ساۋران, ورداباسى, سوزاق, بايدىبەك اۋداندارىندا, سونداي-اق ارىس جانە كەنتاۋ قالالارىندا نوسەر جاۋىننىڭ سالدارىنان 21 ەلدى مەكەن, ونىڭ ىشىندە 234 اۋلا اۋماعىن سۋ باسىپ قالدى. توتەنشە جاعدايلار دەپارتامەنتى ماماندارىنىڭ ايتۋىنشا, وڭىرگە 7 ساعاتتىڭ ىشىندە جاۋعان جاڭبىردىڭ كولەمى 10 كۇندىك مولشەردەن اسىپ تۇسكەن. جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار مەن تجد قىزمەتكەرلەرىمەن بىرگە 204-تەن اسا تۇرعىن قاۋىپسىز جەرگە كوشىرىپ, 790 ۇساق مال قۇتقاردى. بايدىبەك اۋدانىندا 36 مال قىرىلدى دەگەن اقپارات تىركەلدى. حالىقتى ەۆاكۋاتسيالاۋ جانە ۋاقىتشا ورنالاستىرۋ ءۇشىن ساۋران اۋدانىندا 4 ەۆاكۋاتسيالىق پۋنكت دايىندالدى. ارنايى جەدەل شتاب قۇرىلدى. وبلىستىق ماڭىزى بار 11 اۆتوموبيل جولىنىڭ 23 ۋچاسكەسىندە سۋ جينالعان. ورداباسى اۋدانىنداعى «نايمان» جانە «قۇرتاي» كانالىندا سۋ دەڭگەيى كوتەرىلگەن. قازىرگى ۋاقىتتا سۋ ارىس وزەنىنە قۇيىلىپ جاتىر. ۇيلەردى سۋ باسۋدان قورعايتىن قۇم سالىنعان 2 500 قاپشىقتان بوگەت جاسالدى. مايدانتال اۋىلىندا سۋدى قاشىرتۋ ءۇشىن جاساندى كانالدار قازىلىپ, اۋلا ۋچاسكەلەرىن سۋ باسۋ قاۋپى سەيىلدى. سۋدى قاشىرتۋعا بارلىعى 300-دەن اسا ادام, 100-گە جۋىق تەحنيكا, 28 موتوپومپا, 1 ءجۇزۋ قۇرالى جۇمىلدىرىلدى. سونىمەن قاتار باسقارمالار مەن كاسىپكەرلەر ارقىلى ونداعان تەحنيكا كومەككە كەلدى.
ەڭ باستىسى, ادام شىعىنى جوق. دەگەنمەن ادام ومىرىنە قاۋىپ تونگەن توسىن وقيعا دا ورىن العان. ءيا, بايدىبەك اۋدانى مىڭبۇلاق اۋىلىنىڭ تۇرعىندارى دا تاڭ اتپاي سەلگە توسقاۋىل قويۋ جۇمىستارىمەن اينالىسىپ جاتقان بولاتىن. توقتاماي جاۋعان جاڭبىر ساي-سالاعا ءتۇسىپ, ونداعى قار سۋىمەن قوسىلا اۋىلدارعا لاپ قويعان. سول ساتتە اۋىل وكرۋگىنىڭ اكىمى عالىمجان اكىمباەۆقا وبلىستىق ماڭىزى بار «شايان-مىڭبۇلاق» اۆتوجولىندا كەلە جاتقان «ۆاز-2106» اۆتوكولىگى قىردان اققان اعىن سۋدىڭ ەكپىنىمەن جولدان شىعىپ كەتكەنى جايىندا شۇعىل حابارلاما تۇسكەن. اۋىل ازاماتتارى وقيعا ورنىنا جەدەل جەتىپ, سۋعا اعىپ بارا جاتقان كولىكتى قۇتقارۋعا كىرىسىپتى. كولىك ىشىندە جۇرگىزۋشىدەن بولەك اياعى اۋىر كەلىنشەك پەن 7 جاسار قىز بولعان ەكەن. ۇشەۋى دە كولىكتىڭ ۇستىنە شىعىپ, كومەك كۇتىپ وتىرعان. سۋدىڭ ەكپىنىمەن اققان كولىك اۆتوجولدان ۇزاپ كەتكەن. وقيعا ورنىنا جەتكەن 4-5 ادام كولىك اققان بەتتەن ۇزاقتاۋ ەدى. اۋىل اكىمى تاسقىن سۋدىڭ ارعى بەتىنە اينالىپ ءوتىپ, كولىككە جاقىندايدى. وسى كەزدە سۋمەن اعىپ كەلگەن ۇلكەن مۇز كولىكتى ورنىنان قوزعالتادى. جاعاعا جەتە بەرگەن تۇستا كولىك جۇرگىزۋشىسى سەكىرىپ تۇسكەن. ع.اكىمباەۆ بەلىنە ارقان بايلاپ كەلىنشەك پەن ونىڭ قىزىن قۇتقارۋعا كىرىسەدى, ال وزگە ازاماتتار ارقاندى مىقتاپ ۇستاپ تۇرعان. «مەنىڭ ورنىمدا بولعان كەز كەلگەن ازامات وسىلاي ىستەر ەدى دەپ ويلايمىن. سوندىقتان مەن بۇل ءىسىمدى ەرلىك دەپ سانامايمىن», دەيدى اۋىل اكىمى. ال قۇتقارىلعان ازاماتتار اۋرۋحاناعا جەتكىزىلگەن.
جالپى, جىل باسىنان بەرى وبلىس اكىمى دارحان ساتىبالدىنىڭ تاپسىرماسىمەن بارلىق اۋدان, قالادا سۋ تاسقىنىنا قارسى جۇمىس كۇشەيتىلگەن بولاتىن. اۋا رايىنىڭ الدىن الا بولجامى نازارعا الىنىپ, ارىق-اتىزدار, كانالدار تازالاندى. تەحنيكا مەن توتەنشە جاعداي دەپارتامەنتىنىڭ ماماندارى, جەرگىلىكتى اكىمدىكتەر دايىندىق جاعدايىنا كەلتىرىلدى. سونىڭ ناتيجەسىندە ۇلكەن شىعىندار مەن اپاتتارعا توسقاۋىل قويىلىپ وتىر. وبلىس اكىمى سۋ تاسقىنى ورىن العان ەلدى مەكەندەردە بولىپ, جاعدايعا قانىعۋمەن قاتار اپاتتىڭ الدىن الۋعا قاتىستى ناقتى تاپسىرمالار بەردى.
ۇكىمەتتىڭ تاپسىرماسىمەن تۇركىستان وبلىسىنا ارنايى كەلگەن توتەنشە جاعدايلار ءمينيسترى يۋري يلين وبلىس اكىمى دارحان ساتىبالدىمەن بىرگە اۋىل تۇرعىندارىمەن جۇزدەسىپ, تۇرعىندارعا كومەك بەرىپ جاتقان ەرىكتىلەرمەن كەزدەستى. ساۋران اۋدانىنىڭ ءتورت ەلدى مەكەنىندە سۋ باسۋ سالدارىن جويۋ بارىسىمەن تانىستى.
«وبلىستىق اكىمدىكتىڭ, جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردىڭ دەر كەزىندە جاساعان ۇيلەسىمدى جۇمىستارىنىڭ ناتيجەسىندە اۋىل اكىمدەرى مەن قۇتقارۋشىلاردىڭ جۇمىلۋىنان ۇلكەن اپاتتىڭ الدى الىندى. قار مەن جاڭبىردىڭ مولشەردەن ارتىق تۇسۋىنەن, اۋا رايىنىڭ كۇرت جىلىنۋى سالدارىنان وڭىردە ەلدى مەكەندەردى سۋ باسۋ قاۋپى راسىندا جوعارى بولدى. بۇل تۋرالى ايتىلعان الدىن الا بولجام راستالدى. الدىن الۋ جۇمىستارى ءوز ناتيجەسىن بەردى. سۋ كەلگەن اۋىلداردى كورىپ, تۇرعىندارمەن كەزدەستىم. بىرقاتار اۋلاعا سۋ كەلگەن. ولار رەتكە كەلتىرىلگەن. زارداپ شەككەن اۋىلدا توتەنشە جاعداي جاريالانۋى مۇمكىن. وندا شىعىندى جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەن وتەۋ ماسەلەسى قارالادى. ەشكىم كومەكسىز قالمايدى», دەدى يۋ.يلين تۇرعىندارمەن كەزدەسۋدە.
كەلتىرىلگەن زالالدى باعالاۋ بويىنشا وبلىس اكىمدىگى تاراپىنان كوميسسيالىق ارالاۋ ۇيىمداستىرىلعان. ەگەر تۇرعىنداردىڭ ۇيلەرى قۇلاپ نەمەسە باسقا دا زارداپ كەلسە, وندا شىعىن وتەلەدى. ول ءۇشىن جەرگىلىكتى بيۋدجەتتە قارجى قاراستىرىلعان. ەگەر جەتپەسە قارجى رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن قارالادى. وڭىردەگى وزەن-كولدەردىڭ ارناسىنان اسپاۋىن قىس باستالعالى سالا ماماندارى تاۋلىك بويى باقىلاۋعا العان. جەدەل شتابتىڭ مالىمەتىنشە, ورداباسى اۋدانىنداعى ەلدى مەكەندەگى سۋ سورىلعان. مينيستر ارىس جانە كەنتاۋ قالالارىندا, بايدىبەك جانە سوزاق اۋداندارىندا بولدى.
نوسەر جاۋىننىڭ سوڭى سۋ تاسقىنىنا ۇلاسقان تابيعي سيپاتتاعى جاعداي قالپىنا كەلە باستادى. قاۋىپ سەيىلدى, دەگەنمەن الدىن الۋ جۇمىستارى جالعاسىپ جاتىر. توتەنشە جاعدايلار دەپارتامەنتى باستىعىنىڭ ورىنباسارى باقىتجان زاپاروۆتىڭ مالىمدەۋىنشە, ءاربىر اۋدان, قالادا سۋ تاسقىنىنىڭ الدىن الۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتىر. سۋ باسۋ قاۋپى بار ايماقتار مەن سۋ نىساندارىندا 24 ساعاتتىق كەزەكشىلىك ۇيىمداستىرىلعان. سۋدىڭ دەڭگەيى جانە ەلدى مەكەندەردى قارعىن سۋدان ساقتاۋ جۇمىستارى تۇراقتى قاداعالاۋعا الىنعان. ورداباسى اۋدانىنداعى ەلدى مەكەندە سۋ سورىلعان. ينەرتتى ماتەريالدارى بار 15 مىڭعا جۋىق قاپ سالىنعان. سونداي-اق ارىس قالاسىندا – 4, بوگەن وزەنىندە – 1, تۇركىستان وبلىسى اۋماعىنداعى سىرداريادا 4 گيدرولوگيالىق بەكەت جۇمىس ىستەپ جاتىر. قازىرگى ۋاقىتتا بارلىق ەۆاكۋاتسيالانعان 204 ازامات, ونىڭ ىشىندە كەنتاۋ قالاسى قارناق اۋىلىنىڭ – 11, ساۋران اۋدانىنىڭ – 187 (ونىڭ 111-ءى – بالالار), بايدىبەكتەن 6 ادام ۇيىنە ورالدى.
سەنبى كۇنى توتەنشە جاعدايلار ءمينيسترى يۋري يلين, تۇركىستان وبلىسى اكىمىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى ارمان جەتپىسباي جانە مۇددەلى ۇيىمداردىڭ وكىلدەرى اۋەدەن بارلاۋ جۇمىستارىن جۇرگىزدى. ودان كەيىن مينيستر جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارمەن جانە سۋ شارۋاشىلىعى مەكەمەلەرىمەن كەڭەس وتكىزىپ, وندا قالىپتاسقان مەتەورولوگيالىق جاعداي نەگىزىندە قاجەتتى الدىن الۋ شارالارىن قابىلداۋ ماسەلەلەرى تالقىلاندى. قازىرگى ۋاقىتتا جاعدايدىڭ تۇراقتى, ەشقانداي قاۋىپتىڭ جوقتىعى ءمالىم ەتىلدى. سونىمەن قاتار قۇتقارۋ بولىمشەلەرى اتقارۋشى ورگاندارمەن بىرلەسىپ, قوسىمشا الدىن الۋ شارالارىن جۇرگىزىپ جاتىر.
تۇركىستان وبلىسى
