سەبەبى سايلاۋ بيۋللەتەندەرى دايىندالىپ, باسپادان شىعىپ قويعاننان كەيىن سايلاۋعا تۇسۋدەن باس تارتقان كانديداتتار بولعان. ياعني سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ مۇشەلەرى داۋىس بەرۋ پاراعىن تاراتقان كەزدە ولاردىڭ ەسىمدەرىن بيۋللەتەننەن سىزىپ تاستاۋعا ءماجبۇر بولعان.
– ءبىز سايلاۋ ۋچاسكەلەرىنە ءوتىنىش بەرىپ, بەلگىلى ءبىر سەبەپتەرمەن كەتكەن نەمەسە شەتتەتىلگەن تۇلعالاردى بيۋللەتەندەردەن الىپ تاستاۋ تۋرالى اقپارات جىبەردىك. ويتكەنى بۇل ۋاقىتتا بيۋللەتەندەر دايىندالىپ قويعان ەدى. بۇل بيۋللەتەندەر ب ۇلىنگەن دەپ سانالمايدى. ەسىمدەردى كوميسسيا قۇرامى سىزدى, بارلىق پروتسەدۋرا تارتىپكە سايكەس جۇرگىزىلدى, – دەپ ءتۇسىندىردى وسك وكىلدەرى.
الايدا سايلاۋ كۇنى ازداعان داۋ-داماي دا بولدى. مىسالى, سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنا قاراستى جامبىل اۋدانىنىڭ بلاگوۆەششەنكا اۋىلىنداعى №184 سايلاۋ ۋچاسكەسىندە بايقاۋشى ءبىر سايلاۋشىنىڭ بيۋللەتەندەردى توپتاپ سالىپ جاتقان ءساتىن بەينەجازباعا ءتۇسىرىپ الادى. كەيىن بايقاۋشىلار زاڭ بۇزۋشىلىقتى تىركەپ, وقيعا ورنىنا پوليتسيانى شاقىرعان. سالدارىنان كوميسسيا مۇشەسى جۇمىسىنان كەتتى. سونداي-اق «ۆلاست» سايتى وسكەمەندەگى ءتۇرلى ۋچاسكەدەن تۇسىرىلگەن بەينەجازبانى جاريالاپ, ءۇش جاعدايدا داۋىس بەرگەن ءبىر ادام ەكەنىن انىقتايدى. بۇعان قوسا «جاس سايلاۋشىلار ليگاسى» تۇسكە دەيىن «سايلاۋ تۋرالى» زاڭنىڭ 54 رەت بۇزىلعانىن حابارلادى. بۇل اقپارات ولاردىڭ Instagram جەلىسىندەگى پاراقشاسىندا جازىلدى. وندا قازاقستان بويىنشا 8 كوميسسيا بايقاۋشىلاردىڭ جۇرۋىنە كەدەرگى كەلتىرىپ, رۇقسات بەرمەگەنىن جاريالايدى. ءتىپتى №105, 434, 446 ۋچاسكەسىندە داۋىس بەرۋ كابينالارىنا باعىتتالعان كامەرالار بايقالعان. بىراق كوميسسيا مۇشەلەرى ولاردىڭ ىستەن شىققانىن ايتقان. الماتىداعى №126 ۋچاسكەدە ءبىر پارتيادان ەكى بايقاۋشى بولعان جاعدايلار دا كەزدەسكەن. ودان قالدى بايقاۋشىلار ءتورت ۋچاسكەدە ءبىر كابيناعا ەكى ادامنىڭ كىرگەنىن كورىپ قالعان.
بۇعان قوسا سايلاۋ كۇنى استانادا كوشەگە شىعىپ, بەيبىت ميتينگ وتكىزبەك بولعان بەلسەندى امانگەلدى ءجاحيندى پوليتسيا ۇستاپ اكەتتى. ويتكەنى جەرگىلىكتى بيلىك بەلسەندىگە شەرۋ ۇيىمداستىرۋعا رۇقسات بەرمەگەن. ال الماتىدا بايقاۋشىلار كوميسسيا مۇشەسىنىڭ بيۋللەتەندەرگە «الدىن الا قول قويىپ جاتقانىن» بايقاپتى. «تاۋەلسىز بايقاۋشىلار» قوعامدىق ۇيىمى الاتاۋ اۋدانىنداعى № 616 سايلاۋ ۋچاسكەسىندە سايلاۋ زاڭى بۇزىلعانىن بەينەجازباعا ءتۇسىرىپ, باق وكىلدەرىنە حابارلاعان. بەينەجازبادا كوميسسيا مۇشەسىنىڭ ءالى ۇلەستىرىلمەگەن جاڭا بيۋللەتەندەرگە قول قويىپ جاتقانى انىق كورىنەدى. بايقاۋشىلاردىڭ ايتۋىنشا, زاڭ بويىنشا مۇنداي نارسە سايلاۋشى داۋىس بەرگەننەن كەيىن جۇرگىزىلۋگە ءتيىس. كوميسسيا مۇشەلەرى زاڭ بۇزۋشىلىق تۋرالى حاتتاماعا قول قويۋدان باس تارتقان. الايدا كۋاگەر بولعان ەكى بايقاۋشى قول قويعان. سونىمەن قاتار وسى وڭىردەگى كەيبىر سايلاۋ ۋچاسكەلەردىڭ كابينالارىندا پەردە بولماعان. بۇعان قاتىستى الماتىنىڭ اۋماقتىق سايلاۋ كوميسسياسى بىلايشا جاۋاپ قاتتى.
– «قازاقستانداعى سايلاۋ تۋرالى» زاڭدا جاسىرىن داۋىس بەرۋگە ارنالعان كابينالاردا مىندەتتى تۇردە پەردەلەردىڭ بولۋى تۋرالى تالاپ كورسەتىلمەگەن. بىراق زاڭنىڭ 8-بابىنا سايكەس داۋىس بەرۋ قۇپيا تۇردە جۇزەگە اسادى. بۇل سايلاۋشىلاردىڭ ەركىن داۋىس بەرۋىنە قانداي دا ءبىر باقىلاۋ جاساۋ مۇمكىندىگىن جوققا شىعارادى. سونىمەن قاتار ۋچاسكەلىك سايلاۋ كوميسسياسى داۋىس بەرۋ كەزىندە ەشكىم قاتىسپاۋى جانە كورمەۋى كەرەك دەگەن ەرەجەنى ساقتايدى, – دەدى الماتى اۋماقتىق سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ وكىلى.
بۇل ماسەلەلەر ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىندە وتكەن ونلاين بريفينگتە دە قوزعالدى. وندا باس پروكۋروردىڭ اعا كومەكشىسى ازامات سارعازين سايلاۋداعى زاڭ بۇزۋشىلىقتارعا قاتىستى 25 ءوتىنىش تۇسكەنىن حابارلادى.
– داۋىس بەرۋ ءراسىمى باستالعاننان بەرى پروكۋراتۋرا ورگاندارىنا ىقتيمال زاڭ بۇزۋشىلىقتار تۋرالى دەرەكتەر جيناقتالدى. ونىڭ بەسەۋى باس پروكۋراتۋراعا كەلدى. ولار تەكسەرۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ ءۇشىن جەرگىلىكتى پروكۋرورلارعا جولداندى. سەبەبى وتىنىشتەردە ورىن الۋى مۇمكىن زاڭ بۇزۋشىلىقتار, ناقتىراق ايتساق, تىيىم سالىنعان كەزدە سايلاۋ الدىنداعى ۇگىتتى جۇرگىزگەندىگى مۇمكىن ەكەنى جونىندە ايتىلعان. سوندىقتان تەكسەرۋ جۇرگىزۋ جەرگىلىكتى پروكۋرورلارعا جىبەرىلدى. سونداي-اق 7 ءوڭىردىڭ جەرگىلىكتى پروكۋراتۋراسىنا ادامدار تىكەلەي جۇگىنگەن. استانا قالاسىندا – 4, الماتىدا – 1, شىمكەنت قالاسىندا – 3, شىعىس قازاقستان وبلىسىندا – 5, تۇركىستان وبلىسىندا – 4, قاراعاندى, پاۆلودار, سولتۇستىك قازاقستان وبلىستارىندا ءبىر-بىردەن. ولاردىڭ ءبارى قازىر قارالىپ جاتىر, – دەدى ا.سارعازين.
