشىن امان بولۋىن ەلى دە تىلەپ وتىرادى. حالىقپەن قويان-قولتىق جۇرگەن ءوزىمىز ونىڭ كۇندە كۋاسىمىز. باسشىسى بىلىكتى ەلدىڭ باقىتتى بولارىنا اركىمنىڭ-اق كوزى جەتىپ وتىر. سايلاۋبەك ەسجانوۆ, قوستاناي وبلىستىق ءماسليحاتىنىڭ حاتشىسى. قوستاناي.

 «ەلىم دەگەن ەر»

ا.ەراليەۆابزال ەراليەۆ, قازاقستاننىڭ ەڭبەك ەرى: ءار زاماندا ۇلتىن ۇشپاققا جەتەلەيتىن تۇلعالار بولادى. ولار حالىق ءۇشىن تۋادى. ەلىنىڭ كەمەل كەلەشەگى جولىندا ايانباي ەڭبەك ەتەدى. اتتىڭ جالىندا, تۇيەنىڭ قومىندا ءجۇرىپ, تالاي بەينەتكە كونىپ, كەزدەسكەن سىناقتىڭ بارىنە توتەپ بەرىپ, تۋعان جۇرتى مەن مەملەكەتىن وركەنيەتتىڭ ءور بيىگىنە جەت­كى­زەدى. قاي حالىقتى الىپ قارا­ماڭىز, وسىنداي تۇلعالاردى كەزدەستىرەسىز. ءوز باسىم ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتى وسىنداي كوشباسشى دەپ سانايمىن. قىتاي حالقى قاتتى نازا­لان­عاندا «وتپەلى كەزەڭدە ءومىر ءسۇر», دەيدى ەكەن. بۇل تۇرىمتاي تۇسىنا, بالاپان باسىنا كەتىپ, بۇرىنعى قۇندىلىقتار ءمان-ماڭىزىنان ايىرىلىپ, جاڭا زاماننىڭ كەلبەتىن تاني الماي, ەلەڭ-الاڭ كەزدە ماڭدايىڭدى تاۋعا دا, تاسقا دا سوعىپ, ەشتەڭەنى ۇعىپ بولمايتىن زاماندا عۇمىر كەش دەگەندى بىلدىرسە كەرەك. مۇنداي كەزەڭدە جەكەلەگەن ادامنىڭ ەمەس, تۇتاس مەملەكەتتىڭ جاعدايى قيىن بولادى. اياعىنان تىك تۇرىپ كەتۋى وڭايعا سوقپايدى. مىنە, ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ وسىنداي وتپەلى زاماندا ەل تىزگىنىن قولىنا الدى. كۇلتەگىننىڭ تاسقا باسىلعان سوزىندە ايتىلاتىنداي, «كۇن كۇلمەدى, ءتۇن وتىرمادى», بار كۇش-قايراتىن جيناپ, مەملەكەتتىڭ باياندى بولاشاعى جولىندا ەڭبەك ەتتى. بۇگىنگى بيىگىمىزدەن قاراساق, تاۋەلسىزدىكتىڭ العاشقى جىلدارىندا جاسالعان ەڭبەك ەرەسەن ەكەن. الەمنىڭ بارلىق مەم­لەكەتىمەن قارىم-قاتىناستى رەت­تەستىرىپ, شەكارامىزدى ايقىنداپ, ەلگە ينۆەستورلار تارتىپ, ەكونوميكالىق جاعدايىمىزدى تۇزەپ, الەۋمەتتىڭ الەۋەتىن ارتتىرىپ, ساياسي احۋالدا تۇراقتىلىقتى ساقتاپ, جاھان جۇرتىن قازاقستانمەن ساناساتىن جاعدايعا جەتكىزدى. ارينە, مۇنىڭ بارلىعى ايتۋعا عانا وڭاي. ايتپەسە, وسى ءىستىڭ استارىن­دا تالاي دۇنيەنىڭ جاتقانىن سەزەمىز. دەگەنمەن, ەلباسىنىڭ كورەگەن ساياساتىنىڭ ارقاسىندا قازاقستان تۇراقتى دامۋدىڭ داڭعىلىنا ءتۇستى. ەل دامۋىنىڭ باستى كور­سەت­كىشتەرىنىڭ ءبىرى – شاعىن جانە ورتا بيزنەستىڭ كەسكىن-كەلبەتى بولسا كەرەك. قازاقستاندا شاعىن جانە ورتا بيزنەستىڭ قالىپتاسىپ, دامۋىنا بارلىق جاعداي جاسالدى. بەلىن بۇگىپ, ەڭبەك ەتكەن ادام ىرزىققا كەنەلەتىنىن كورىپ ءجۇرمىز. تاۋەلسىزدىكتىڭ العاشقى جىلدارىندا ءبىز دە سان ءتۇرلى كاسىپتى يگەرىپ كوردىك. بىراق سوڭىندا اتاكاسىپ  –  كۇرىش وندىرىسىنە توقتادىق. اپتاپ ىستىققا, ۇيىتقي سوققان جەلگە دە قاراماستان ەڭبەك ەتەتىن ديقان قاۋىمىنىڭ جۇمىسى وڭايلاردىڭ ساناتىنان ەمەس. كوكتەمنىڭ العاشقى كۇندەرىنەن باستالاتىن تىرشىلىك قارا كۇزدە ءبىر-اق توقتايدى. وسى ارالىقتا جەرگە ءدان سەبىلىپ, ونى بالاداي ماپەلەپ ءوسىرىپ, قامباعا قۇيىپ الاسىڭ. بەينەتى مول جۇمىسقا جەگىلگەن ديقاندار ەلدىڭ نەسىبەسىن تەرىپ ءجۇر دەپ بىلەمىن. 2011 جىلى ەلباسى قىزىل­وردا وبلىسىنا ساپارى كەزىندە كۇرىش القاپتارىن ارالاپ, جاسالىپ جاتقان جۇمىسپەن جەتە تانىستى. ونىڭ ىشىندە «ابزال جانە ك» تولىق سەرىكتەستىگى اتقارعان جۇمىستاردى كوزىمەن كوردى. ناعي ءىلياسوۆ اۋىلىنا ارنايى باردى. اۋىل اقساقالدارىمەن سويلەستى. ريزاشىلىعىن ءبىل­دىردى. بيىل ەلباسىنىڭ قولى­نان «قازاقستاننىڭ ەڭبەك ەرى» دەگەن ەڭ جوعارعى اتاقتى الدىم. بۇل – مەنىڭ عانا ەمەس, بارشا قىزىلوردالىق ديقانداردىڭ ەڭبەگى ەلەندى دەگەن ءسوز. نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى اۋىلدا تۋىپ, ەرجەتىپ, زاۋىتتا شىڭدالىپ, قارا جۇمىستىڭ قازانىندا قايناپ, قالىپتاسقان تۇلعا عوي. سوندىقتان ول كىسى شارۋاشىلىقتىڭ جاعدايىن وتە جاقسى بىلەدى. ەڭبەكتەگى ەرلەردىڭ جۇمىسىن جوعارى باعالايدى. ءبىزدىڭ ەل ءۇشىن اتقارعان ازعانتاي عانا جۇمىسىمىزدى باعالاۋى, ەلەۋى وسى ءسوزىمىزدىڭ ايعاعى. ءبىز باقىتتى ۇرپاقپىز. ويتكەنى, اتا-بابالارىمىز ار­مانداپ وتكەن تاۋەلسىز ەلى­مىز بار. الەم جۇرتى ءسۇيسى­نىپ قارايتىن ەلوردامىز ەۋرا­زيانىڭ جۇرەگىندە تۇر. ەڭ باستىسى, مەملەكەتىمىزدىڭ تۋىن جوعارى ۇستاپ, دامۋعا, بولاشاققا باستاعان نۇرسۇلتان نازارباەۆتاي ەلباسىمىز بار. وسىنىڭ ءوزى ۇلكەن باقىت. ەندىگى قالعانى وسى باقىتتى ماڭگىلىككە جالعاستىرۋ عانا. «ماڭگىلىك ەلدىڭ» جولىنا تۇسكەن قازاقستاندىقتاردىڭ قولىنان بۇل ءىس كەلەدى دەپ بىلەمىن. قىزىلوردا وبلىسى.

 «قامقورلىققا جاۋابىمىز – ساپالى ءبىلىم مەن سانالى تاربيە»

ايمان تۋكبايايمان تۇكباي, «مەكتەپ-بالاباقشا كەشەنىنىڭ» ديرەكتورى: وتانىمىزعا, تۋىپ-وسكەن مەكەنىمىزگە, ءبىلىم العان مەك­تەبىمىزگە ماحابباتتارى ءۇشىن ادەتتە اتا-انالار مەن تاربيەلەنۋشىلەر مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆقا راحمەتتەرىن ايتىپ جاتادى. جانە بۇل تەك بەيبىت اسپان مەن تۇراقتىلىق ءۇشىن عانا ەمەس, نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى – ساياساتتىڭ فەنومەنى. ءبىر عانا ۇرپاقتىڭ ءومىرى ىشىندە ول قازاقستاندى الەمدەگى جەتەكشى ەلدەر قاتارىنا قوسا ءبىلدى. ءبىلىم بەرۋ سالاسىنا وراسان زور كولەمدە اقشا بولىنۋدە. جانە دە مەن مۇنى وبلىستىق ءماسليحاتتىڭ دەپۋتاتى رەتىندە ناقتى بىلگەندىكتەن ايتىپ وتىر­مىن. مەملەكەت باسشىسى ءوزىنىڭ جولداۋلارىندا ۇكىمەت پەن اتقارۋشى ورگانداردىڭ ال­دىنا قوياتىن تاپسىرمالارىنىڭ ارقاسىندا ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنىڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازاسى ۇلكەن وزگەرىستەرگە قول جەتكىزىپ ۇلگەردى. ءتىپتى, شالعايداعى مەكتەپتەردىڭ ءوزى بىرتە-بىرتە جاڭا ۇلگىدەگى وقۋ كابينەتتەرىمەن جاراقتاندىرىلۋدا. ءبىزدىڭ كەشەندە دە فيزيكا, حيميا جانە بيولوگيا كابينەتتەرى تاماشا جاراقتاندىرىلعان. ءۇش تىلدە وقىتاتىن مۋلتيمەديالىق سىنىپ جۇمىس ىستەيدى. ۇجىمداعى الپىس مۇعالىمنىڭ ارقايسىسى جۇمىسىندا جەكە كومپيۋتەرگە يە. ال كەشەندەگى ءبىر وقۋشىعا 2,3 كومپيۋتەردەن كەلەدى! مەملەكەت باسشىسى قازاق­ستانداعى مۇعالىم مەن دارىگەر بيزنەستەگىلەردىڭ ورتاشا جالاقى­سى كولەمىندە ەڭبەكاقى الاتىن بولادى دەپ ايتقان ەدى. مىنە, مۇعالىمدەردى ەڭبەككە اقى تولەۋدىڭ ديففەرەنتسيالدى ءادىسى بويىنشا قايتا وقىتۋ جۇيەسى بىزگە دە كەلىپ جەتتى. ءسويتىپ, دايىندىقتىڭ العاشقى ساتىسىنان وتكەن پەداگوگ­تار ەڭبەكاقىلارىنا 100 پايىز قوسىمشا الا باستادى. كەز كەلگەن مۇعالىمنىڭ پرەزي­دەنتتىڭ وسىنداي قامقورلىعىنا لايىقتى جاۋابى وقۋشىعا ساپالى ءبىلىم بەرۋ بولۋى ءتيىس. قاراعاندى وبلىسى.                 
سوڭعى جاڭالىقتار