مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ «ادىلەتتى مەملەكەت. ءبىرتۇتاس ۇلت. بەرەكەلى قوعام» اتتى 2022 جىلعى 1 قىركۇيەكتەگى قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا رەسپۋبليكا تۇرعىندارىنىڭ ءال-اۋقاتىن جاقسارتىپ, يگىلىگىن مولايتۋ جولىندا مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ الدىنا بيىك مىندەتتەر قويىلدى. استانا قالاسىنىڭ ادىلەت دەپارتامەنتى دە وسى جولداۋداعى تاپسىرمالاردى جۇزەگە اسىرۋ باعىتىندا جۇمىس ىستەپ كەلەدى. بۇگىنگى تاڭدا دەپارتامەنت ۇجىمىنىڭ بارلىق كۇش-جىگەرى مىنە وسى ماقساتتارعا جۇمىلدىرىلىپ وتىر.
بارلىق مەملەكەتتىك ورگاندار سياقتى استانا قالاسىنىڭ ادىلەت دەپارتامەنتى دە ءوزىنىڭ كۇندەلىكتى اتقارىپ وتىرعان قىزمەتىندە «ادىلەت ورگاندارى تۋرالى», «اتقارۋشىلىق ءىس جۇرگىزۋ جانە سوت ورىنداۋشىلارىنىڭ مارتەبەسى تۋرالى», «نوتاريات تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭدارى مەن باسقا دا قۇقىقتىق اكتىلەردى باسشىلىققا الادى. ءبىر سوزبەن ايتقاندا, ادىلەت دەپارتامەنتىنىڭ وزىنە جۇكتەلگەن بارلىق سالالار بويىنشا قىزمەتىن اتقارۋ ءۇشىن قاجەتتى قۇقىقتىق نەگىز بار.
دەپارتامەنتتىڭ بيىل اتقارعان قىزمەتىنە جاسالعان الدىن الا تالداۋ وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا جۇمىس كورسەتكىشتەرىنىڭ ءبىرشاما ارتقانىن كورسەتتى. ازاماتتاردىڭ زاڭدى مۇددەلەرى مەن قۇقىقتارىن قامتاماسىز ەتۋ - ەڭ باستى مىندەت. بۇل باعىتتا قالا تۇرعىندارىنا كورسەتىلەر قىزمەت ساپاسىن جاقسارتۋ باستى نازارىمىزدا. سوندىقتان دا نوتاريۋستار مەن ادۆوكاتتاردىڭ, ازاماتتىق حال اكتىلەرىن تىركەۋ ورگاندارىنىڭ جانە سوت ورىنداۋشىلارىنىڭ جۇمىسى ۋاقىت تالابىنا ساي ۇيىمداستىرىلۋدا. وسىنىڭ ناتيجەسىندە تۇرعىندار وزدەرى قالاعان قىزمەت تۇرلەرى بويىنشا ءتيىستى جاۋاپ الا الادى ءارى ولار قويعان ماسەلەلەر دە وڭ شەشىمىن تابۋدا.
ازاماتتاردىڭ زياتكەرلىك مەنشىك قۇقىعىن قورعاۋ جانە قامتاماسىز ەتۋ دەپارتامەنت قىزمەتىندەگى باستى مىندەتتەردىڭ ءبىرى. وسى باعىتتا ولاردىڭ تاراپىنان قويىلىپ وتىرعان ماسەلەلەر مەن ارىز-شاعىمداردىڭ ۋاقىت وتكەن سايىن كوبەيىپ كەلە جاتقانى بايقالۋدا. بۇل ءبىر جاعىنان قالا تۇرعىندارىنىڭ قۇقىقتىق ساۋاتتىلىعىنىڭ ارتىپ كەلە جاتقانىن بىلدىرسە, ەكىنشى جاعىنان وزدەرىنىڭ زياتكەرلىك مەنشىك قۇقىقتارىنىڭ ادىلەت دەپارتامەنتىنىڭ وسى باعىتتا جۇمىس ىستەيتىن ءبولىمى تاراپىنان تيىسىنشە قورعالاتىنىنا دەگەن سەنىمدى بىلدىرەدى.
قازىرگى تاڭدا وسى باعىتتاعى جۇمىس جان-جاقتى جۇزەگە اسىرىلۋدا. بۇل ەلوردا حالقىنىڭ سانىنىڭ ارتۋىنا, سونداي-اق ازاماتتاردىڭ وزدەرىنىڭ زياتكەرلىك مەنشىك قۇقىعىن قورعاۋعا الدەقايدا جاۋاپكەرشىلىكپەن قاراۋىنا دا بايلانىستى بولىپ وتىر. وسى باعىتتا قۇقىقتىق ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارى دا كەڭىنەن جۇرگىزىلۋدە. اتاپ ايتقاندا, قالاداعى جوعارى وقۋ ورىندارىندا, سونداي-اق كوللەدجدەردە زياتكەرلىك مەنشىك قۇقىعىن قورعاۋ تاقىرىبى بويىنشا دارىستەر مەن باسقا دا ءىس-شارالاردى وتكىزۋ داستۇرگە اينالدى. ولارعا دەپارتامەنتتىڭ زياتكەرلىك مەنشىك قۇقىعىن قورعاۋ ءبولىمىنىڭ قىزمەتكەرلەرى بەلسەنە قاتىسۋدا. وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا ناق وسىنداي ءىس-شارالار سانى بيىل اناعۇرلىم ارتتى. بۇل ازاماتتاردىڭ وزدەرىنىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ بويىنشا مامانداردان مول مالىمەت الۋىنا مۇمكىندىك بەرىپ وتىر.
دەپارتامەنتتىڭ اتقارىپ وتىرعان باستى مىندەتتەرىنىڭ ءبىرى - اتقارۋشىلىق ءىس جۇرگىزۋ, ياعني سوت ورىنداۋشىلارىنىڭ سوت اكتىلەرىن ورىنداۋ جونىندەگى جۇمىسى. تەك وسى جىلدىڭ ون ءبىر ايىندا ولار 342 638 اتقارۋشىلىق ءىس جۇرگىزدى. سوتتاردا قارالاتىن ىستەردىڭ ۋاقىت وتكەن سايىن ارتۋىنا وراي تيىسىنشە ورىندالاتىن سوت اكتىلەرىنىڭ سانى دا كوبەيە تۇسۋدە. مۇنى ازاماتتاردىڭ سوتقا دەگەن سەنىمىنىڭ ارتقانى, وزدەرىنىڭ بۇزىلعان قۇقىقتارىن سوت ارقىلى قالپىنا كەلتىرۋگە دەگەن ۇمتىلىسى دەپ تۇسىنەمىز. وسىعان بايلانىستى سوت ورىنداۋشىلارىنا جۇكتەلەر جۇمىس اۋقىمى دا كوبەيىپ كەلە جاتىر.
سوت شەشىمدەرىن ورىنداۋ جونىندەگى مىندەتپەن مەملەكەتتىك سوت ورىنداۋشىلارىمەن قاتار جەكە سوت ورىنداۋشىلارى دا اينالىسۋدا. وسى ورايدا وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا ولاردىڭ قاتارى كوبەيە تۇسكەنىن ايتا كەتكەن ورىندى دەپ ەسەپتەيمىن. ويتكەنى جەكە سوت ورىنداۋشىلارىنىڭ دا يىعىنا تۇسەتىن جاۋاپكەرشىلىك جۇگى اۋىر. وسى جىلدىڭ ون ءبىر ايىندا مەملەكەتتىك جانە جەكە سوت ورىنداۋشىلارى 32 ملرد تەڭگەنىڭ مەملەكەت قازىناسىنا قايتارىلۋىنا قول جەتكىزدى.
سوت ورىنداۋشىلارىنىڭ قاتارىن ءوز ىستەرىن جاقسى بىلەتىن ءارى وسى سالادا تاجىريبەسى مول ماماندارمەن تولىقتىرۋ ءوزىنىڭ لايىقتى ناتيجەسىن بەرىپ وتىر. قازىردىڭ وزىندە, مىسالى, جەكە سوت ورىنداۋشىلارىنىڭ سانى 250 ادامعا جەتتى. ولاردىڭ زاڭ تالاپتارىنا ساي بىلىكتى ءىس-ارەكەتتەرىنىڭ ناتيجەسىندە اتقارۋشىلىق ءىس جۇرگىزۋ ساپاسى دا جاقسارا ءتۇستى. ءبىز الداعى ۋاقىتتا دا وسى قارقىندى تومەندەتپەي, ازاماتتاردىڭ زاڭدى مۇددەلەرى مەن قۇقىقتارىن قورعاۋدى بارىنشا قامتاماسىز ەتۋگە كۇش سالامىز.
ازاماتتارعا نوتارياتتىق قىزمەت كورسەتۋ بويىنشا دا بەلگىلى ءبىر جەتىستىكتەر بار. ەلوردا تۇرعىندارىنا وسى باعىتتا قىزمەت كورسەتەتىن نوتارياتتار قاتارى جىل وتكەن سايىن كوبەيىپ كەلەدى. ولار بۇل كۇندەرى وزدەرىنىڭ الدارىندا تۇرعان مىندەتتەردى جاۋاپكەرشىلىكپەن اتقارىپ, تۇرعىندارعا نوتارياتتىق قىزمەت كورسەتۋمەن قاتار ولارعا زاڭ تالاپتارىن ءتۇسىندىرۋ بويىنشا دا بەلگىلى ءبىر جۇمىستاردى جۇزەگە اسىرۋدا.
قاي سالادا بولماسىن جۇمىستىڭ تابىسپەن ىسكە اسىرىلۋى, العا قويىلعان مەجەلەردىڭ ورىندالۋى كادرلىق الەۋەتكە بايلانىستى. وسى تۇرعىدان العاندا استانا قالاسىنىڭ ادىلەت دەپارتامەنتىندە بەلگىلى ءبىر جوسپارلى ءىس-شارالار جۇزەگە اسىرىلىپ كەلەدى. ەڭ باستىسى, ارينە, تاپسىرىلعان ۋچاسكەگە جاۋاپكەرشىلىكپەن قاراۋ. ءبىز كۇندەلىكتى جۇمىسىمىزدا كادرلاردىڭ نازارىن ناق وسىعان اۋدارىپ وتىرامىز. ارينە, مۇنىڭ ناتيجەسى دە جوق ەمەس. سوڭعى جىلدارى دەپارتامەنت قىزمەتكەرلەرىن ىرىكتەۋگە باسا ءمان بەرۋدىڭ ناتيجەسىندە ءوز ىستەرىن جاۋاپكەرشىلىكتى سەزىنە وتىرىپ تياناقتى اتقاراتىن كادرلار قۇرامى قالىپتاستى.
كادرلاردى تاربيەلەۋ, وقىتۋ, ولاردىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ ماسەلەلەرىنە اپپارات كەڭەسىنىڭ وتىرىستارىندا دا باسا نازار اۋدارىلادى. جۇمىستا كەمشىلىكتەرگە جول بەرىلگەن جاعدايلاردا كادرلاردىڭ جاۋاپكەرشىلىگى تۋرالى ماسەلەنى قاراپ, ءتىپتى تارتىپتىك جازا قولدانۋعا تۋرا كەلەدى. وسىنىڭ ءبارى مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەردىڭ قالا تۇرعىندارىنىڭ زاڭدى تالاپتارىن بۇلجىتپاي ورىنداۋدى قامتاماسىز ەتۋى ماقساتىندا جۇزەگە اسىرىلۋدا. ءبىز وسى ماسەلەگە الداعى ۋاقىتتا دا ءتيىستى نازار اۋدارامىز.
ازاماتتاردىڭ وتىنىشتەرىمەن جۇمىستى جولعا قويۋ بۇگىنگى كۇننىڭ باستى تالابى. سوندىقتان دا وسى ماسەلە دە تۇراقتى باقىلاۋعا الىنىپ وتىر. ارينە, مەملەكەتتىك قىزمەتشى ءوزىنىڭ فۋنكتسيونالدىق مىندەتتەرىن تيىسىنشە اتقارماسا سول جەردە كەمشىلىكتەردىڭ دە بولاتىنى بەلگىلى. وسىعان بايلانىستى ارىز-شاعىمدار جازىلىپ, مۇنىڭ اياعى ازاماتتاردىڭ ورىندى رەنىشىن تۋدىرادى. بۇعان جول بەرمەۋ ءۇشىن دەپارتامەنت قىزمەتكەرلەرىنەن ازاماتتاردىڭ وتىنىشتەرىنە بارىنشا سەرگەك قاراۋ تالاپ ەتىلىپ وتىر. ماسەلەن, وزدەرىنە كورسەتىلەتىن قىزمەتتەر تۋرالى ولاردىڭ تاراپىنان تۇسەتىن وتىنىشتەر سانى كوبەيىپ كەلەدى. مىسالى, وتكەن جىلى وسىنداي 9 948 ءوتىنىش تۇسسە, وسى جىلى 11 112 ءوتىنىش تىركەلدى. بارلىق وتىنىشتەر بويىنشا ارىز يەلەرىنە زاڭ تالاپتارىنا ساي جاۋاپ قايتارىلدى. مۇنى وسى باعىتتا اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستاردىڭ ناتيجەسى دەپ ەسەپتەۋگە بولادى.
مەملەكەت باسشىسى جاڭا قازاقستاندى قۇرۋ جونىندە العا بيىك مىندەتتەردى قويا وتىرىپ, حالىقتىڭ مۇڭ-مۇقتاجىنا بارىنشا نازار اۋدارۋدى تالاپ ەتىپ وتىر. وسى ورايدا ازاماتتاردى قابىلداۋعا دا بارىنشا ءمان بەرىلۋدە. ايتالىق, دەپارتامەنت بويىنشا جىل باسىنان بەرى 128 ازامات قابىلداندى. سونىمەن قاتار ولاردى دەپارتامەنتكە كەلۋگە ۋاقىتى نەمەسە مۇمكىندىگى بولماعان جاعدايدا قاشىقتان قابىلداۋ ماسەلەسىنە دە ۇنەمى كوڭىل ءبولىپ وتىرمىز. وسىنىڭ ناتيجەسىندە بيىل جىل باسىنان بەرى 4 ونلاين-قابىلداۋ وتكىزىلدى. بۇل, ارينە, تۇرعىندار ءۇشىن وتە ءتيىمدى. بىرىنشىدەن, ولار ۋاقىتتى ۇنەمدەسە, ەكىنشىدەن, جول ءجۇرىپ, شىعىندانبايتىن بولادى.
ءبىز سونىمەن قاتار مەملەكەتتىك ورگاندارمەن حات-حابار الىسۋ كەزىندە ءىس قاعازدارىن ەلەكتروندى تۇردە جۇرگىزۋدى دە جولعا قويدىق. وسىنىڭ ناتيجەسىندە قۇجاتتاردى قاعاز نۇسقادان گورى كوبىنەسە ەلەكتروندىق نۇسقادا رەسىمدەۋگە قول جەتكىزدىك. الداعى ۋاقىتتا ەلەكتروندى قۇجات اينالىمىن تۇگەلدەي دەرلىك ەلەكتروندى نۇسقادا جۇرگىزۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز.
ەل ومىرىندە سوڭعى جىلدارى جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقان ۇلكەن وزگەرىستەر, اتاپ ايتقاندا, جۋىردا عانا وتكەن كەزەكتەن تىس رەسپۋبليكا پرەزيدەنتىن سايلاۋ ەگەمەن ءارى تاۋەلسىز ەلىمىزدىڭ ومىرىندەگى ساياسي ماڭىزى زور ەلەۋلى وقيعا بولدى.
استانا قالاسى ادىلەت دەپارتامەنتىنىڭ ۇجىمى دا ءوزىنىڭ قول جەتكىزگەن ناتيجەلەرىن جاڭا مارتەبەگە يە بولىپ وتىرعان مەملەكەتتىك مەرەكە – قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تاۋەلسىزدىگى كۇنىنە ارنايدى.
ارمان اقىلباي,
استانا قالاسى ادىلەت دەپارتامەنتىنىڭ باسشىسى
