"ەگەمەن قازاقستاننىڭ" ارناۋلى بەتى
«التىن بەلگى» الۋعا 1-2 بالى جەتپەي قالعان بالالاردىڭ جۇمىسىنا وتە مۇقيات قاراعان ءجون ماجىلىستە پالاتا سپيكەرى قابيبوللا جاقىپوۆتىڭ توراعالىعىمەن وتكەن جالپى وتىرىستا دەپۋتات گۇلميرا يسىمباەۆا پرەمەر-مينيستر كارىم ماسىموۆكە دەپۋتاتتىق ساۋال جولدادى. وندا بىلاي دەلىنەدى: «تاياۋدا عانا ەلىمىزدە مەكتەپ تۇلەكتەرىنىڭ ۇلتتىق بىرىڭعاي تەست تاپسىرۋى اياقتالدى. ۇبت-نى وتكىزۋ بيىلعى جىلى ءبىرشاما ءتاۋىر ۇيىمداستىرىلىپ, وتكەن جىلدارمەن سالىستىرعاندا جاقسارعانىن اتاپ ءوتۋ كەرەك. الايدا, جەكەلەگەن پروبلەمالار دا جوق ەمەس. پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتتارى – «نۇر وتان» فراكتسياسىنىڭ مۇشەلەرى ورىس تىلىندە وقىتاتىن مەكتەپتەردىڭ تۇلەكتەرى ءۇشىن قازاق ءتىلى بويىنشا, قازاق تىلىندە وقىتاتىن مەكتەپتەردىڭ تۇلەكتەرى ءۇشىن ورىس ءتىلى بويىنشا بالداردى ەسكەرۋ قاجەتتىگى تۋرالى ماسەلەنى ءارتۇرلى دەڭگەيلەردە بىرنەشە رەت كوتەردى. بۇل ماسەلە ءالى كۇنگە دەيىن شەشىلگەن جوق. وسى پاندەر بويىنشا بالدار ءبىلىم بەرۋ گرانتىن الۋعا ارنالعان كونكۋرستا ەسكەرىلمەيدى. الايدا, بالدىڭ تومەندەۋى ەسكەرىلەدى.
مىسالى, الماتى قالاسىنداعى م.ماقاتاەۆ اتىنداعى №140 مەكتەپ-گيمنازيانىڭ «التىن بەلگىگە» ۇمىتكەر وقۋشىسىنىڭ اتا-اناسىنان حات الدىق. ولاردىڭ بالاسى قازاق ءتىلى پانىنەن – 24, قازاقستان تاريحى پانىنەن – 24, ماتەماتيكا پانىنەن – 24, اعىلشىن ءتىلى پانىنەن – 24 بالل, ياعني 4 پاننەن دە 5 دەگەن باعا الىپ, جوعارى ۇپاي جيناعان, بىراق قازاق مەكتەبىندەگى ورىس ءتىلى پانىنەن كەم العان 1 بالى «التىن بەلگىگە» 1 بالل جەتكىزبەي تاستاعان.
بۇل وقۋشى ون ءبىر جىل بويى ۇزدىك وقىعان. اعىلشىن ءتىلى پانىنەن اۋداندىق, قالالىق وليمپيادالار مەن شىعارماشىلىق بايقاۋلارعا قاتىسىپ, جۇلدەلى ورىندارعا يە بولعان.
ۇبت-دا بەرىلگەن تاپسىرماداعى جاۋاپتا تىنىس بەلگىسى قويىلماعاندىقتان قاتەلەسكەندىگىن ايتىپ, اپەللياتسيالىق كوميسسياعا ءوتىنىش جازعان. راسىندا دا, №6224 نۇسقاداعى 14-تاپسىرمانىڭ جاۋاپتارىنىڭ ءبىرى رەتىندە بەرىلگەن: «دوبروە ناچالو پولوۆينا دەلا» دەگەن جاۋاپتا ءتيىستى سىزىقشا بەلگىسى قويىلماعان.
دۇرىسى: «دوبروە ناچالو – پولوۆينا دەلا». سويلەم ورتاسىنا سىزىقشا قويىلۋى قاجەت ەكەندىگى ايدان انىق. تەست تاپسىرماسىنداعى قاتەلىك جاۋاپتىڭ دۇرىس بولماۋىنا اپارىپ سوقتىرعان. بۇل – دۇرىس ەسكەرتۋ. سوندىقتان دا, وقۋشىنىڭ تالابىن ەسكەرىپ, 1 بالل قوسۋعا بولاتىن ەدى. ول زاڭدى. بىراق اپەللياتسيالىق كوميسسيا ونىڭ ءوتىنىشىن قاراماعان دەپ شاعىمدانىپ وتىر اتا-اناسى.
11 جىل بويى كىلەڭ بەسكە وقىپ, تەستىلەۋدە دە نەگىزگى پاندەردىڭ بارىنەن بەس الىپ, «التىن بەلگىگە» لايىق بولعان وقۋشىعا قازاق مەكتەبىندەگى ورىس ءتىلى ءپانى, ورىس مەكتەبىندەگى قازاق ءتىلى ءپانى نەگە كەدەرگى بولۋعا ءتيىس؟! سوندىقتان, ول ءپان ءبىلىم بەرۋ گرانتىن الۋدا ەسكەرىلمەيتىنى سياقتى, «التىن بەلگى» الۋ ءۇشىن دە ەسكەرىلمەۋى كەرەك دەپ سانايمىز. سوندا عانا ادىلدىك ورنار ەدى.
اپەللياتسيالىق كوميسسيالار الداعى ۋاقىتتا ءوز مىندەتىنە جاۋاپكەرشىلىكپەن قاراپ, سۇراقتارداعى تىنىس بەلگىلەردىڭ, تيپوگرافيانىڭ كىناسىنەن كەتكەن, تاعى باسقا قاتەلەردىڭ دە بالا تاعدىرىنا اسەر ەتەتىندىگىن ەسكەرىپ, بىلىكتى ماماندار رەتىندە ءادىل شەشىم شىعارۋعا ۇمتىلۋى قاجەت.
اسىرەسە, «التىن بەلگى» الۋعا 1-2 بالى جەتپەي قالعان بالالاردىڭ جۇمىسىنا وتە مۇقيات قاراپ, كۇمان جاعدايدىڭ ءبارى وقۋشىنىڭ پايداسىنا شەشىلۋگە ءتيىس دەپ ەسەپتەيمىز.
اتالعان ماسەلەلەر مۇقيات قارالىپ, وڭ-شەشىم تابۋىنا ىقپال ەتۋىڭىزدى سۇرايمىز».
تامىرى – ءبىر, ماقساتى – ايقىن, بولاشاعى – ورتاق
باكۋدە تۇركىتىلدەس ەلدەر پارلامەنتتىك اسسامبلەياسىنىڭ (تۇركپا) 5-پلەنارلىق وتىرىسى ءوتىپ, وعان ءماجىلىس توراعاسى قابيبوللا جاقىپوۆ باستاعان پارلامەنتتىك دەلەگاتسيا قاتىستى.
وسىدان 5 جىل بۇرىن ءدال وسى باكۋدە تۇركپا-نىڭ العاشقى پلەنارلىق وتىرىسى وتكەن بولاتىن. قۇرامىنا ازەربايجان, قازاقستان, قىرعىزستان جانە تۇركيا ەلدەرى كىرەتىن پارلامەنتتىك اسسامبلەيا قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ باستاماسىمەن قۇرىلعان. وسى ۋاقىت ارالىعىندا ۇيىم تۇركىلىك بىرلىكتى جاقىنداستىرۋ مەن نىعايتۋدا ءتيىمدى ۇنقاتىسۋ الاڭىنا اينالدى.
كەزەكتى پلەنارلىق وتىرىس اسسامبلەيانىڭ دامۋىنا قاتىستى جانە كۇن تارتىبىندەگى سالماقتى ساۋالداردى قامتىدى. ماڭىزدى شارا باستالماس بۇرىن ءتورت ەلدىڭ پارلامەنتتىك دەلەگاتسيا جەتەكشىلەرىن ازەربايجان پرەزيدەنتى يلحام اليەۆ قابىلدادى. كەزدەسۋدە ءماجىلىس توراعاسى قابيبوللا جاقىپوۆ «تۋريزم سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىق» تاقىرىبىندا بودرۋمدا وتكەن تۇركى كەڭەسىنىڭ 4 ءسامميتىنىڭ قورىتىندىسى ەكونوميكانىڭ اتالعان ماڭىزدى باعىتىن دامىتۋعا سەرپىن بەرەتىنىن جەتكىزدى.
تۇركىتىلدەس ەلدەر ءىس-ارەكەتىندەگى بىرلىك-بەرەكەگە ايرىقشا نازار اۋدارىلدى. يلحام اليەۆ پەن قابيبوللا جاقىپوۆتىڭ اتاپ وتكەنىندەي, مۇناي جانە گاز تاسىمالداۋ بويىنشا بىرلەسكەن جوبالار اياسىندا ينۆەستيتسيا سالاسىن, اۋىل شارۋاشىلىعىن, كولىك جانە كوممۋنيكاتسيانى دامىتۋ ەكى ەل اراسىنداعى ىقپالداستىقتى كۇشەيتۋدىڭ باسىم باعىتتارى بولىپ تابىلادى.
تۇركپا جيىنى ۇيىم ءتوراعالىعىن تۇركيادان ازەربايجانعا وتكىزۋ راسىمىنەن باستالدى. تۇركيا ۇلى ۇلتتىق جينالىسىنىڭ سپيكەرى دجەميل چيچەك ءوز ەلى ءتوراعالىق ەتكەن ءبىر جىل ءىشىندەگى جۇمىس ناتيجەلەرىنە توقتالدى.
سونداي-اق, حالىقارالىق قارىم-قاتىناستار, الەۋمەتتىك-مادەني, گۋمانيتارلىق, ەكونوميكا, ساۋدا جانە قارجى, سونداي-اق, قۇقىقتىق ماسەلەلەر جونىندەگى كوميسسيالار 2013 جىلى اتقارىلعان جۇمىستار بويىنشا ءوز ەسەپتەرىن تاپسىردى.
تۇركپا 5-پلەنارلىق وتىرىسىندا بارلىق پارلامەنتتىك دەلەگاتسيا باسشىلارى الداعى جۇمىس باعىتىنا قاتىستى ءوز ويلارىن ورتاعا سالدى. قازاقستان پارلامەنتى ءماجىلىسىنىڭ توراعاسى قابيبوللا جاقىپوۆ ءوز ارىپتەستەرىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ شانحايدا وتكەن ازياداعى ءوزارا ءىس-قيمىل جانە سەنىم شارالارى جونىندەگى كەڭەستىڭ 4-سامميتىندە اوسشك نەگىزىندە ازياداعى قاۋىپسىزدىك جانە دامۋ ۇيىمىن قۇرۋ تۋرالى يدەياسىن قولداۋعا شاقىردى. قابيبوللا جاقىپوۆ:
– اتالعان ۇيىم ازيا كەڭىستىگىندەگى بەيبىت دامۋ ۇدەرىسىن قامتاماسىز ەتۋدە ماڭىزدى قۇرالداردىڭ بىرىنە اينالارى ءسوزسىز. سوندىقتان, ءبىزدىڭ اسسامبلەيانىڭ وسى باستامانى قولداپ, ءوز ۇسىنىسىن ەنگىزەتىنىنە سەنىمىم زور, – دەدى.
ءماجىلىس توراعاسى, سونداي-اق, ازەربايجان, قازاقستان, قىرعىزستان, تۇركيا پارلامەنتشىلەرىنىڭ تۇركىتىلدەس ەلدەر جاستارىنىڭ ءبىلىم سالاسىنا قاتىستى كوتەرگەن سۇراقتارىنا دا نازار اۋداردى.
قابيبوللا جاقىپوۆ تۇركپا ىقپالىن ودان ءارى كۇشەيتۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن ءسوز ەتە كەلىپ:
– ءبىزدىڭ ەلدەرىمىز پارلامەنتتەرى ىنتىماقتاستىعىنىڭ ۇزاق مەرزىمدى ستراتەگياسى قاجەت. وسى جولدا «تۇركىتىلدەس ەلدەر پارلامەنتتەرى ىنتىماقتاستىعىن دامىتۋدىڭ جول كارتاسىن» ازىرلەگەنىمىز ءجون بولار ەدى. وندا كوپجاقتى ىنتىماقتاستىقتان باسقا, ءبىزدىڭ زاڭنامالارىمىزدى ودان ءارى ۇيلەستىرۋگە باعىتتالعان جەكە تاراۋلار بولادى, – دەدى ءماجىلىس توراعاسى.
جيىن بارىسىندا جاڭا كوميسسيا قۇرىلدى. جاڭاشىلدىقتىڭ قولدانىستاعى 4 كوميسسيانىڭ ۇشەۋىنە تىكەلەي قاتىستى بولماق. ەندى حالىقارالىق قارىم-قاتىناس جانە قۇقىقتىق ماسەلەلەر ءبىرىڭعاي كوميسسيا اياسىندا قارالادى. ەكونوميكا, ساۋدا جانە قارجى ماسەلەلەرى تولىقتاي ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىق جونىندەگى كوميسسيا ەنشىسىندە. قوسىمشا تاعى دا ەكولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار جونىندەگى كوميسسيا قۇرىلۋدا. ال الەۋمەتتىك, مادەني جانە گۋمانيتارلىق ماسەلەلەر جونىندەگى كوميسسياعا وزگەرىس ەنگىزىلمەيدى.
ءماجىلىس توراعاسىنىڭ اتاپ وتكەنىندەي, كاسپي تەڭىزى ەكوجۇيەسىن ساقتاۋ, سونداي-اق, ترانسشەكارالىق وزەندەردى پايدالانۋ ەكولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار جونىندەگى كوميسسيا جۇمىسىنىڭ باسىم باعىتتارىنىڭ ءبىرى بولماق. ودان ءارى قابيبوللا جاقىپوۆ:
– بالامالى جانە جاڭعىرتىلاتىن ەنەرگيا كوزدەرىنە ارنالعان «بولاشاق ەنەرگياسى» تاقىرىبىندا 2017 جىلى حالىقارالىق ەكسپو كورمەسىن وتكىزۋ قارساڭىندا استانادا وسى تاقىرىپقا قاتىستى اتالعان كوميسسيانىڭ وتىرىسىن وتكىزگەن دۇرىس بولار ەدى, – دەدى.
پلەنارلىق جيىندا, سونداي-اق, كوميسسيالار توراعالارى سايلاندى. ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىق جونىندەگى كوميسسيانى قازاقستان پارلامەنتى ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى سەرىكجان قاناەۆ باسقاراتىن بولدى. ال ماجىلىسمەن نۇرلان ءابدىروۆ حالىقارالىق قارىم-قاتىناس جانە قۇقىقتىق ماسەلەلەر جونىندەگى كوميسسيا توراعاسىنىڭ ورىنباسارى اتاندى.
جيىن بارىسىندا اتالعان ۇيىمعا كىرەتىن ەلدەر پارلامەنتشىلەرى ۆەنگريا مەملەكەتتىك جينالىسىنا تۇركپا-دا باقىلاۋشى مارتەبەسىن ۇسىنۋ مۇمكىندىگىن دە ءسوز ەتتى.
جيىن قورىتىندىسى بويىنشا باكۋ دەكلاراتسياسى قابىلداندى.
تۇركپا شارالارى اياسىندا ءماجىلىس توراعاسى قابيبوللا جاقىپوۆ ازەربايجاننان, قىرعىزستاننان, تۇركيادان كەلگەن ارىپتەستەرىمەن كەزدەستى. تاراپتار حالىقارالىق بىرلەستىكتەر اياسىندا ىنتىماقتاستىق پەن ءوزارا قولداۋ اتالعان ەلدەر اراسىنداعى ستراتەگيالىق ارىپتەستىكتىڭ جارقىن كورىنىسى ەكەنىن ءسوز ەتتى.
پارلامەنتشىلەر كەلەسى جىلى ماۋسىم ايىندا استاناداتۇركپا-نىڭ 6-پلەنارلىق وتىرىسىندا باس قوساتىن بولىپ بەلگىلەندى.
ساۋلەبەك ءبىرجان.
مادەنيەت ساياساتى تۇجىرىمداماسى
زاڭنامالىق تۇرعىدان قامتاماسىز ەتىلەتىن بولادى
پارلامەنت سەناتىنىڭ الەۋمەتتىك-مادەني دامۋ جانە عىلىم كوميتەتى «پرەزيدەنتتىڭ «قازاقستان جولى – 2050: ءبىر ماقسات, ءبىر مۇددە, ءبىر بولاشاق» اتتى جولداۋى اياسىندا ەلىمىزدىڭ مادەنيەت ساياساتى تۇجىرىمداماسىنىڭ ازىرلەنۋ بارىسى جانە ونى زاڭنامالىق تۇرعىدان قامتاماسىز ەتۋ تۋرالى» تاقىرىپتا دوڭگەلەك ۇستەل وتكىزدى, دەپ حابارلادى سەناتتىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى. وتىرىسقا پارلامەنت دەپۋتاتتارى, سالالىق مينيسترلىكتەر مەن مەكەمەلەردىڭ وكىلدەرى, عالىمدار, ەلىمىزدىڭ بەلگىلى مادەنيەت جانە ونەر قايراتكەرلەرى قاتىستى. الەۋمەتتىك-مادەني دامۋ جانە عىلىم كوميتەتىنىڭ ءتوراعاسى اقان بيجانوۆ وتىرىستى اشا كەلىپ, تالقىلانىپ وتىرعان مادەنيەت ساياساتى تۇجىرىمداماسىنىڭ جوباسى مەن ونى كەلەشەكتە ىسكە اسىرۋدى زاڭنامالىق تۇرعىدان قامتاماسىز ەتۋدىڭ ماڭىزدىلىعى مەن وزەكتىلىگىن اتاپ ءوتتى. سەناتور قازاقستاندى الەمنىڭ دامىعان مەملەكەتتەرىنىڭ قاتارىنا شىعارۋ پرەزيدەنت ستراتەگياسىنداعى قوعامدى مادەني تۇرعىدا جاڭعىرتۋدا نەگىزگى مىندەتتەرىنىڭ ءبىرى ەكەنىنە نازار اۋداردى. الەمدىك تاجىريبە كورسەتىپ وتىرعانداي, قوعامنىڭ مادەني دەڭگەيى جوعارى بولعان سايىن ونىڭ دامۋ الەۋەتىنىڭ تيىمدىلىگى دە جوعارىلاي بەرەدى, دەپ اتاپ ءوتتى ا.بيجانوۆ. وسىعان بايلانىستى, ۋاقىتتىڭ ءوزى مادەنيەت ساياساتى تۇجىرىمداماسىن ءازىرلەۋدى تالاپ ەتۋدە جانە ءبىزدىڭ مەملەكەتىمىزدىڭ دامۋىنىڭ ستراتەگيالىق مىندەتى بولىپ وتىر. وتىرىستا بايانداما جاساعان مادەنيەت ءمينيسترى ا.مۇحامەدي ۇلى ازىرلەنىپ جاتقان مادەنيەت ساياساتى تۇجىرىمداماسىنىڭ نەگىزگى ەرەجەلەرى تۋرالى ايتا كەلىپ, اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستار جايىندا باياندادى. مينيستر قازاقستاندا جەكە تۇلعانى دامىتۋدى باستى ماقسات ەتەتىن, بارلىق ازاماتتاردى بىرىكتىرۋدى كوزدەيتىن وتاندىق ءتول ءمادەنيەتتى دامىتۋعا باسا نازار اۋدارىلاتىنىن اتاپ ءوتتى. مادەني ساياساتتىڭ نەگىزگى ماقساتى – ەلىمىزدىڭ ءبىرتۇتاس كوپۇلتتى مادەني كەڭىستىگىن قالىپتاستىرۋعا باعىتتالعان بۇكىلقازاقستاندىق مادەني جانە يدەولوگيالىق باعداردى دامىتۋعا جاڭا سەرپىن بەرۋ, مادەني تۇرعىدا باسەكەگە قابىلەتتى جانە رۋحاني دەڭگەيى بيىك قازاقستاندىقتاردى قالىپتاستىرۋ, ەلىمىزدىڭ قارقىندى دامۋى مەن حالىقارالىق سالادا تارتىمدى كەلبەتىن پاش ەتۋگە ىقپال ەتەتىن قازىرگى زامانعى مادەني كلاستەرلەر جاساۋ. دوڭگەلەك ۇستەل وتىرىسىندا كۇن تارتىبىندەگى ءماسەلەلەردى تالقىلاۋعا بايلانىس جانە اقپارات اگەنتتىگى ءتوراعاسىنىڭ ورىنباسارى ا.ابيبۋللاەۆ, ش.ايمانوۆ اتىنداعى «قازاقفيلم» اق پرەزيدەنتى ە.امانشاەۆ, مۋزىكا قايراتكەرلەرى وداعىنىڭ ءتورايىمى ا.مۇساقوجاەۆا, قازاقستان سۋرەتشىلەر وداعىنىڭ توراعاسى ب.ومىربەكوۆ, «قازاقستان ازاماتتىق اليانسى» زاڭدى تۇلعالار بىرلەستىگىنىڭ پرەزيدەنتى ن.ەرىمبەتوۆ, تەاتر قايراتكەرلەرى وداعىنىڭ توراعاسى ت.جامانقۇلوۆ, ت.ءجۇرگەنوۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ونەر اكادەمياسىنىڭ دوتسەنتى و.باتۋرينا, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن ءارتىسى ب.تىلەۋحان قاتىستى. الەۋمەتتىك-مادەني دامۋ جانە عىلىم كوميتەتىنىڭ مۇشەسى, قازاقستان جازۋشىلار وداعى باسقارماسىنىڭ ءتوراعاسى ن.ورازالين وتاندىق مادەنيەتتىڭ وزەكتى ماسەلەلەرى مەن كەلەشەگى جايىندا ءوز ويلارىن ورتاعا سالدى. دوڭگەلەك ۇستەل وتىرىسىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا مادەنيەت ساياساتى تۇجىرىمداماسىنىڭ جوباسىن جەتىلدىرۋ جانە ونى زاڭنامالىق تۇرعىدا قامتاماسىز ەتۋدەگى شارالار جونىندە مەملەكەتتىك ورگاندارعا ۇسىنىمدار ءازىرلەنەتىن بولدى. جاقسىباي سامرات, «ەگەمەن قازاقستان».ءتيىستى قادامدار تيىمدىلىكتى ارتتىرادى
پارلامەنت سەناتى ەكونوميكالىق ساياسات, يننوۆاتسيالىق دامۋ جانە كاسىپكەرلىك كوميتەتى قازاقستان پرەزيدەنتى ن.ءا.نازارباەۆتىڭ «قازاقستان جولى – 2050: ءبىر ماقسات, ءبىر مۇددە, ءبىر بولاشاق» اتتى حالىققا جولداۋىن جانە «يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق قىزمەتتى مەملەكەتتىك قولداۋ تۋرالى» زاڭدى ىسكە اسىرۋ اياسىندا «ايماق ەكونوميكاسىنىڭ سالالىق جانە كلاستەرلىك باسىمدىقتارىن دامىتۋ» تاقىرىبى بويىنشا پاۆلودار وبلىسىندا كوشپەلى وتىرىس وتكىزدى. ەكونوميكالىق ساياسات, يننوۆاتسيالىق دامۋ جانە كاسىپكەرلىك كوميتەتىنىڭ توراعاسى تالعاتبەك ءابايدىلدين ۇدەمەلى يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ مەملەكەتتىك باعدارلاماسىن ىسكە اسىرۋعا باعىتتالعان زاڭنامالىق نەگىز جاساۋدا سالالىق كوميتەت مۇشەلەرىنىڭ تىكەلەي قاتىسۋىمەن پارلامەنت 50-دەن استام زاڭدارعا ءتيىستى وزگەرىستەر ەنگىزىپ, قابىلدانعانى تۋرالى حاباردار ەتتى. تاياۋدا «يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالار پاركى» يننوۆاتسيالىق كلاستەرى تۋرالى» زاڭ قابىلداندى. «ءبىزدىڭ ەلىمىزدىڭ ەكونوميكاسىن ۇزاق مەرزىمدە دامىتۋ ءۇشىن كەلەسى بەسجىلدىق شەشۋشى ءرول اتقارادى. ءبىر جاعىنان قازاقستاننىڭ ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداققا ەنۋى مەن الداعى دۇنيەجۇزىلىك ساۋدا ۇيىمىنا كىرۋىنە بايلانىستى بۇل ءوز كەزەگىندە قاتاڭ نارىقتىق جاعدايداعى باسەكەلەستىكتى اڭعارتادى. سوندىقتان كۇردەلى ماسەلەلەردى سىندارلى تۇردە ويلاستىرىپ, قازىرگى كەزدە مەملەكەتتىك ورگاندار مەن بيزنەستىڭ ۇيلەسىمدى جۇمىسىن دۇرىس جوسپارلاۋ كەرەك», دەپ اتاپ ءوتتى ت.ءابايدىلدين. كوشپەلى وتىرىسقا قاتىسۋشىلار بۇل تاقىرىپتىڭ جان-جاقتى تالقىلانعانى يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋدى ىنتالاندىرۋ جونىندەگى جاڭا ءتيىمدى شەشىمدەردى تابۋعا, وتاندىق ءوندىرىستىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋدا جاڭا قادامداردى ىسكە اسىرۋعا جانە ايماقتاعى بارلىق ونەركاسىپتى دامىتۋ جونىندەگى ءىس جۇزىندەگى ۇسىنىستاردى ازىرلەۋگە جاردەمدەسەتىنىن اتاپ ءوتتى. شاراعا پاۆلودار وبلىسىنىڭ اكىمى قانات بوزىمباەۆ, يندۋستريا جانە جاڭا تەحنولوگيالار ءمينيسترىنىڭ, مۇناي جانە گاز ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارلارى, سونداي-اق, وبلىستىق ءماسليحات پەن بيزنەس قاۋىمداستىقتارىنىڭ وكىلدەرى قاتىستى. كوشپەلى وتىرىس اياسىندا سەناتورلار شاعىن جانە ورتا بيزنەستىڭ بىرقاتار كاسىپورىندارىن ارالاپ, كاسىپكەرلەرگە قىزمەت كورسەتۋ ورتالىعىنىڭ جۇمىسىمەن تانىستى. فاريدا بىقاي, «ەگەمەن قازاقستان». پاۆلودار وبلىسى.ءوزارا ءىس-قيمىلدى ۇدەتكەن ۇتىمدى
سەناتورلار يكرام ادىربەكوۆ پەن دۋلات قۇسداۋلەتوۆ ەقىۇ پارلامەنتتىك اسسامبلەياسى دەموكراتيا, ادام قۇقىقتارى جانە گۋمانيتارلىق ماسەلەلەر كوميتەتىنىڭ ءتورايىمى, پورتۋگاليا پارلامەنتىنىڭ دەپۋتاتى يزابەل سانتۋشپەن كەزدەستى, دەپ حابارلادى سەناتتىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى. ي.سانتۋش جىلى شىرايلى كەزدەسۋلەر ءۇشىن دەپۋتاتتارعا العىس ايتىپ, ەقىۇ پارلامەنتتىك اسسامبلەياسىنداعى قازاقستاندىق دەلەگاتسيانىڭ بەلسەندى جۇمىسىن اتاپ ءوتتى. قازاقستان ەكونوميكاسىنىڭ سوڭعى جىلدارداعى دامۋىن وڭ باعالاي كەلىپ, ول حەلسينكي قورىتىندى اكتىسىنىڭ 40 جىلدىعى قارساڭىندا اسسامبلەيانىڭ ايماقتاعى ەلدەرمەن ىنتىماقتاستىقتى ۇدەتۋدە استانانىڭ وڭ رولىنە سەنىم ارتاتىنىن جەتكىزدى. ەقىۇ پا-داعى قازاقستاننىڭ پارلامەنتتىك دەلەگاتسياسىنىڭ مۇشەسى, سەناتتىڭ حالىقارالىق قاتىناستار, قورعانىس جانە قاۋىپسىزدىك كوميتەتىنىڭ توراعاسى ي.ادىربەكوۆ پورتۋگالدىق ارىپتەسىنىڭ استاناعا العاشقى ساپارىن قۇپتاي وتىرىپ, ەقىۇ قىزمەتىن ونىڭ بارلىق ءۇش ولشەمىندە كۇشەيتۋ جونىندەگى پارلامەنتتىك اسسامبلەيا باسشىلىعىنىڭ كۇش-جىگەرىن قازاقستان تاراپى جان-جاقتى قولدايتىنىن ناقتىلادى. ءبىز «حەلسينكي+40» ۇدەرىستەرىن» جاڭارۋ, تيىمدىلىكتى جانە ءبىزدىڭ ۇيىمنىڭ بەدەلىن ارتتىرۋ جولىنداعى ماڭىزدى قادام رەتىندە قاراستىرامىز», – دەدى سەناتور. كەزدەسۋ بارىسىندا, سونداي-اق, دەموكراتيا, ادام قۇقىقتارى جانە گۋمانيتارلىق ماسەلەلەر كوميتەتىنىڭ اياسىنداعى قازاقستان مەن ەقىۇ پارلامەنتتىك اسسامبلەياسىنىڭ بىرلەسكەن جۇمىستارىنداعى باسىمدىقتار دا تالقىلاندى. اتاپ ايتقاندا, دەپۋتات د.قۇسداۋلەتوۆ جۇزدەسۋشىنى پارلامەنتتەگى زاڭ شىعارۋ جۇمىستارىنىڭ ۇدەرىستەرىمەن, سونداي-اق, قازاقستاننىڭ بۇۇ, ەۋروپا كەڭەسى جانە ەقىۇ سەكىلدى حالىقارالىق ۇيىمدارمەن ءوزارا سىندارلى ءىس-قيمىلىمەن جان-جاقتى تانىستىردى. كەزدەسۋ قورىتىندىسى بويىنشا تاراپتار ەقىۇ پارلامەنتتىك اسسامبلەياسىنىڭ بيىلعى 28 ماۋسىم – 2 شىلدە ارالىعىندا باكۋدە بولاتىن ءححىىى جىل سايىنعى سەسسياسى قارساڭىندا ءوزارا ءىس-قيمىلدى ۇدەتۋگە ۋاعدالاستى.
