ەڭبەكتىڭ ادام ومىرىندەگى ماڭىزى جايلى قانشا ايتساق تا, ونىمىز بۇگىنگى قوعامنىڭ كەلبەتىمەن قابىسپاي تۇرعانىن جاسىرۋدىڭ قاجەتى جوق. الەۋمەتتىك جەلىدە جارناماسى جارقىلداعان جەڭىل ءومىر ەلەسى جاستاردى «اۋىردىڭ ۇستىمەن, جەڭىلدىڭ استىمەن» جۇرۋگە ەلىكتىرىپ كەتىپ-اق تۇر. ال ءومىردىڭ بارلىق سالاسىندا ەڭبەكقور, شىعارماشىلىق ءىس-ارەكەتتەرگە قابىلەتتى, ەركىن ۇرپاق تاربيەلەيمىز دەسەك, وتباسى, مەكتەپ, قوعام جانە جۇرتشىلىقتىڭ تاربيەسى كىرىكتىرىلۋى كەرەك.
مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى مۇرات باقتيار ۇلى 20-30 جىلدىڭ كولەمىندە ۇرپاق تاربيەسىنە قاتىستى كوپ ولقىلىق جىبەرىپ العانىمىزدى ايتتى. «بالاپان باسىنا, تۇرىمتاي تۇسىنا» كەتكەن سول ۋاقىتتا ءبىلىم مەن تاربيەدە جىبەرگەن كەمشىلىكتىڭ بۇگىنگى كورىنىسى ءبىر-بىرىنەن الشاق الەۋمەتتىك توپتار مەن جىك-جىككە ءبولىنىپ, جاعا جىرتىسۋ بولىپ تۇر.
– ءبىلىم سالاسىنداعى تاعى ءبىر ماسەلە – مەكتەپتەر اراسىنداعى الشاقتىق. مىسالى, ەلىمىزدەگى وقۋشىلاردىڭ 44 پايىزى اۋىلداعى مەكتەپ پارتاسىندا وتىر. بۇل بالالارعا زياتكەرلىك مەكتەپتە ءبىلىم الاتىن قاتارلاسىنىڭ دەڭگەيىنە جەتۋ ءۇشىن كەمىندە التى جىل ۋاقىت قاجەت ەكەن. وسى ورايدا قولعا الىنىپ جاتقان «جايلى مەكتەپ» جوباسى بويىنشا قالا مەن اۋىل مەكتەپتەرىنىڭ ءبىلىم بەرۋ دەڭگەيىن سايكەستەندىرۋدىڭ ماڭىزى وتە زور, – دەيدى مۇرات باقتيار ۇلى.
جيىندا وبلىستىق پوليتسيا دەپارتامەنتى ماماندارى كامەلەتكە تولماعاندار اراسىندا قىلمىس پەن قۇقىق بۇزۋشىلىقتىڭ الدىن الۋ شارالارى تۋرالى حابارلاما جاسادى. بىرلەسىپ اتقارعان پروفيلاكتيكالىق جۇمىستار ناتيجەسىندە 6 415 قۇقىقبۇزۋشىلىق انىقتالسا, قاڭعىباستىق پەن كەزبەلىككە سالىنعان 305 ءجاسوسپىرىم بەيىمدەۋ ورتالىعىنا ورنالاستىرىلىپتى. وسىعان بايلانىستى 5 مىڭنان استام ءجاسوسپىرىمنىڭ اتا-اناسى اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلعان.
كەڭەستە وبلىستىق ءبىلىم باسقارماسىنىڭ باسشىسى مەيرامبەك شەرماعانبەت بايانداما جاساپ, بالا تاربيەسىندەگى بىرقاتار ماسەلەنى اتاپ ءوتتى. «وسىعان دەيىن بالاعا بەرىلەتىن ءبىلىمنىڭ قۇرىلىمى مەن مازمۇنى باستى ورىندا بولىپ كەلسە, الدا مەكتەپتەگى تاربيە جۇمىسىن جاڭارتۋ, ونى زامان تالابىنا لايىقتاۋعا مىندەتتىمىز. قازىر الەمدىك پەداگوگيكانىڭ وزىندە تاربيە ءبىلىمنىڭ الدىنا شىققانىن كورىپ وتىرمىز», دەدى باسقارما باسشىسى.
قازىر كامەلەتكە تولماعاندار اراسىنداعى قىلمىس پەن قۇقىق بۇزۋ, توپتىق توبەلەس, قىز بالالار اراسىنداعى الىمجەتتىك, بۋللينگ, كيبەربۋللينگتىڭ كوبەيىپ تۇرعانى مەكتەپ قابىرعاسىندا ءبىلىم بەرۋمەن قاتار, ۇلتتىق تاربيەگە دەن قويىپ, وسى باعىتتاعى جۇمىستى كۇشەيتۋ قاجەتتىگىن اڭعارتادى. باسقارما باسشىسىنىڭ حابارلاماسىندا كامەلەتكە تولماعاندارعا قاتىستى قىلمىس پەن قۇقىق بۇزۋ 36,7 پايىزعا, توپتاسىپ جاسالعان قىلمىستار 30,8 پايىزعا تومەندەگەنى ايتىلدى. بىراق بالا ءتارتىبىن قاداعالاۋدا بوساڭسۋعا بولمايتىنىن ەستەن شىعارماعان ءجون. كامەلەتكە تولماعاندار جاساعان قىلمىستاردىڭ بارلىعى دا ساباقتان تىس ۋاقىتتا بولعان. دەمەك اتا-اتا «بالاما مەكتەپ جاۋاپ بەرەدى» دەگەن ويدان الىس بولۋى كەرەك.
جيىندا وبلىستىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى م.مىرزانوۆا مەن بالالار قۇقىعى ماسەلەلەرى بويىنشا وڭىرلىك ۋاكىل ج.ۇزاقباەۆا تاقىرىپ اياسىندا بايانداما جاسادى. س.تولىبەكوۆ اتىنداعى №3 IT مەكتەپ-ليتسەيىندەگى اتا-انالار كوميتەتىنىڭ توراعاسى ا.قوسانوۆا ءبىلىم وشاعىنداعى «اتا-انالار كوميتەتى», «اجەلەر مەكتەبى», «اكەلەر كەڭەسى» جانە «انالار اكادەمياسىنىڭ» جۇمىسى وڭ ناتيجە بەرىپ وتىرعانىن اتاپ ءوتتى.
ال بۇل كەزدەسۋگە وبلىس اكىمى عانا ەمەس, اكە رەتىندە اشىق پىكىرلەسۋ ءۇشىن كەلگەنىن ايتقان ايماق باسشىسى نۇرلىبەك نالىباەۆ وڭىردە بالالار ءۇشىن اتقارىلعان جۇمىستاردى باياندادى.
– مەملەكەت باسشىسىنىڭ باستاماسىمەن وتكەن جىل «بالالار جىلى» دەپ جاريالانىپ, دەمەۋشىلەر قولداۋىمەن ايماقتا قۇنى 1,6 ملرد تەڭگە بولاتىن 80 سپورت-ويىن الاڭىن پايدالانۋعا بەردىك. بۇرىن مۇنداي يگىلىكتى تەك قالا ورتالىعىنداعى بالالار كورىپ كەلسە, بۇل جولى شەتكەرى ايماقتاردىڭ دا جەتكىنشەكتەرىن قۋانتۋعا تىرىستىق. وتكەن جىلى 19 بالاباقشا اشىلىپ, 6 مەكتەپتى تاپسىردىق, جاعدايى اپاتتى دەپ تانىلعان ەكى ءبىلىم بەرۋ ۇيىمىنىڭ ماسەلەسى شەشىمىن تاپتى. جالاعاش اۋدانىندا 250 ورىندىق زاماناۋي وقۋشىلار ءۇيى ەل يگىلىگىنە بەرىلدى. ۇكىمەت باسشىسىنىڭ وبلىسقا ساپارى بارىسىندا 400 ورىندىق فيزيكا-ماتەماتيكا باعىتىنداعى مەكتەپ-ينتەرنات, كوپسالالى سپورت كەشەنىن سالۋ جوباسى قولداۋ تاپتى, – دەدى وبلىس اكىمى.
ءبىلىم سالاسىنداعى باستامالارعا جەرگىلىكتى ءىرى كومپانيالار دا دەمەۋشىلىك تانىتىپ وتىر. وسى جىلى «قازگەرمۇناي» مەكەمەسى زاماناۋي وقۋشىلار سارايىنىڭ قۇرىلىسىن باستايدى. الداعى جاڭا وقۋ جىلى قارساڭىندا 150 ورىندىق مامانداندىرىلعان ەكى مەكتەپ دارىندى بالالاردى قابىلداماق. وبلىستا ءۇش جىلدا 64 بالاباقشا اشۋ جوسپارلانىپ وتىر. وسىلايشا, 11 مىڭعا جۋىق بالدىرعان مەكتەپكە دەيىنگى تاربيەمەن قامتىلادى. بيىل جاڭاقورعان, شيەلى, قازالى, ارال اۋداندارىندا 940 ورىندىق 4 مەكتەپ پايدالانۋعا بەرىلمەك. مەملەكەت باسشىسىنىڭ باستاماسىمەن «جايلى مەكتەپ» ۇلتتىق جوباسى اياسىندا 15 100 ورىنعا ارنالعان 21 ءبىلىم وشاعى سالىنادى. ايماقتا جەكە مەكتەپتەردىڭ دە ۇلەسى ارتىپ كەلەدى. قازىردىڭ وزىندە وڭىردە وسىنداي 21 ءبىلىم وشاعى جۇمىس ىستەسە, الداعى ءۇش جىلدا ينۆەستورلار 12 مەكتەپ سالۋعا نيەت ءبىلدىرىپ وتىر.
وڭىردەگى جەتىستىكتەردى سارالاعان ايماق باسشىسى قوعامدا بەلەڭ العان ينتەرنەتكە تاۋەلدىلىك, قۇمار ويىنعا سالىنۋ, وقۋشىلار اراسىنداعى الىمجەتتىك جانە وزگە دە ماسەلەلەردىڭ الدىن الۋدا ءتيىستى باسقارما باسشىلارى مەن قالا, اۋدان اكىمدەرىنە بالالاردىڭ بوس ۋاقىتىن ءتيىمدى وتكىزۋى ءۇشىن ءىس-شارالار كەشەنىن قولعا الۋدى تاپسىردى. جيىن قورىتىندىسىندا وتباسى قۇندىلىعىن نىعايتىپ, جاس ۇرپاق تاربيەسىن جاڭا دەڭگەيگە كوتەرۋگە باعىتتالعان ۇندەۋ قابىلداندى.
قىزىلوردا وبلىسى
