رۋحانيات • 16 جەلتوقسان, 2022

ازاماتتىڭ بەرىك ۇستانىمى

410 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

ءتاۋ ەتەر تاۋەلسىزدىك مەرەكەسى قارساڭىندا مادەنيەت قايراتكەرى, الاشتانۋشى عالىم بولاتبەك تولەپبەرگەننىڭ «ازاتتىق اڭسا­عان» كىتابىنىڭ تۇساۋى كەسىلدى. كوپشىلىك قاۋىمعا ۇسىنىلعان دەرەك­تى جيناق – 1986 جىلعى جەلتوقسان كوتەرىلىسى تۋرالى. باستى كەيىپكەر – سول كەزدەگى الماتىداعى تەاتر جانە كوركەمسۋرەت ينستي­تۋتىنىڭ ستۋدەنتى, جەلتوقسانشى قۇرمانعازى ايتمۇرزاەۆ.

ازاماتتىڭ بەرىك ۇستانىمى

كىتاپتا كەيىپكەردىڭ جولداس­تارى­مەن بىرگە ستۋدەنتتىك جاتاق­حا­نالاردى ارالاپ, جاستاردى قالاي الاڭعا شىعۋعا ۇگىتتەگەنى جازىلعان. ءتۇرلى ۇراندارىمەن ازا­ماتتىق ۇستا­نىمىن اشىق جەت­كىزگەن قاي­سار ازاماتتىڭ تۇرمەنىڭ كەرمەك ءدامىن تاتقانى جايلى دا سىر شەرتىلەدى. بۇعان قوسا اۆتور جەلتوقسان كوتەرىلىسىنە قاتىستى ماعلۇماتتاردى دا ناقتى دەرەكتەرمەن كەلتىرەدى. وسىلايشا, قالام­گەر تاۋەلسىزدىككە ۇمتىلعان قازاق بالاسىنىڭ بولمىسىن اشۋ ارقىلى كوتەرىلىستىڭ بەيمالىم قىرلارىن باياندايدى.

– اۆتور بولاتبەك تولەپبەرگەن  – جەلتوقسان كوتەرىلىسىن زەرتتەپ جۇرگەن ازامات­تاردىڭ ءبىرى. كىتاپ –  ادە­بي شى­عارما ەمەس, ارحيۆتەگى قۇجات­تار­عا, تاۋەلسىزدىككە تەگەۋرىن بەرگەن سول كۇندەر تۋرالى فاكتىلەرگە سۇيەنىپ جازىلعان حرونيكالىق دەتەك­تيۆتىك شىعارما. جالپى, جەل­­توقسان كوتەرىلىسى ۇلت­­­تىق سانا ويانعانىنىڭ كو­­رىنىسى بولدى. ءبىزدىڭ الاڭعا شىق­قانداعى سەبەپ, ارينە, د.ا.قوناەۆ­تىڭ حاتشىلىقتان ءتۇسىپ قالۋى. دەگەنمەن ارعى جاعىندا ءدىنىمىز بەن دىلىمىزگە قاۋىپ ءتونىپ, انا تىلى­مىزدە كوشەدە سويلەسۋگە ۇيالاتىن­داي جاعداي كەشكەنىمىز دە اسەر ەتتى. سوندىقتان ۇيىمداستىرۋ جاعىن 4-5 ستۋدەنت تۇنىمەن ينستيتۋتتاردى ارالاپ, ۇگىت-ناسيحات جۇرگىزگەنىمىز, ولاردىڭ ەرتتەۋلى تۇرعان اتتارىنا تەك مىنگىزىپ قانا كەتتىك. وعان وزدەرى دايىن بولدى, – دەيدى قۇرمانعازى ايتمۇرزاەۆ.

كىتاپ جالپى تاريحشىلار­عا, رەپرەسسيا تاقىرىبىنا, جەل­توق­سان كوتەرىلىسىنە قىزىعۋشىلىق تانىتقان بارشا وقىرمانعا, جاس­تارعا, جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ ستۋدەنتتەرىنە ارنالعان. اۆتور تاريحي اقتاڭداقتار ماسەلەسىن بۇگىنگى كوزقاراس تۇرعىسىنان ءجىتى سارالاپ, جەتە زەرتتەگەن. كەيىپكەردىڭ تاعدىر تالايى مەن تاعىلىمىنان جۇرتشىلىققا, اسىرەسە جاستارعا الار ءتالىم جەتەرلىك. 

مىڭ دانا تارالىممەن جا­­رىق­ كورگەن كىتاپ ءۇش تاراۋدان تۇرا­دى. ءبىرىنشى تاراۋدا «ازاتتىق اڭساعان» دەرەكتى حيكاياتى, ەكىنشى تاراۋدا كىتاپ كەيىپكەرى تۋرالى «سەركە» دەرەكتى ءفيلمىنىڭ ستسەناريى, ال ءۇشىنشى تاراۋدا اۆتوردىڭ «جەلتوقسان قاhارما­نى» قۇرمانعازى ايتمۇرزاەۆتى نا­سيحاتتاۋ بارىسىنداعى شا­را­لاردىڭ ماتەريالدارى بەرىل­گەن. جالپى, كىتاپتىڭ جارىق كو­رۋىنە دەمەۋشىلىك كورسەتكەن كاسىپ­كەر, بەلگىلى مەتسەنات, جەل­توقسان كوتەرىلىسىنە قاتىسۋشى قاhارماننىڭ ءبىرى, كىتاپ كەيىپ­كەرىنىڭ دوسى نۇرلان ەسقاليەۆ. ايتا كەتەيىك, قازاقستان رەسپۋب­ليكاسىنىڭ ۇلتتىق اكا­دە­ميا­لىق كىتاپحاناسىندا ۇيىم­داس­تى­رىلعان ءىس-شاراعا جەلتوق­سان كوتەرىلىسى تۋرالى حالىقارا­لىق دەڭ­گەيدە جيىن وتكىزگەن سابىر قاسىموۆ, ەلتاڭبا اۆتورىنىڭ ءبىرى جانداربەك مالىبەكوۆ, زيالى قاۋىم وكىلدەرى, جەلتوقسانشىلار مەن مەكتەپ وقۋ­شىلارى قاتىستى.

 

زەيىن ەرعالي,

«Egemen Qazaqstan»

سوڭعى جاڭالىقتار