احۋال اسىرەسە جۇمادان سەنبىگە قاراعان ءتۇنى كۇردەلى بولدى: تاسقالا مەن بايتەرەك اۋداندارى اۋماعىنداعى بىرنەشە وزەن سۋى كۇرت كوتەرىلدى. دەركول وزەنى تاسقالا تۇسىندا ارناسىنان 40 سم اسىپ, سۋ 557 سم-گە دەيىن كوتەرىلدى. شەجىن-2 وزەنىندە دە سۋ 799 سم كوتەرىلىپ, قاۋىپتى دەڭگەيدەن 20 سم اسىپ كەتتى. وزەن مۇزى ەرىمەي, جەردىڭ توڭى جىبىمەي, ەرىگەن سۋ ساي-سالامەن جوڭكىلىپ جاتىر. توتەنشەلىكتەر سەنبىنىڭ كەشىندە ەكى وزەندە دە سۋ دەڭگەيى تۇسكەنىن حابارلادى. تاسقالا اۋىلىندا 1303 تەكشە مەتر سۋ سورىلىپ, تۇرعىن ۇيلەرگە تونگەن قاۋىپ سەيىلگەن.
ەڭ قيىن جاعداي ورال قالاسىنىڭ وزىندە بولدى. قالا بويىنشا 9 عيماراتتىڭ جەرتولەسى سۋعا كەتتى. ولاردىڭ ىشىندە مەديتسينالىق كوللەدج جاتاقحاناسى, «قازترانسگاز» ايماق مەكەمەسى, شاڭىراق جاتاقحاناسى, №37 مەكتەپ, نازارباەۆ زياتكەرلىك مەكتەبى, ەستەتيكالىق باعىتتاعى گيمنازيا, وليمپيادالىق رەزەرۆتىڭ مامانداندىرىلعان مەكتەپ-ينتەرنات كوللەدجى عيماراتتارى بار. بۇل عيماراتتاردىڭ بارىندە توتەنشەلىكتەردىڭ كۇشىمەن سۋ سورىلىپ الىنعان, №49 مەكتەپتە عانا سۋ سورۋ جۇمىسى جالعاسىپ جاتىر. زارداپ شەگىپ, زاقىم العان ادام جوق.
10-11 ناۋرىز كۇندەرى ورال قالاسىندا سۋ بەرۋ ۋاقىتشا توقتاتىلىپ, كۇنىنە 3 مارتە كەستە بويىنشا بەرىلە باستادى. «بۇل كارىز كوللەكتورلارىنىڭ ەرىگەن قار سۋىمەن تولىپ كەتۋىنە جانە تۇرعىن الاپتارىن سارقىندى جانە ەرىگەن سۋ باسۋ قاۋپىنە بايلانىستى جاسالعان ۋاقىتشا امال», دەيدى باتىس سۋ ارناسى مەكەمەسى. جاعداي رەتتەلگەن سوڭ, جاقىن كۇندەرى سۋ بەرۋ قالپىنا كەلتىرىلمەك.
كوكتەمگى سۋ تاسقىنىنىڭ الدىن الۋ بويىنشا قۇرىلعان وبلىستىق كوميسسيا تاۋلىك بويى رەجىمدە قىزمەت ەتۋدە. سۋ تاسقىنى كەزەڭى باستالعالى بەرى ورال قالاسىندا 26 مىڭ تەكشە مەترگە جۋىق قار سۋى سورىلىپتى. جالپى, بۇل جۇمىستارعا 136 تەحنيكا, 100-دەن استام ادام جۇمىلعان. 2 000-عا جۋىق قۇم تولى قاپشىق دايىن ەكەن.
«قالا اۋماعىندا 86 ۋچاسكەدە سۋ باسۋ قاۋپى بار, ونىڭ 75-ءى باۋ-باقشا سەرىكتەستىگىندە, وزەن جايىلمالارىندا ورنالاسقان. ول جاقتا 20 839 ادام تۇراقتى تۇرىپ جاتىر. قاۋىپتى اۋماق تۇرعىندارىنا سۋ باسقان جاعدايدا ءتيىستى شارالاردى قولدانۋ تۋرالى 500-دەن استام جادىناما تاراتىلدى. قاجەت كەزىندە حالىقتى ۋاقىتشا ەۆاكۋاتسيالاۋ جانە ورنالاستىرۋ دايىندىعى جاسالدى», دەپ حابارلادى توتەنشە جاعدايلار دەپارتامەنتىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى.
ورال قالاسى اكىمدىگىندە كوكتەمگى سۋ تاسقىنىن الدىن الۋ ءۇشىن قالالىق شتاب قۇرىلعان. سۋ تاسقىنى كەزەڭى باستالعالى قالالىق شتابقا قالا تۇرعىندارىنان 700-دەن اسا ءوتىنىم تۇسكەن. ونىڭ جارتىسىنان كوبى, ياعني 380-نەن استامى كوشەگە نەمەسە اۋلاعا جينالعان سۋ جونىندە بولعان.
سۋ تاسقىنىنا قارسى وبلىستىق جەدەل شتاب 9 ناۋرىزدان بەرى تاۋلىك بويى جۇمىس رەجىمىنە كوشكەن بولاتىن. ماماندار تەرەكتى, تاسقالا جانە بايتەرەك اۋداندارى اۋماعىن 11 ناۋرىزدان باستاپ مي-8 تىكۇشاعىمەن اۋەدەن شولا باستادى. قۇتقارۋشىلار وزەندەردە مۇز كەپتەلىسى بولماۋى ءۇشىن ويىقتار ويىپ, مۇزدى كەسۋگە كىرىسكەن. سۋ جۇرەتىن ارىقتار, قۇبىرلار تازارتىلۋدا.
اقجايىق اۋدانىندا ولەڭتى وزەنى كوتەرىلىپ, 11 ناۋرىزدا جەرگىلىكتى ماڭىزى بار «كونەككەتكەن – جۇبان – سايقۇدىق» اۆتوجولىن سۋ جىرىپ ءوتتى. قازىر ول جەردەگى جاعداي توتەنشەلىكتەردىڭ باقىلاۋىندا. جۇبان اۋىلىنداعى سۋ باسۋ قاۋپى تونگەن 7 تۇرعىن ءۇي 250 قاپ قۇممەن قورشالعان.
وسىنداي جاعداي شىڭعىرلاۋ اۋدانىنداعى «شىڭعىرلاۋ – اقشات – سەگىزساي» اۆتوجولىنىڭ 108-109 شاقىرىمىندا دا بولدى. جينالعان سۋ جول ۇستىنەن اسىپ اققانىمەن, قاتىناس توقتاعان جوق. ال اقبۇلاق كەنتىندەگى جەڭىس وزەنىندە سۋ دەڭگەيىن باقىلاۋ ءۇشىن ارنايى ادام مەن تەحنيكا بەكىتىلدى. قايىڭدى وزەنى دە باقىلاۋدا. ايتا كەتەيىك, بىلتىر بۇل شاعىن وزەندەر مىنەز كورسەتىپ, ىرگەدەگى اۋىل تۇرعىندارىن ابىگەرگە سالعان بولاتىن.
تەرەكتى اۋدانىنداعى پودستەپنوە, تەرەكتى, اقجايىق, پريرەچنوە, ۇزىنكول, بوگدانوۆكا, اڭقاتى اۋىلدارىندا دا سۋ سورۋ, قاۋىپسىز جەرگە ايداۋ جۇمىسى جۇرگىزىلىپ جاتىر.
باتىس قازاقستان وبلىسى
