ايەلدەر كاسىپكەرلىگى شاعىن جانە ورتا بيزنەستەگى 31 پايىز جۇمىس ورنىن قامتاماسىز ەتىپ وتىر. بۇل رەسپۋبليكا جالپى ىشكى ءونىمىنىڭ 14,6 پايىزىن قۇرايدى. سونداي كاسىپكەر ايەلدەردىڭ ءبىرى – ارايلىم ويازحانوۆا.
– 2019 جىلى مەن دەكرەتتىك دەمالىستا بولعاندا كۇيەۋىمنىڭ ءجۇرىپ تۇرعان ماشيناسى جانىپ كەتتى. ءدال سول ۋاقىتتا باسىما ءبىر يدەيا كەلەدى. بالا كەزىمنەن تاماق ىستەگەندى, سامسا, ءارتۇرلى ءتاتتى بالىشتەر پىسىرگەندى جاقسى كورەمىن. كۇيەۋىمە سالماق سالماۋ ءۇشىن, ۇيدە وتىرىپ-اق قولىمنان كەلەتىن ىسپەن اينالىستىم. سودان تانىستارىمىزعا شىعىپ, بازارلارعا, دۇكەندەرگە بارىپ سويلەستىك, وسىلاي بيزنەس باستالىپ كەتتى. ءبىر كۇنى ۇيگە قايىن اپام كەلدى, ول كىسى دە كاسىپكەر ەدى, بىزگە «JAS PROJECT» جوباسى تۋرالى ايتتى. كۇيەۋىمنىڭ رۇقساتىن الىپ, بارىپ, ءبىلىپ, بيزنەس-جوسپاردى جازۋدى باستاپ كەتتىك. ءسويتىپ مامىر ايىندا ءبىز بيزنەس جوسپاردان 1 ميلليون تەڭگە گرانتتى جەڭىپ الدىق. بىراق قۋانىشىمىز ۇزاققا سوزىلمادى. ماۋسىم ايىندا ءبىرىنشى پەرزەنتىمنىڭ سىرقات ەكەنىن بىلدىك. وسى جاعدايدان كەيىن بىزگە ەكى-ءۇش ەسە كوپ جۇمىس ىستەپ اقشا تابۋ كەرەك بولدى. 2020 جىلدان باستاپ تولىققاندى كاسىپكەر رەتىندە جۇمىس ىستەي باستادىق. كەزىندە ون شاقتى نان ونىمدەرىن پىسىرسەك, قازىر 300-گە كوبەيتتىك. كۇنىنە شامامەن 700 مىڭ تەڭگەگە جۋىق تابىس تابامىز.
– كاسىپ بىردەن ءجۇرىپ كەتپەگەن بولار, قانداي دا ءبىر قيىندىقتارعا تاپ بولعان شىعارسىزدار؟
– ارينە, قيىندىقتار وتە كوپ بولدى. ول كەزدەگى مەنىڭ كۇن ءتارتىبىم مىناداي ەدى. تاڭەرتەڭ ناۋبايحاناعا بارام, ودان تۇسكى اس كەزىندە قىزىمدى ساباعىنا اپارام, ودان قىزىمدى ۇيگە تاستاپ, قايتادان ناۋبايحاناعا بارام. قوسىمشا جۇمىس ىستەپ تە ۇلگەرىپ ءجۇردىم. رەسمي جۇمىسىم 8-دە باستالاتىندىقتان, ناۋبايحاناعا تاڭعى ساعات 5-تە باراتىن بولدىم. ول كەزدە ەدەن جۋشى دا, ساتۋشى دا, نان ونىمدەرىنىڭ بارلىعىن ءوزىم ءپىسىرىپ, ءبارىن ءوزىم ىستەدىم. ناۋبايحانام دۇكەننىڭ ىشىندە ورنالاسقاندىقتان, بارلىعىن ەرتەرەك دايىنداپ, ساتۋشى قىزدارعا وتكىزىپ كەتەتىنمىن. ءسويتىپ ەكىنشى جۇمىسىما بارىپ, كەشكە ودان شىعىپ, ناۋبايحاناعا كەلىپ ساتۋشىلارمەن ەسەپتەسىپ, ەرتەنگى كۇنگە بارلىعىن دايىنداپ كەتەتىنمىن. وتباسىم ءۇشىن, بالالارىم ءۇشىن بارىنە شىدادىم.
– قانشا ۋاقىتتان كەيىن ەڭبەگىڭىزدىڭ جەمىسىن كورە باستادىڭىز؟
– 2019 جىلدان باستادىق, 2020 جىلدىڭ ورتاسىندا ايتارلىقتاي تابىسقا جەتتىك. سودان كەڭەيىپ كوماندا جيناپ, قازىرگى ۋاقىتتا 13 ادامدى جۇمىسپەن قامتىپ وتىرمىن. ارينە, ومىردە ءتۇرلى جاعدايلار بولادى, بيزنەستىڭ دە تىعىرىققا تىرەلەتىن كەزى بار. مۇنداي ساتتەردە وتباسىما, بالالارعا قاراپ جىگەرلەنەمىن. جالپى ءومىردىڭ ءوزى سىناق, سىزگە سىناق بەرىلدى مە, ءسىز ول سىناقتى كوتەرە الاسىز, ءسىزدىڭ بويىڭىزدا ودان ەكى ەسە جوعارى پوتەنتسيال بار دەپ ويلايمىن.
– نازىك جاندىلارعا وتباسى مەن بيزنەستى بىرگە الىپ ءجۇرۋ قيىن ەمەس پە؟
– ايەل ادامنىڭ بۇل ومىردەگى ميسسياسى, ول ەر ادامنىڭ رازىلىعىن الۋ. بىراق زامان تالابىنا ساي بيزنەسپەن اينالىسىپ جۇرگەن نازىك جاندىلار از ەمەس. بيزنەسپەن اينالىسامىن دەگەن ايەلدەر وتباسى مەن جولداسىنان قولداۋ بولماسا قينالادى. مەنىڭ بارلىق قىز-كەلىنشەكتەرگە ايتار كەڭەسىم, اقىلىم, جەكە كاسىبىڭىزدى باستاعىڭىز كەلسە ءبىرىنشى ءۇيىڭىزدى تاپ-تۇيناقتاي ەتىپ قويىڭىز. وتباسىڭىزدىڭ رازىلىعىن الىڭىز, سودان كەيىن باستاڭىز. مىنا جاقتا بالاڭ شىرىلداپ, اتا-ەنەڭ رازى ەمەس, كۇيەۋىڭ دە سەنى تۇسىنبەي, ءوزىڭ «بيزنەس لەدي» بولىپ جۇرگەنىڭنەن نە قايىر. كەلىن بولىپ تۇسكەنىمە 7 جىل بولدى. ونىڭ 4 جىلىندا وسى كاسىپتە ءجۇرمىز. شىنىمدى ايتسام مەنىڭ جاعدايىمدا كاسىپ اشۋعا ءماجبۇر بولدىم. وسى ساتتە ەنەم دە قولداۋ كورسەتىپ, ۇيدە بالانى قاراپ, ءۇيدىڭ جاعدايىن جاساپ, ۇلگەرە الماي جاتقان كەزدە كومەكتەسىپ, ءبىر جاعىمنان شىعىسىپ, كۇيەۋىم دە تۇسىنىستىك تانىتىپ بارىنشا قولدادى. ادام بولعان سوڭ ارامىزدا تۇسىنىسپەۋشىلىكتەر دە بولادى. بىراق ءبارىن اقىلعا سالىپ شەشۋگە تىرىسامىز. ەڭ باستىسى سەن نەنى قالايسىڭ سونى كۇيەۋىڭە اتا-ەنەڭە دۇرىستاپ ءتۇسىندىرىپ, وتباسىڭمەن مامىلەگە كەلۋ كەرەك.
– جالپى تابىستى كاسىپكەر بولۋ ءۇشىن ونىڭ بويىندا قانداي قابىلەت-قاسيەتتەر تابىلۋى كەرەك سىزدىڭشە؟
– سابىرلى, تاباندى بولۋى, ادامدارمەن ءتىل تابىسا الۋى كەرەك. كەز كەلگەن جاعدايعا بەيىمدەلە جۇمىس ىستەي ءبىلۋى ءتيىس. قيىندىقتارعا ءتوزىمدى, تۇيىتكىلدەردى شەشۋگە قابىلەتتى بولۋ ماڭىزدى.
– جەكە كاسىپ باستاعىسى كەلەتىن, بىراق جۇرەكسىنىپ, قالاي باستارىن بىلمەي وتىرعان قىز-كەلىنشەكتەرگە قانداي كەڭەس بەرەسىز؟
– ەڭ الدىمەن قالام مەن قاعاز الىپ, قولىڭىزدان نە كەلەتىنىن جازىپ شىعىڭىز. ىشىنەن ۇناعانىن الىپ, سول ءىستى عالامتور, الەۋمەتتىك جەلى ارقىلى زەرتتەي باستاڭىز. سول كەزدە كوپ دۇنيەنى ءتۇسىنىپ, ارەكەت ەتە باستايسىز. جالپى مەن ءاربىر ايەلدىڭ تابىستى بولۋىن, كاسىپكەر بولىپ ءوز-وزدەرىن قامتاماسىز ەتكەندەرىن شىن جۇرەكتەن قالايمىن. باستى كۇندىلىق – وتباسى, وتاعاسىنىڭ رازىلىعى. ارمانداڭىز, ارمانىڭىزعا, كاسىبىڭىزگە ادال بولىڭىز, سوندا ءتيىستى ناتيجەگە دە جەتەسىز. ەڭ باستىسى ناتيجەگە جەتكەندە باستاپقى قادامدارىڭىزدى ۇمىتپاڭىز!
اڭگىمەلەسكەن
گۇلشاحرا سانسىزباي,
«Egemen Qazaqstan»
