ەكولوگيا • 20 قاڭتار, 2023

اڭ-قۇستاردى قولدان قورەكتەندىرەدى

620 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

شىعىس وڭىرىندە وتكەن جىلدىن سوڭى مەن 2023 جىلدىن باسىنداعى اۋا رايىنىن تۇراقسىزدىعى جابايى جانۋارلارعا دا قولايسىز بولىپ تۇر. كۇن رايىنىڭ بوراندى بولىپ, تاۋدا قاردىڭ قالىڭ جاۋى جابايى اڭداردىڭ قورەكتەنۋىنە كەدەرگى كەلتىردى. سوندىقتان ءتۇز تاعىلارىن قورەكتەندىرۋ جۇمىستارى كاتونقاراعاي مەملەكەتتىك ۇلتتىق تابيعي پاركى اۋماعىندا جىلداعى جوسپارعا ساي اتقارىلىپ جاتىر.

اڭ-قۇستاردى قولدان قورەكتەندىرەدى

ورمان شارۋاشىلىعى جانە ­جانۋارلار دۇنيەسى كومي­تە­تى­نىڭ تاپسىرماسىمەن كاتون­قارا­عاي مۇتپ بويىنشا جابايى اڭدار جۇرەتىن جەرلەرگە جا­سال­عان وتتىق­تارعا  ءشوپ سالى­نىپ, بەينەك­تەر ءىلىندى. ار­نايى جاسالعان ازىقتاندىرۋ الاڭ­دارىنا تۇز, جەم سالىندى. اينالىم ينسپەكتورلارى وزى­نە بەكىتىلىپ بەرگەن  اۋماقتاردا جوسپارعا ساي بيوتەحنيكالىق ءىس-شارالار جۇمىستارىن اتقا­رىپ, ورمانشىلىقتار اتقارىلعان ءىس-شارالار بويىنشا اپتا سايىن ەسەپ بەرەدى. جاز ايلارىندا جاسالعان بيوتەحنيكالىق ءىس-شارالار جۇمىستارى قىس ايلا­رىندا جابايى اڭداردى قورەك­تەن­دىرۋگە جۇمسالادى. قىستا جا­بايى اڭداردى قورەكتەندىرۋ ءۇشىن جاسالعان بيوتەحنيكالىق ءىس-شارالاردىڭ ماڭىزى وتە زور. جابايى اڭداردى قورەكتەندىرۋ جۇمىستارى ناۋرىز ايىنا دەيىن جالعاسادى. تابيعات كوركى – اڭ-قۇستاردى قورعاۋ بارشامىزدىڭ ورتاق مىندەتىمىز, – دەيدى پاركتىڭ ساياتكەر-بيولوگى ە.مۇراتوۆ.

ازىقتاندىرۋدىڭ ماقساتى – جا­بايى جانۋارلاردى قاجەتتى ۋاقىتتا جەمشوپپەن قامتاما­سىز ەتۋ جانە سول ارقىلى شىعىن­نان قورعاۋ. تاماقتاندىرۋدى اسى­رەسە بۇلان, مارال, ەلىك قاجەت ەتە­دى. مامانداردىڭ ايتۋىنشا, قىستا ازىقتاندىرۋ كەزەڭى قار جامىل­عىسىنىڭ ساقتالۋ ۇزاقتىعىمەن انىقتالادى. وسى كەزەڭدە تابيعي جەمگە قولجەتىمدىلىك تومەندەي­دى, جەم ىزدەۋدە جانۋارلاردىڭ قوز­عالۋ مۇمكىندىگى قيىنعا سوعا­دى. كاتونقاراعاي اۋدانىن­دا ازىقتاندىرۋ ۇزاقتىعى جەلتوق­ساننان ناۋرىزعا دەيىن ءتورت ايدى قۇرايدى. قىستا بارلىق ازىق­تاندىرۋ قار مەن جاڭبىر­دان اۋلاق بولۋ ءۇشىن ءارتۇرلى قورەك­تەندىرگىشتەرگە ورنالاس­تى­رى­لادى. 1000 گا وزىنە ءتان جەر­لەر­گە تۇزدى باتپاقتى كەشەن­دە نەمەسە 10 جانۋارعا ەسەپتەگەن­دە ءبىر قورەكتەندىرگىش ورناتى­لادى. بارلىق جاعدايدا بيوتەح­ني­كالىق قۇرىلىستاردى سالۋ, تا­ماق­تاندىرۋ جانە ت.ب. كەزىندە جا­بايى اڭداردىڭ ناقتى سانى ەس­كەرىلۋى كەرەك. وسىعان سايكەس نور­ما­لار ماۋسىمنىڭ اۋا رايى جاع­دايلارىن ەسكەرە وتىرىپ, ءبىر باعىتتا نەمەسە باسقا با­عىت­تا تۇزە­تىلۋى كەرەك. تۇزدى باتپاق­تار­دىڭ قۇرىلعىسى ناتري مەن كال­تسي تۇزدارىنىڭ, سون­داي-اق وسىم­دىك تاعامدارىنداعى بىر­قاتار ميك­رو­ەلەمەنتتەردىڭ جەتىس­پەۋ­شىلىگىن وتەۋگە ارنالعان جىل بويى جۇرگىزىلەدى. بۇل تۇياقتىلار ءۇشىن ماڭىزدى بيوتەحنيكالىق شارا.

جابايى جانۋارلارعا ارنال­عان جەمشوپ قىستىڭ ەڭ قاتال ايلارىندا عانا بەرىلەدى. كوپ جاع­دايدا مۇنىڭ ءوزى اڭداردى ساق­تاپ قالا بەرمەيدى. ويتكەنى قالىڭ قارعا قامالعان, قوزعالىسى قيىندعان ءارى اش جابايى جانۋار­لار كوبىنەسە وزدەرىنە ارنايى دايىندالعان جەمگە جاقىن جەردە بولسا دا شىعىن بولۋى مۇمكىن. سوندىقتان بۇل جەرلەردىڭ جەمشوپ مۇمكىندىكتەرىن ارتتىرۋعا جۇيەلى تۇردە قامقورلىق جاساۋ كەرەك. الايدا بۇعان داعدىلانباۋى ءۇشىن ولار ءۇشىن جايىلعان جەم راتسيون­دارىنىڭ ءبىر بولىگىن عانا قۇراۋى كەرەك, ال قالعانىن وزدەرى تاۋىپ قورەكتەنۋى كەرەك.

 

شىعىس قازاقستان وبلىسى

سوڭعى جاڭالىقتار