تاريحتان بىلەتىنىمىزدەي, العاشقى ادامدار تاسقا قاشاپ جازعان. ۇڭگىرلەردە اڭ اۋلاپ جاتقان كورىنىستەر, ءتۇرلى راسىمدەر, ادام بەينەلەرى, تاڭبا, بەلگىلەر قاشالعان. بۇل سول كەزدەگى بايلانىس قۇرالى بولدى. ال ول كەسكىندەردى بەينەلەۋ ءۇشىن بوياعىشتار, تاس-كومىر مەن كۇيدىرىلگەن اعاش تامىرلارىنىڭ ۇنتاعى قولدانىلعان.
سىنا جازۋى. العاشقى جازبا ءتىلىن – سىنا جازۋىن ەجەلگى مەسوپوتاميا تۇرعىندارى ويلاپ تاپقان. ولار اقپاراتتى تاياقپەن جۇمساق ساز تاقتايشالارعا جازىپ وتىردى. قازبا جۇمىستارى كەزىندە تابىلعان ساز تاقتايشالار سول كەزدەگى وركەنيەت تۋرالى, تايپالاردىڭ ءومىر سالتى تۋرالى مالىمەت الۋعا مۇمكىندىك بەردى.
سيامەن جازۋ. قازىرگى سيانىڭ العاشقى انالوگتارى ءارتۇرلى ەلدەردە ءبىر ۋاقىتتا پايدا بولا باستاعان. ولاردى جاساۋ ءۇشىن كۇيە نەمەسە جوسا بوياۋىن ارالاستىرىپ سىركە سۋى مەن وسىمدىك مايىن قوسقان.
ەجەلگى ەگيپەتتە سيانى كەپتىرىپ ساقتاعان. جازاتىن كەزدە ولاردى سۋدا سۇيىلتىپ پايدالانىپ وتىرعان. ال مىسىرلىقتار پاپيرۋسقا جازۋ ءۇشىن ۇشكىر بامبۋك تاياقشالارىن قولداندى. «كالاموس» دەپ اتالاتىن مۇنداي تاياقشالار ەجەلگى گرەتسيادا دا قولدانىلعان.
قىتايدا ءماتىن جازۋ ءۇشىن تاياقشالار ەمەس, كوبىنە قىلقالامدار پايدالانىلدى.
قاۋىرسىن قالام. قالامدار جازۋ قۇرالى رەتىندە ەۋروپادا ەرتە ورتا عاسىرلاردا كالاموستىڭ ورنىنا قولدانىلا باستادى. قاز قاۋىرسىندارى ءجيى قولدانىلعان. ويتكەنى ولار سيانى جاقسى سىڭىرەتىن.
قاۋىرسىن قالامدى جازۋعا جارامدى ەتۋ ءۇشىن ونى سىلتىگە قايناتىپ, كەپتىرىپ, كۇيدىرىپ, ىستىق قۇمعا قاتايتقان. وسىدان كەيىن قالامنىڭ ۇشى ارنايى پىشاقپەن قايرالىپ, سيا اعىزۋ ءۇشىن ورتاسىندا ويىق جاسالعان. قاۋىرسىن قالامدار XIX عاسىردىڭ باسىنا دەيىن جازۋدىڭ نەگىزگى قۇرالى بولدى.
قارىنداش. ەرتە ورتا عاسىرلاردان باستاپ جازۋ جانە سۋرەت سالۋ ءۇشىن قالامدار عانا ەمەس, سونىمەن قاتار كۇمىس ينە دە قولدانىلعان. كۇمىستىڭ قاعازعا كوكشىل-سۇر ءىز قالدىراتىنىن بايقاعان. كۇمىسپەن جازىلعان نارسەنى ءوشىرۋ مۇمكىن بولماعان. كەيىن قارا شيفەردەن جاسالعان «يتالياندىق قارىنداش» كەڭىنەن قولدانىلدى.
XVI عاسىردا العاشقى گرافيت قارىنداشتارى پايدا بولدى. بىراق باستاپقىدا ولاردى جازۋ ءۇشىن پايدالانۋ ىڭعايسىز بولدى. ال ايگىلى التىبۇرىشتى قارىنداشتاردى 1851 جىلى Faber-Castell قارىنداش فابريكاسىنىڭ يەسى ۇسىنعان. بۇگىنگى تاڭدا كەڭ تارالعان مەحانيكالىق قارىنداشتاردى 1869 جىلى امەريكاندىق الونسو تاۋنسەند كروسس ويلاپ تاپقان.
قالام. شاريكتى قالامدار XIX-XX عاسىردىڭ باسىندا پايدا بولدى. العاشقىدا بۇنداي قالامعا ەكىنىڭ ءبىرى قول جەتكىزە الماعان. بىراق نارىقتاعى باسەكەلەستىك باعانىڭ تومەندەۋىنە جانە ونىڭ ءتۇر-ءتۇرىنىڭ پايدا بولۋىنا اسەر ەتتى.
