ونەر • 06 ناۋرىز, 2023

مەرۋەرتتىڭ مونشاقتارى

540 رەت
كورسەتىلدى
2 مين
وقۋ ءۇشىن

«قۇرالاي كوز, قولاڭ شاش,
الما مويىن, قيعاش قاس». ءيا, ادەمىلىك – ايەلگە ءتان. كوكتەمنىڭ قىزعالداعىنداي قۇلپىرىپ كەتەتىن قىز-كەلىنشەكتەردىڭ اجارىن اشاتىن القا, جۇزىك, سىڭعىرلى سىرعاسىن جاساۋدا وزىندىك ورنەگىن قالىپتاستىرعان, باسەكەلەستىكتە ءباسى جوعارى قولونەر شەبەرى مەرۋەرت ەرمەكوۆانىڭ «التىن تاس» اتالاتىن برەندتىك بۇيىمدارى ءاردايىم سۇرانىسقا يە.

مەرۋەرتتىڭ مونشاقتارى

تابيعاتى كوركەم تالعار قالا­سىندا تۇراتىن مەرۋەرتتىڭ كورەر كوز قىزىعارلىق ساۋ­كەلەدەن باستاپ, بىلەزىك, شەكەلىك, وڭىرجيەك, القا, شاشباۋ سىندى اشەكەي بۇيىمدارى ەلىمىزدىڭ ءار تۇكپىرىنە جونەلتىلەدى. سونداي-اق مونشاقتان جا­سالعان ادەمى اشەكەيلەرى جىل سايىن كىتاپحانالار مەن جو­عارى وقۋ ورىندارىندا, مەك­تەپتەر مەن مۋزەيلەردە ۇيىم­­داستىرىلاتىن قولونەر شەبەرلەرىنىڭ كورمەلەرىنەن ورىن الىپ, كورەرمەن ىقى­لاسىنا بولەنىپ ءجۇر.

اۆا

– دۇنيەگە كەلگەنىمدە اتا-انام مەرۋەرت وتەكە­شو­ۆاداي اكتريسا بولسىن دەگەن ىرىممەن ەسىمىمدى مەرۋەرت قويىپتى. بىراق اكتريسا ەمەس, ۇستازدىق جولدى تاڭدادىم. ۋاقىت وتە كەلە جۇرەك تۇك­پى­رىمدەگى قولونەرگە دەگەن قى­زىعۋشىلىعىم ارتىپ, ءبىر­جولا وسى كاسىپتى دوڭگەلەتۋگە بەت بۇردىم. ايەلدەردىڭ اشە­كەي بۇيىمدارىن جاساۋمەن اينالىسقانىما دا ون جىلعا جۋىقتاپتى, – دەگەن قولونەر شە­بەرىنىڭ وسى جىلداردا جا­سا­عان جۇزدەگەن بۇيىمى ءوز تۇتى­نۋشىلارىن تاپقان.

«ساۋساق بىرىكپەي – ينە ىلىك­پەيدى». شەبەرقول انا­لا­رى­مىزدىڭ يگى مۇرالارىن ۇر­پاقتان ۇرپاققا ءجىبىن ۇزبەي جەتكىزۋدە ۇلاعاتتى ءىس تىندى­رىپ جۇرگەن مەرۋەرت ۇسەن­بەك­قىزى ىسكە يكەمدى قىزدارعا اقىل-كەڭەس بەرۋدەن ايانبايدى.

– بۇرىمدىلارىمىز ۋا­قىتتى بەكەر وتكىزبەي, كونەنىڭ كوزىندەي بولعان كاسىپتى زامانۋي ۇلگىدە جاڭعىرتىپ, جال­عاستىرۋعا نيەت­تەنسە نەگە قۋان­­باسقا؟ كوپ بول­ماعانمەن ارا-تۇرا قىزىققان قىزدار كەلىپ, تاستاردى ءتىزىپ, مونشاق, بىلەزىك, باسقا دا بۇيىم­داردى جاساۋدىڭ جولدارىن ۇيرەنە ءجۇرىپ, قولعابىسىن تيگىزگەندە «ۇيرەنگەنىڭ وزىڭە جاقسى, ىس­تەگەنىڭ ماعان جاقسى» دەيتىن انالارىمىزدىڭ اقى­لى ەسكە تۇسەدى. جالپى, تاس­تار­­دىڭ قا­سيەتىنە سەنەتىن ىرىم­­شىل حا­لىقپىز عوي. سول سە­­بەپتى تاست­اردان تۇزىلەتىن ءتاسپى, بىلەزىك, تۇ­مارعا سۇرانىس جوعارى. كوبىنە نەفريت, شۋنگيت, يانتار, مارجان تاستاردى پايدالا­نامىن. نەفريتتىڭ ءتۇسى جاسىل بولعاندىقتان «مۇسىلمان تاسى» دەپ اتالادى. مىسالى, يان­تاردى زوب اۋرۋىنا پايدالى دەپ ەسەپتەسە, شۋنگيتكە ەر ادام­داردىڭ قىزىعۋشىلىعى جوعارى, – دەيدى ءوز ءىسىنىڭ شەبەرى.

نازىك ساۋساقتارىنا ىلىنگەن ءار تاستى جوعارى تالعاممەن ۇيلەستىرە وتىرىپ ءتىزىپ, ءبۇتىن ءبىر بۇيىم قۇراپ شىعارۋ ءۇشىن اسا توزىمدىلىك پەن ەپتىلىك قا­جەت-اق. ال بۇل ءوز ءىسىن اي­رىق­شا سۇيەتىن مەرۋەرتتىڭ ەڭ اسىل قاسيەتتەرى دەسەك اسىرا ايت­قاندىق ەمەس.

 

ۇلبوسىن يسابەك,

جۋرناليست

 

الماتى وبلىسى,

تالعار اۋدانى

سوڭعى جاڭالىقتار