– سانجار سەرىكباي ۇلى, ءسىز 2022 جىلدىڭ اقپان ايىنىڭ سوڭىندا «QazaqGaz «ۇك» اق باسقارما توراعاسى بولىپ تاعايىندالدىڭىز. جالپى, گاز سالاسىنىڭ جاعدايىنا قانداي باعا بەرەر ەدىڭىز؟
– ەڭ الدىمەن, ەۋروپاداعى جانە باسقا دا بىرقاتار ەلدەگى ەنەرگەتيكالىق داعدارىس بۇكىل الەمگە ۇلكەن ساباق بولعانىن اتاپ ءوتۋ كەرەك. وسى جاعدايدان ەلىمىز ءۇشىن بارىنشا پايدالى جاعىن الۋعا تىرىسۋىمىز قاجەت.
شىنىن ايتۋ كەرەك, ەلىمىزدە بۇگىنگە دەيىن مۇناي سالاسىنا باسىمدىق بەرىلىپ كەلدى. گاز سالاسى «وگەي» بالانىڭ كۇيىن كەشتى. گاز تەك قوسىمشا ءونىم رەتىندە قاراستىرىلدى. سەبەبى باعاسى وتە تومەن بولعاندىقتان, ەكونوميكالىق تۇرعىدان ءتيىمسىز بولدى. قازىر جاعداي ءبىرشاما وزگەرگەن. نارىققا گاز كەرەك, بۇل بۇگىندە الەۋمەتتىك ماڭىزى بار تاۋارعا اينالدى. مەملەكەت باسشىسى وسى سالاعا ايرىقشا كوڭىل ءبولۋ كەرەكتىگىن ايتىپ, ۇلتتىق كومپانيامىزدىڭ قۇزىرەتىن ارتتىردى. ەندىگى جەردە گاز سەكتورى ەكونوميكانىڭ جاڭا درايۆەرىنە اينالماق. جالپى, گاز – جاسىل ەكونوميكاعا ءوتۋ جولىنداعى ترانزيتتىك وتىن.
– QazaqGaz-دىڭ باسقارما توراعاسى رەتىندە ءسىزدىڭ باستى, ءبىرىنشى كەزەكتەگى مىندەتىڭىز قانداي؟
– ەڭ الدىمەن, بۇل – QazaqGaz جانە قازاقستاننىڭ گاز سالاسىنا دەگەن كوزقاراستى ايقىنداۋ. ءبىز تاۋارلىق گازدىڭ رەسۋرستىق بازاسىن ۇلعايتۋ, گازدىڭ ىشكى نارىعىن دامىتۋ, گاز حيمياسى مەن گازدى قايتا وڭدەۋدى, گاز ءترانزيتى مەن ەكسپورتىن دامىتۋ, ينۆەستيتسيالىق جانە وپەراتسيالىق تيىمدىلىك سياقتى 5 نەگىزگى باعىتتا ناقتى كوزقاراستى قالىپتاستىردىق.
ەكىنشىدەن, تاۋارلىق گازدىڭ تاپشىلىعىن بولدىرماۋ. بۇل تۋرالى بۇرىن بىرنەشە رەت ايتىلدى, بىراق ەشكىم بۇعان دەيىن اتالعان ماسەلەنى ەل باسشىلىعىنىڭ دەڭگەيىنە دەيىن كوتەرگەن جوق.
ءيا, الەمدىك تاجىريبەدە وسىعان ۇقساس جاعدايلار بولعان. جالپى, گاز تاپشىلىعىن ەڭسەرۋدىڭ نەگىزگى تاسىلدەرى ەكەۋ. ءبىرىنشىسى – گازدى ۇنەمدى تۇتىنۋ. وكىنىشكە قاراي, بۇل سۇراقتىڭ ماسەلەسى كوپ, ءبىز سونى شەشۋگە ءتيىس. بۇل ءۇشىن باسقا تاريفتەر قاجەت, بىراق قاراپايىم ازاماتتار ءۇشىن ەمەس. مىسالى, ءىرى كاسىپورىندار مەن ماينەرلەر ءۇشىن باسقا تاريفتەر بولۋى كەرەك.
سونىمەن قاتار, ءار تەكشە مەتر گازدى ءتيىمدى پايدالانۋ وتە ماڭىزدى. جانۋ كەزىندە 1 تەكشە مەتر گاز بولەتىن جىلۋ مولشەرىن تولىق پايدالانۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن, ياعني ماكسيمالدى جىلۋ بەرەتىن دۇرىس تەحنولوگيالار كەرەك. سونداي-اق جەو-داعى گاز شىعىندارىن وڭتايلاندىرۋ ءۇشىن جىلۋ جەلىلەرىن جاڭعىرتۋ قاجەت.
گاز تاپشىلىعىن ەڭسەرۋدىڭ ەكىنشى ءتاسىلى – تاۋارلىق گازدىڭ رەسۋرستىق بازاسىن ارتتىرۋ. بۇل ءۇشىن ىشكى ءوندىرىستى دامىتۋ, ياعني بارلاۋ جانە وندىرۋگە باسىمدىق بەرۋ, شيكى ىلەسپە گازدى وڭدەۋدى ۇلعايتۋ, سونداي-اق باسقا ەلدەردەن گازدى يمپورتتاۋ ماڭىزدى.
– ءبىر سوزىڭىزدە, تاۋارلىق گاز تاپشىلىعى 2023 جىلدان 2024 جىلعا شەگەرىلدى دەپ ايتتىڭىز. بۇعان نە سەبەپ بولدى؟ ەڭ باستىسى, بولاشاقتا وسىنداي تاپشىلىقتى بولدىرماۋ ءۇشىن نە ىستەۋ كەرەك؟
– 2023 جىلعى گاز تاپشىلىعىن جەڭدىك دەپ ايتۋعا ءالى ەرتە. سەبەبى بيىل قازاقستاندا دا, الەمدە دە گاز سالاسىندا كوپتەن كۇتپەگەن جاعدايلار ورىن الدى.
مەملەكەت باسشىسى ىشكى نارىقتىڭ ءسوزسىز باسىمدىق ەكەنىن اتاپ ءوتتى. قازاقستاندىق تۇتىنۋشىلاردى قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن ەكسپورتقا گاز جىبەرۋدى ازايتتىق. ارينە, شەتەلدىك ارىپتەستەر الدىنداعى مىندەتتەمەلەرىمىزدى ۇمىتپايمىز, بىراق قازاقستان ازاماتتارىن گازبەن قامتاماسىز ەتۋ – ءبىز ءۇشىن ماڭىزدى.
سونىمەن قاتار ءبىز «تەڭىزشەۆرويلمەن» گازدى ەكسپورتتان ىشكى نارىققا بۇرۋ تۋرالى ۋاعدالاسا الدىق. ءسويتىپ, ءوز تۇتىنۋشىلارىمىز ءۇشىن قوسىمشا 2 ملرد تەكشە مەتر گاز تابىلدى.
بىراق فورس-ماجورلىق جاعدايلار دا جوق ەمەس. مىسالى, ورىنبور گاز وڭدەۋ زاۋىتىندا قاراشىعاناق گازىن وڭدەۋ ماسەلەسىن الايىق. سەرىكتەستەرمەن بىرگە زاۋىتقا دەيىنگى قۇبىردىڭ گاز وتكىزۋ قابىلەتىن ارتتىردىق, شيكى گازدى قايتا وڭدەۋ كولەمىن ۇلعايتۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن ۋ-01 قوندىرعىسىن ىسكە قوستىق. بىراق ورىنبور گوز ءوز مىندەتتەمەلەرىن ورىندامادى, ولار 2022 جىلى 8,7 ملرد تەكشە مەتردىڭ ورنىنا شامامەن 7,5 ملرد تەكشە مەتر گازدى عانا وڭدەۋگە قابىلدادى. وسىنىڭ سالدارىنان ورىنبورلىق زاۋىتتان الاتىن تاۋارلىق گاز كولەمى دە ازايدى.
سوندىقتان «جامان ايتپاي, جاقسى جوق», بارىنە دايىن بولۋ قاجەت.
– وسى جاعدايدى ەسكەرسەك, مەنشىكتى گاز وڭدەۋ قۋاتتارىنىڭ جاعدايى قالاي؟ قازىرگى ۋاقىتتا قاشاعان گوز قۇرىلىسى قالاي ءجۇرىپ جاتىر؟
– بۇل وڭاي جوبا ەمەس. جەكەدەن مەملەكەتكە بەرىلدى, سودان كەيىن جوبا QazaqGaz بالانسىنا ءوتتى. ءبىز قارجىلىق, تەحنيكالىق جانە قۇقىقتىق اۋديتتەر جۇرگىزدىك, سونىڭ ناتيجەسى بويىنشا جوبا ديزاينىندا ينجەنەرلىك قاتەلەر انىقتالدى. ەندى ولاردى تۇزەتۋگە ءماجبۇرمىز, بۇل جوبانى جۇزەگە اسىرۋ مەرزىمىنە اسەر ەتەدى. تاياۋدا ەنەرگەتيكا مينيسترلىگىمەن, «سامۇرىق-قازىنا» جانە ساراپتامالىق كەڭەسپەن اۋديت قورىتىندىلارى مەن due diligence ۇكىمىنە قاتىستى تالقىلاۋ وتكىزەمىز.
– وسى جىلى «Qazaqgaz بارلاۋ جانە ءوندىرۋ» ەنشىلەس كومپانياسى قۇرىلدى. ول نەمەن اينالىسادى؟ گەولوگيالىق بارلاۋ جۇمىستارىن باستاۋعا دايىن كەن ورىندارى بار ما؟
– ءبىزدىڭ باستى مىندەتىمىز – گازدى بارلاۋ جانە ءوندىرۋ نارىعىن قۇرۋ. «ويىن» ەرەجەسىن قالىپتاستىرىپ, باسەكەلەستىك تۋدىرۋ, مىقتى ويىنشىلاردىڭ وسۋىنە مۇمكىندىك بەرۋ. سوندىقتان «امانگەلدى گاز» كومپانياسى بازاسىندا «QazaqGaz بارلاۋ جانە ءوندىرۋ» كاسىپورنىن قۇردىق. گازدى بارلاۋ جانە ءوندىرۋ بويىنشا قاجەتتى قۇزىرەتتەر وسى بولىمشەدە بولادى. «Qazaqgaz بارلاۋ جانە ءوندىرۋ» پورتفەلىندە رەسۋرستىق بازانى كەڭەيتۋگە باعىتتالعان جاڭا اكتيۆتەر شوعىرلاندىرىلادى.
جەر قويناۋىن پايدالانۋشى رەتىندەگى باسىم قۇقىعىمىزدى پايدالانىپ, گەولوگيالىق بارلاۋ مەن جاڭا كەن ورىندارىن وڭدەۋگە شامامەن 10 ليتسەنزيا الۋدى كوزدەپ وتىرمىز. سونداي-اق بارلاۋ جانە ءوندىرۋ جونىندەگى جول كارتاسىن بەكىتتىك, سونىڭ شەڭبەرىندە رەسۋرستىق بازانى 700 ملرد تەكشە مەتردەن استام گازعا ۇلعايتۋ كوزدەلگەن. وسى جول كارتاسى اياسىندا «سامۇرىق-ەنەرگودان» العاشقى پريدوروجنوە كەن ورنىن الدىق. الىناتىن گاز قورى شامامەن – 10 ملرد تەكشە مەتر. «قازمۇنايگاز» كومپانياسىمەن روجكوۆسكوە كەن ورنىن بىزگە بەرۋ بويىنشا كەلىسسوزدەر جۇرگىزىپ جاتىرمىز. بۇل ىسكە قوسۋعا دايىن, تازا گاز كەن ورنى. 2023 جىلدىڭ اياعى مەن 2024 جىلدىڭ باسىندا ىسكە قوسىلاتىن بولادى.
بۇدان باسقا, ماڭعىستاۋ وبلىسىندا جەر قويناۋىن زەرتتەۋگە ليتسەنزيا الدىق.
سونىمەن قاتار QazaqGaz قاراعاندى كومىر باسسەينىنىڭ كومىر قاباتتارىنان مەتان ءوندىرۋ مۇمكىندىگىن زەرتتەپ, تەحنيكالىق دەتالداردى ايقىنداۋ ءۇشىن جۇمىس توبىن قۇردى. تاعى ءبىر ايتا كەتەتىن جايت, وزبەكستانمەن شەكارالاس ايماقتا شوگىندى باسسەيندەردىڭ الەۋەتى زور. وزبەك ارىپتەستەرىمىز ءوز تەرريتوريالارىندا گازدى ءوندىرىپ جاتىر, ال قازاقستاندىق جاقتا زەرتتەۋ ءالى قولعا الىنباعان.
– بارلاۋ جانە ءوندىرۋ نارىعىنا جاڭا ويىنشىلاردى قالاي تارتۋعا بولادى؟
– بارلاۋ مەن ءوندىرۋ ءتيىمدى بولماي, ولارعا ەشكىم ينۆەستيتسيا سالمايدى. سوندىقتان ءبىز جەر قويناۋىن پايدالانۋشىلاردان بارلاۋ مەن وندىرۋگە ينۆەستيتسيا سالۋ ءۇشىن گازدىڭ قانداي باعاسى ءتيىمدى دەپ سۇراعان بولاتىنبىز. بۇل گازدى ساتىپ الۋدىڭ جاڭا فورمۋلاسىن ايقىنداۋعا مۇمكىندىك بەردى. فورمۋلانى ەنگىزسەك, باسقا ەلدەردەگىدەي بارلاۋ جانە ءوندىرۋ نارىعىندا سەرپىلىس ورىن الادى.
مارجا (پايدا) بولعان جاعدايدا, جەر قويناۋىن پايدالانۋشىلار نارىققا وزدەرى كەلىپ, ەلگە كوبىرەك گاز بەرۋگە مۇددەلى بولادى. قازىرگى ۋاقىتتا ەنەرگەتيكا مينيسترلىگى جانە QazaqGaz باستاماسىمەن جاسالعان جەر قويناۋىن پايدالانۋشىلاردان گاز ساتىپ الۋدىڭ جاڭا فورمۋلاسى پارلامەنتتىڭ قاراۋىندا جاتىر.
– بۇل جاعدايدا مەملەكەتتىڭ نارىققا اسەر ەتۋىنىڭ اقىلعا قونىمدى شەگى قايدا؟ ول قاي ساتتە «ويىنشىلار» اراسىنداعى قارىم-قاتىناستى رەتتەۋدى توقتاتىپ, نارىقتىڭ وزدىگىنەن دامۋىنا مۇمكىندىك بەرۋى كەرەك؟
– ءبىز قازىرگى ساتتە جۇمىس اۋقىمىنىڭ پەريمەترىن قالىپتاستىرۋدى اياقتاپ وتىرمىز. نەگىزگى ماقساتىمىز – قاراپايىم ازاماتتاردىڭ باعا وسۋىنەن زارداپ شەكپەۋىنە جانە نارىق دامۋىنا تۇرتكى بولاتىن تەپە-تەڭدىكتى تابۋ.
مىسالى, QazaqGaz تۇتىنۋشىلاردى تاراتۋ جەلىسىنە قوسۋعا قاتىسۋى كەرەك پە؟ ياعني «قاقپادان-كونفوركاعا» دەيىن. ەڭ باسىندا باسەكەلەستىكتى قورعاۋ جانە رەتتەۋ اگەنتتىگى قارسى بولعان. بىراق ءبىز سالا ماماندارى رەتىندە جاعدايدى تۇسىندىردىك. مونوپوليا جاساپ وتىرعان جوقپىز, كەرىسىنشە, حالىق ءۇشىن باعانى تومەندەتۋ جولىندا باسەكەلەستىك قۇرىپ جاتىرمىز. باسەكەلەستىكتى قورعاۋ جانە رەتتەۋ اگەنتتىگى ارقىلى استانا مەن قاراعاندى وبلىسىنىڭ نارىقتارىنا كىردىك. ناتيجەسىندە, ادامداردا بىزگە نەمەسە جەكە كومپانياعا جۇگىنۋ تاڭداۋى پايدا بولدى. باعا بىرتىندەپ تومەندەي باستادى. بۇل ماسەلەدە حالىقتى قورعاۋىمىز كەرەك.
تاعى ءبىر ماسەلە – «QazaqGaz» گاز حيمياسىمەن اينالىسۋى كەرەك پە؟ بۇل نارىق مۇلدەم دامىماعان, ول جاڭا گاز-حيميا كەشەنى ارقىلى ەندى باستالدى. بۇل شيكىزاتتان قايتا وڭدەۋ ەكونوميكاسىنا كوشۋدىڭ تاماشا مىسالى بولار ەدى.
ۇلتتىق كومپانيا قولعا الىپ جاتقان تاعى ءبىر جوبا – قوعامدىق كولىكتى گازداندىرۋ. مىسالى, الماتى اۆتوبۋستارىن سىعىلعان تابيعي گازعا (مەتانعا) اۋىستىرۋدى الايىق. الماتىدا قالا اكىمدىگىنىڭ قولداۋىمەن گازبەن جۇرەتىن 800 اۆتوبۋس پايدا بولدى. كەلەسى جىلى اكىمدىك اۆتوبۋستار سانىن 1200-گە جەتكىزۋدى جوسپارلاپ وتىر. ءبىز ولارعا ارنالعان قوسىمشا ەكى جانارماي قۇيۋ بەكەتىن سالامىز. بۇل – قالا ەكولوگياسىن جاقسارتۋعا قوسقان ۇلكەن ۇلەسىمىز.
– نارىقتىڭ دامۋىن ىنتالاندىراتىن جەر قويناۋىن پايدالانۋشىلاردان گاز ساتىپ الۋدىڭ جاڭا فورمۋلاسىن ەنگىزۋ تۇتىنۋشىلارعا قالاي اسەر ەتەدى؟ مىسالى, قاراپايىم ازاماتتار زارداپ شەكپەي, تولەم قابىلەتى جوعارى تۇتىنۋشىلار كوپ تولەۋى ءۇشىن دەلىك…
– QazaqGaz گاز باعاسىن بەلگىلەمەيدى. بۇل رەتتەۋشىلەردىڭ, ياعني ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگىنىڭ تابيعي مونوپوليالاردى رەتتەۋ كوميتەتى مەن ەنەرگەتيكا مينيسترلىگىنىڭ قۇزىرىندا.
قازىر قازاقستاندا تۇتىنۋشىلاردىڭ توعىز ساناتى بار جانە ولاردىڭ بارلىعى سۋبسيديالانادى. بىراق ەگەر گاز سالاسىن «دونور» دەپ ەسەپتەسەك, بۇل تەك قاراپايىم ازاماتتار ءۇشىن, اسىرەسە الەۋمەتتىك وسال ساناتتار ءۇشىن بولادى – ولار ءۇشىن بيىل ءتاريفتى 20%-عا تومەندەتتىك. الەۋمەتتىك ماڭىزى بار ونىمدەردى (نان زاۋىتتارى, ءسۇت زاۋىتتارى) شىعاراتىن كومپانيالار دا گازدى سۋبسيديالانعان باعامەن الاتىن بولادى.
ءىرى كاسىپورىندار مەن ماينەرلەردى سۋبسيديالاۋ توقتاتىلادى. ونسىز گاز سالاسى ستاگناتسيانى جالعاستىرادى. بۇل جاعدايدا گاز تاسىمالداۋ جۇيەسى دە, گازدىڭ رەسۋرستىق بازاسى دا دامىمايدى. وسىعان بايلانىستى ەنەرگەتيكا مينيسترلىگى, ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگى جانە QazaqGaz الەۋمەتتىك ءادىل باعا بەلگىلەۋ بويىنشا ۇسىنىستار ەنگىزدى.
– گاز تاسىمالداۋ جۇيەسىن دامىتۋ بولىگىندە 2022 جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن گازداندىرۋدى 58%-عا دەيىن ۇلعايتۋ جوسپارى بولدى. جوسپار ورىندالدى ما؟
– ماگيسترالدىق جەلىلەر ارقىلى گازبەن ۇزدىكسىز قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن بىرقاتار باسىم جوبا بار: «بەينەۋ – جاڭاوزەن» گاز قۇبىرىنىڭ ەكىنشى جەلىسىن سالۋ, «جاڭاوزەن – اقتاۋ» ءۇش جەلىسىن قايتا جاڭارتۋ جانە جاڭعىرتۋ, «ماقات – سولتۇستىك كاۆكاز» لۋپينگى جانە ت.ب.
گاز تاراتۋ جەلىلەرى بويىنشا 58%-دىق كورسەتكىشكە قول جەتكىزۋگە بولادى. ەلدى مەكەندەردى گازداندىرۋ بەلسەندى ءجۇرىپ جاتىر, ءتىپتى گازداندىرۋ قارقىنىن باسەڭدەتۋ قاجەت بولۋى مۇمكىن. ويتكەنى ازىرگە تاۋارلىق گازدىڭ تاپشىلىعىن تۇبەگەيلى جويدىق دەپ ايتا المايمىز.
– گاز سالاسى كوپتەگەن باسقا تەحنيكالىق سالالار سياقتى تەز «قارتايادى». جاڭا كادرلاردى تاربيەلەۋ ءۇشىن قانداي شارالار قابىلدانۋدا؟
– بيىل ءبىز «ينتەرگاز ورتالىق ازيا» ينجەنەرلىك ورتالىعى مەن وڭىرلەردەگى وقۋ كومبيناتتارىنىڭ نەگىزىندە «QazaqGaz عتو» قۇردىق. ونىڭ باستى ماقساتى – وندىرىستىك مىندەتتەردى شەشۋ ءۇشىن جاڭا تەحنولوگيالاردى يمپورتتاۋ جانە ەنگىزۋ. ەكىنشى باعىتى – كادرلاردى كاسىبي دامىتۋ باعدارلاماسى. ءاربىر قىزمەتكەردە كاسىبي دامۋدىڭ ناقتى جوسپارى بولۋى كەرەك. تەك سوندا عانا بىلىكتى ينجەنەر بولۋعا بولادى. ءۇشىنشى باعىت – قازاقستاندىق عىلىمدى كوممەرتسيالاندىرۋ جانە گاز ونەركاسىبىنە سوڭعى عىلىمي ازىرلەمەلەردى ەنگىزۋ.
بۇدان باسقا, QazaqGaz گاز سالاسىنىڭ ماماندارىن دايارلاۋ ءۇشىن ستۋدەنتتىك ستيپەنديالاردى بەكىتۋ ماسەلەسىن پىسىقتاۋدا. سونداي-اق QazaqGaz قولداۋىمەن Satbayev University جانە قبتۋ-دا گاز ونەركاسىبى ءۇشىن ماماندار دايارلاناتىن بولادى.
– قازاقستاننىڭ گاز سالاسى ءۇشىن 2022 جىلدىڭ قانداي وقيعالارى مەن جەتىستىكتەرىن اسا ماڭىزدى دەپ اتاي الاسىز؟
– ءبىرىنشى – گاز تاسىمالداۋ جۇيەسىنىڭ ۇزدىكسىز جۇمىسىن قامتاماسىز ەتتىك.
ەكىنشى – ىشكى نارىققا گاز جەتكىزۋدى ۇلعايتۋ جونىندەگى مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىن ورىندادىق. تشو-نىڭ ەكسپورتقا ارنالعان 2,6 ملرد تەكشە مەتر گازىن ىشكى نارىققا قايتا باعىتتادىق.
ءۇشىنشى – گاز سالاسىن دامىتۋدىڭ 2022-2026 جىلدارعا ارنالعان كەشەندى جوسپارىن بەكىتتىك.
ءتورتىنشى – وندىرىستەگى مامانداردىڭ جالاقىسىن ورتا ەسەپپەن 30%-عا ۇلعايتتىق, HSE بلوگىن كۇشەيتتىك.
بەسىنشى – رەسۋرستىق بازانى ارتتىردىق. «QazaqGaz» بارلاۋ جانە ءوندىرۋ» بولىمشەسىن قۇردىق.
التىنشى – قازاقستاننىڭ گاز وڭدەۋ قۋاتىن ۇلعايتۋ جونىندەگى جاڭا جوبالار ايقىندالدى.
جەتىنشى – گاز تاسىمالداۋ جۇيەسىنىڭ ءاۋديتى جۇرگىزىلدى, قۋاتتى كەڭەيتۋ بويىنشا جۇيەلى شەشىمدەر قابىلداندى.
سەگىزىنشى – پرەزيدەنتتىڭ تاعى ءبىر تاپسىرماسى ورىندالدى – ۇلتتىق كومپانيانىڭ اشىقتىعى مەن ترانسپارەنتتىلىگىن ارتتىردىق.
توعىزىنشى – گاز سالاسىن دامىتۋدىڭ ستراتەگيالىق كوزقاراسىن جاساپ, بولاشاق باعدارىن ايقىندادىق.
تاعى ءبىر جەتىستىك, قارجىلىق كورسەتكىشتەردىڭ جاقسارۋى. بيىل بەينەۋ – شىمكەنت گاز قۇبىرى بويىنشا كرەديتتىك پورتفەلدى قايتا قارجىلاندىرۋ بويىنشا مامىلە اياقتالدى. بۇدان باسقا, S&P Global رەيتينگتىك اگەنتتىگى QazaqGaz كرەديتتىك رەيتينگىن «BB» دەڭگەيىندە راستادى جانە بولجامدى «نەگاتيۆتەن» «پوزيتيۆتىگە» اۋىستىردى. سونداي-اق Moody's ۇلتتىق كومپانيانىڭ نەسيەلىك رەيتينگىن «Baa2» دەڭگەيىندە راستادى, بولجام – تۇراقتى.
سۇحبات سوڭىندا, 2022 جىل گاز سالاسى ءۇشىن اۋىر جىل بولعانىن اتاپ وتكىم كەلەدى. الايدا QazaqGaz, «سامۇرىق-قازىنا», ەنەرگەتيكا مينيسترلىگى, ۇكىمەت پەن ارىپتەستەرىمىزدىڭ بىرلەسكەن كۇش-جىگەرىمەن ءبىز سالانى تۇراقتاندىرۋ ءۇشىن ايتارلىقتاي سەرپىندى قادام جاسادىق. كەلەسى جىلى دا وڭاي بولمايدى دەپ بولجانۋدا, وسىعان بايلانىستى ءبىز داعدارىسقا قارسى شارالار كەشەنىن پىسىقتاپ جاتىرمىز. «قىس ازىعىن جاز جينا» دەگەندەي, بارلىق دايىندىقتى ەرتەرەك باستاپ جاتىرمىز.
اڭگىمەلەسكەن
فارحات قايرات ۇلى,
«Egemen Qazaqstan»
