تار جولدىڭ ماسەلەسى قاشان شەشىلەدى؟

ودان 2 اي بۇرىن قالا قۇرىلىسى كاداسترى جۇيەسىن قۇرۋ جانە جول قوزعالىسى قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەلەرى قارالعان ۇكىمەت وتىرىسىندا ىشكى ىستەر ءمينيسترى مارات احمەتجانوۆ 2022 جىل باستالعالى جول-كولىك وقيعالارى الماتى, جام­بىل جانە تۇركىستان وبلىستارىندا ءجيى تىركەلگەنىن بايان ەتكەن ەدى. وسى ۇكى­مەت وتىرىسىنان كەيىن وبلىس اكىمى نۇرلىبەك نالىباەۆ جول-كولىك وقيعالارىنا ناقتى تالداۋ جۇرگىزۋ, رەيدتىك شارالاردى قاتاڭ قولعا الۋدى تاپسىردى. اسىرەسە, «باتىس ەۋروپا – باتىس قىتاي» حالىقارالىق كۇرە جو­لى­نىڭ وقىس وقيعالار ءجيى بولاتىن بو­لىگىن باقىلاۋدى كۇشەيتۋدى مىن­دەت­تە­گەن ەدى.

– كولىكتى ماساڭ كۇيدە جۇرگىزۋ, جۇر­­­گىزۋشىلەردىڭ تۇنگى ۋاقىتتا جول ۇس­­­­تىندە قال­عىپ كەتۋى سالدارىنان قاي­­­­­عىلى وقيعالار ءجيى تىركەلەدى. قا­راۋ­­سىز جۇرگەن مالدىڭ جول بويىنا شىعىپ كەتۋى دە جول اپاتى سانىن ازايتپاي تۇر. سوندىقتان بۇل ما­سە­لە­گە بەيجاي قاراۋعا بولمايدى,– دەگەن ەدى سول تۇستا ايماق باسشىسى.

جالپى, بۇل كۇرە جول بويىن جەر­گى­لىكتى پوليتسيا قىزمەتى باسقارماسى ۇدايى باقىلاۋدا ۇستايدى. اسىرەسە, وبلىس اۋماعىنان 817 شاقىرىمى وتەتىن حالىقارالىق ءاۆتودالىزدىڭ II ساناتتاعى 566 شاقىرىمىنا باسا نازار اۋدارىلعان. دەگەنمەن, اپات سانى ازايماي تۇر.

كۇرە جولداعى قيىلعان عۇمىر­لاردىڭ سەبەپ-سالدارىن تالداساق, تىم تەرەڭگە كەتەمىز. ونىڭ اۋەلگىسى – وبلىس ورتا­لى­عىنا اۋدانداردان جولاۋشىلار تاسىمالداپ, زاڭسىز پايدا تاۋىپ جۇرگەن تاكسيستەر. اسىرەسە, اياعىڭ گاز پەدالىنە ءتيىپ كەتسە, قۇستاي ۇشاتىن مينيۆەندەردى تىزگىندەگەندەر قاۋىپسىزدىك تالاپتارىن ساقتاي بەرمەيدى. سوندايلاردىڭ كەسى­رىنەن جىل باسىندا ارالدا بولعان جول اپاتىندا 8 ادامنىڭ ءومىرى قيىلىپ كەتتى.

– وتكەن جىلى حالىقارالىق اۆتوجولدا 90-نان استام جول اپاتى بولعان, سونىڭ سالدارىنان 68 ادام قازا تا­ۋىپ, 127-ءسى ءتۇرلى جاراقات العان. جا­سالعان تالداۋ قورىتىندىسى اپات­تىڭ كوبى جىلدامدىقتى اسىرۋدان بولعاندىعىن كورسەتەدى. سونداي-اق قارسى باعىتقا شىعۋ, مانەۆر جاساۋ ەرەجەسىن بۇزۋ دا ورنى تولماس وكىنىشكە سوقتىرىپ وتىر, – دەيدى جەر­گىلىكتى پوليتسيا قىزمەتى باس­قار­ماسى ماماندارى.

پوليتسەيلەر مالىمەتىنشە, جالپى وسى اۆتوموبيل جولىندا 2017 جىلدان كۇنى بۇگىنگە دەيىن 402 جول-كولىك وقيعاسى تىركەلگەن. وسىنىڭ 159-ى قى­زىلوردا-تۇركىستان ارالىعىندا, 243 وقيعا قىزىلوردا-اقتوبە باعىتىندا بولعان. وسى جىلدار ارالىعىندا اپاتتان 228 ادام باقيلىق بولىپ, 549 جولاۋشى جاراقات العان. وسىلايشا بەس جىلدىڭ بەدەرىندە ءبىر شاعىن اۋىلدىڭ حالقىنا جەتەقابىل ادامدى جەر قوينىنا بەرىپپىز. قانشاما وتباسى قارا جامىلدى. ال اپات كەسىرىنەن مۇگەدەك بولىپ قالعانداردىڭ وبالى كىمگە؟

جۇگەنسىز كەتكەن جۇرگىزۋشى ايتەۋىر ءبىر جونگە كەلەر-اۋ, قيۋى كەلىسە كەتۋى قيىنداۋ شارۋا مىناۋ بولىپ تۇر. «سامارا – شىمكەنت» اۆتوموبيل جو­لىنىڭ تۇركىستان مەن قىزىلوردانى جالعاپ تۇرعان بولىگى 4 جولاقتى, ال اقتوبە وبلىسىنا دەيىنگى II ساناتتاعى 566 شاقىرىم 2 جولاقتى بولىپ سالىنعان. وبلىستىق جولاۋشىلار كولىگى جانە اۆتوموبيل جولدارى باسقارماسى ماماندارىنىڭ مالىمەتى بويىنشا, كۇرە جولدى جوبالاۋ بارىسىندا قىزىلوردا مەن اقتوبە وبلىستارى اراسىنداعى كولىك قارقىندىلىعى تومەن دەپ ەسەپتەلگەن ەكەن. بىراق وسى كۇنى سول باعىتقا قاتىنايتىن جۇك تاسىمالى ۇلعايىپ, اۆتوموبيلدەر قاتارى ارتىپ كەلەدى. قىسى-جازى كۇرە جولدا كەرۋەن تارتقان «كاماز»-داردان كوز سۇرىنەدى. وسىعان بايلانىستى ۋچاسكەنى ءىى ساناتتان ءى ساناتقا اۋىستىرۋ قاجەت­تىگى جونىندەگى وبلىس اكىمدىگى تارا­پىنان ءتيىستى ورگان­دارعا ۇسىنىس تا بەرىلگەن.

جەرگىلىكتى پوليتسيا قىزمەتى باسقار­ماسى جاساعان مونيتورينگ ناتيجەسى بەس جىلدا جول اپاتىنان تۇركىستان –قىزىلوردا باعىتىندا 66, ال اقتوبەگە دەيىنگى ارالىقتا 162 ادامنىڭ قايتىس بولعانىن كورسەتىپ وتىر. جول-كولىك وقيعالارىنان جاراقات العانداردىڭ 69,1 پايىزى دا وسى باعىت بويىندا تىركەلگەن. ماماندار جاساعان كەستەدە تۇركىستان – قىزىلوردا ارالىعىمەن سالىستىرعاندا قارسى باعىتقا شىعىپ كەتۋدەن بولعان اپاتتار اقتوبە باعى­تىن­دا 5 ەسەگە كوپ جاسالعانى كورىنەدى, ودان قايتىس بولعاندار 7, جاراقات ال­عان­دار 4 ەسەگە ۇلعايعان.

پوليتسيا قىزمەتكەرلەرىنىڭ بايلامىنشا ارال اۋدانىنداعى قامباش ەلدى مەكەنىنىڭ تۇسى, قازالىداعى ويىن­دى ەلدى مەكەنى ماڭى, وعان شەكارالاس قارماقشى اۋدانىنداعى يىركول, كەمەسالعان, ديىرمەنتوبە اۋىل­دارى جانى, جالاعاشتاعى تاڭ, شيەلى اۋدا­نىنداعى سۇلۋتوبە ەلدى مەكەندەرى تۇسى قاۋىپتى ايماق سانالادى. وسى كۇنى جالپى كۇرە جول بويىندا جەرگىلىكتى پوليتسيا قىزمەتى باسقارماسىنىڭ 84 قىزمەتكەرى ەكى اۋىسىمدا قىزمەت ات­قا­رادى.

جول-كولىك وقيعالارىن سارالاپ, سەبەپ-سالدارىن تالقىلاعان ۆە­دوموستۆو­ارا­­­لىق­ وتىرىستاردا پوليتسەيلەر تاراپىنان تۇرعىندار مالىنىڭ كۇرە جولعا شىعىپ كەتپەۋىن قاداعالاپ, قا­راۋسىز ت ۇلىكتەردى قاماپ ۇستايتىن ورىندار اشۋ, مالدى كەزەكپەن باعۋدى ۇيىمداستىرۋ سەكىلدى ۇسىنىستار ايتىلىپ, ول ءىشىنارا ورىندالىپ تا جاتىر. بىراق تار جولدىڭ ماسەلەسى مۇنىمەن تۇبەگەيلى شەشىلمەك ەمەس. ماسەلەگە ءتيىستى مينيسترلىك تاراپىنان ءمان بە­رى­لىپ, ۋچاسكەنى ءىى ساناتتان ءى ساناتقا اۋىستىرۋ قاجەتتىگى جونىندەگى وبلىس اكىمدىگىنىڭ ۇسىنىسى ەسكەرىلسە, كۇرە جولدا قازا تاپقانداردىڭ قاتارى ازايار­­ ەدى.

وسى ماقالا ازىرلەنىپ جاتقاندا «سامارا – شىمكەنت» تاس جولىنىڭ ارال اۋدانى اۋماعىنداعى 1270-شا­قى­رى­مىن­دا قاراما-قارسى باعىتقا شىعىپ كەتكەن جەڭىل اۆتوموبيل مەن DAF جۇك كولىگى سوقتىعىسقانى جو­نىن­دە حابار الدىق. وكىنىشكە قاراي, تار جول­دا­عى بۇل جولعى اپات تاعى دا 2 ادامنىڭ ءومىرىن جالماپتى.

قىزىلوردا