تەمىرحان قاريانىڭ ءوزى دە كوپبالالى وتباسىدان شىققان. بەس ۇل, ءۇش قىز ءوسىرىپ, تاربيەلەگەن. وسىنداي ۇلكەن شاڭىراق قۇرعان قاريانىڭ اۋلەتى شىمكەنتتەگى «مەرەيلى وتباسى» بايقاۋىنا قاتىسىپ, جۇلدەلى ورىننان كورىندى.
«جىگىتكە جەتى ونەر دە از» دەگەندەي, اقساقال سازگەرلىك ونەرمەن دە شۇعىلدانادى. بىرنەشە ءاننىڭ اۆتورى. كومپوزيتورلىق دارىنىنان تۋعان اندەرىن بۇگىندە مەكتەپ وقۋشىلارى دا ءان-كۇي ساباعىندا شىرقاپ ءجۇر. اقىن ساعىنعالي سەيىتوۆتىڭ سوزىنە جازىلعان «قازاقستان» ءانى مەكتەپتە بالالاردىڭ ءسۇيىپ شىرقايتىن سازىنا اينالدى. قاريانىڭ انشىلىك ونەرىن نەمەرەسى سايان جالعاستىرىپ, ءتۇرلى بايقاۋدا جۇلدەلى ورىن الىپ, جاس تالانتتار اراسىندا تانىلىپ كەلەدى. جەتىنشى سىنىپتا وقيتىن ول وسى ۋاقىتقا دەيىن كونكۋرستاردان 11 گران-ءپريدى ەنشىلەپ, جۋىردا وتكەن مەكتەپارالىق بايقاۋدا 120 وقۋشىنىڭ ىشىنەن ءىىى ورىن يەلەندى.
قاريا ەمشىلىكپەن دە اينالىسادى. تامىر ۇستاپ, ادامنىڭ قاي جەرى اۋىراتىنىن ايتىپ بەرەدى. ءوزىنىڭ ايتۋىنشا, بۇل دارىن باباسىنان جانە اجەسىنەن قونعان بولۋى مۇمكىن. باباسى تولەپبەرگەن باراق ۇلى مولدا, ال اجەسى قوبىز تارتىپ, جاۋىرىن اشقان ەمشى بولعان دەسەدى. كەيىپكەردىڭ ءوزى جاس كەزىندە كەڭەستىك قوعامدا ءومىر سۇرگەن قاراپايىم جان بولعان. ول كەزەڭدە ەر ازاماتتاردان ىشىمدىك ىشپەيتىندەر از بولعان عوي. سونىڭ كەسىرى ءتيدى مە, تەمىرحان قاريا مەكتەپتە ديرەكتوردىڭ تاربيە ءىسى جونىندەگى ورىنباسارى بولىپ قىزمەت اتقارىپ جۇرگەندە قاتتى اۋىرىپ قالادى. جۇرۋگە قينالىپ, قولىنا ءتىپتى بالداق ۇستاۋعا ءماجبۇر بولادى. وسىلاي سىرقاتىنان ايىعا الماي جۇرگەندە ءبىر كۇنى «دومالاق انا» كەسەنەسىنە زيارات ەتە بارادى. سوندا قۋانىش دەيتىن كەسەنە شىراقشىسى تۋرا جولعا ءتۇسىپ, يماندىلىققا بەت بۇرۋعا كەڭەس بەرىپتى. سول جىگىتتىڭ ايتقانىن ورىنداعان قاريا سىرقاتىنان جازىلىپ, ناتيجەسىندە بۇگىندە ءوزى دە ءداستۇرلى ەمشىلىكپەن اينالىسادى.
اتامىز – بايدىبەك اۋدانىنىڭ تۋماسى. وسى اۋدان اتىمەن اتالاتىن اۋىلدا تۇرعان. جاستىق شاعى مەن ەسەيگەن كەزەڭدەرى اۋىلدا وتكەن. بايدىبەك اتا كەسەنەسىندە شىراقشى بولىپ جۇرگەندە اۋداننىڭ اتاۋى بايدىبەك بابانىڭ ەسىمىنە اۋىسقان. وسىناۋ ماڭىزدى وقيعاعا وراي سول تۇستاعى پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆ وڭتۇستىك وڭىرىنە ىسساپارمەن كەلگەندە قولىن الىپ, باتىر بابا جايلى ءبىراز سىر اقتارعان.
حالىق جاپپاي قالاعا اعىلعان تۇستا كەيىپكەرىمىزدىڭ بالا-شاعاسى دا بىرتىندەپ اۋىلدان كوشە باستاعان. كەنجە بالاسىمەن قارا شاڭىراقتا قالعان قاريانىڭ وتباسى كوپ ۇزاماي وزدەرى دە قالاعا قاراي كوشىپ كەلەدى. شىمكەنتتىڭ قازىعۇرت شاعىن اۋدانىندا ورنىعىپ, قازىر مەگاپوليستىڭ ناعىز تۇرعىندارىنا اينالدى. ت.قارجاۋباەۆ شاعىن اۋداننىڭ ارداگەرلەر كەڭەسىنىڭ بەلدى مۇشەسى, №86 مەكتەپتەگى ارداگەرلەر قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ توراعاسى. جۋىردا شىمكەنت قالاسىنىڭ ارداقتى ارداگەرى اتاندى. ودان بۇرىن «ەرەن ەڭبەك» مەدالىمەن ماراپاتتالعان. قاريانىڭ وتباسى ەكى رەت «مەرەيلى وتباسى» بايقاۋىنا قاتىسىپ, ەكەۋىندە دە قوماقتى جۇلدەگە يە بولعان.
تەمىرحان قاريا ومىردەن تۇيگەندەرىن ورتاعا سالىپ, وسيەتىن ايتىپ وتىرادى. «شىراقتارىم, جاستىق شاقتا ەڭبەكتەن قاشپاۋ كەرەك. ءبىلىم الىپ, جۇمىستى قۇلشىنا بەرىلىپ ىستەۋ قاجەت. سوندا اڭساعان ارمانىڭا جەتەسىڭ. ادامنىڭ ناعىز جاۋى – جالقاۋلىق. وسى جامان ادەتتەن قاشقان ءجون. ەرىنشەكتىككە سالىنعان ادام ەشقاشان ماقساتىنا جەتە المايدى», دەدى ول.
قاريانىڭ وسيەتىنەن ۇققانىمىز – ۇرپاق كوبەيتۋدە جىگىتتەر جوقشىلىقتان قورىقپاعان ابزال. ويتكەنى نارەستەمەن بىرگە ونىڭ نەسىبەسى دە قوسا بەرىلەدى. ءوزىنىڭ ومىرىنەن مىسال كەلتىرگەن اتامىز بالا-شاعانى جەتىلدىرۋدە قينالعانىن, بىراق ەشكىم اشتىقتان ءولىپ قالماعانىن, ايتەۋىر دۇنيەنىڭ باسى قۇرالىپ, نەسىبەلەر كۇتپەگەن جەردەن كەلەتىنىن بايان قىلدى. قازىر سول بەينەتتىڭ زەينەتىن كورىپ, راحات كۇي كەشىپ جۇرگەن جايى بار.
– بالاعا ەڭبەكپەن بىرگە تاربيەنى دە قوسا بەرۋىڭ كەرەك. ايتپەسە ەڭبەگىڭ ەش بولادى. بۇل ەكەۋى قۇستىڭ قوس قاناتىنداي بىرگە جۇرۋگە ءتيىس. قازىر وكىنىشكە قاراي, ادامدا يماندىلىق ازايىپ كەتتى. قوعامدى كىنالايمىز. ءوز باسىم سونىڭ ىشىندە اتا-انانىڭ دا كىناسى بار دەپ سانايمىن. ويتكەنى بۇگىندە اكە-شەشە بالاعا ءتالىم-تاربيە بەرۋ ماسەلەسىنە نەمقۇرايدى قارايدى. ونىڭ بارىنە كەسىرىن تيگىزىپ جاتقان تەلەفون. نەسىن جاسىرامىز, بالامەن قوسىلىپ ۇلكەندەر دە تەلەفونعا بەرىلىپ كەتكەن. اتا-انا بالاسى جىلاماسىن, بولماسا مەنى مازالاماسا بولدى دەپ قولىنا تەلەفون بەرىپ قويادى. بالا نەنى كورىپ جاتىر, وندا شارۋاسى جوق. سونىڭ سالدارىنان وسكەلەڭ ۇرپاقتىڭ ساناسى, تاربيەسى وزگەرىپ بارادى. قازىر جاس جەتكىنشەكتەرگە, بالالارعا تاربيە بەرىپ جاتقان اتا-انا ەمەس, تەلەفون, الەۋمەتتىك جەلى مە دەپ قالاسىڭ», دەدى قاريا قىنجىلىسىن ءبىلدىرىپ.
ءتىپتى, تاربيە ماسەلەسىن №86 مەكتەپتىڭ اتا-انالار جينالىسىندا ۇنەمى كوتەرىپ جۇرەدى. ءبىلىم سالاسىنا نازارىن اۋدارعان تەمىرحان اقساقال ەر ازاماتتاردىڭ مەكتەپتە مۇعالىم بولىپ ىستەگەنىن قالايتىنىن جەتكىزدى. ونىڭ بىردەن-ءبىر سەبەبى, ەر ادامنان ءتالىم-تاربيە العان وقۋشىلار ەر ازاماتتارداي مىنەزدى بولىپ وسەدى.
«بالا تاربيەسىندە اناۋ بولمايدى, مىناۋ دۇرىس ەمەس دەپ قۇر سوزبەن ايتا بەرۋگە دە بولمايدى. اباي اتامىزدىڭ ناقىلدارىن, قارا سوزدەرىن, سول سەكىلدى الاش قايراتكەرلەرىنىڭ شىعارمالارىنداعى وسيەتتەر مەن يماندىلىق تاقىرىبىنداعى جازعاندارىن ايتىپ, بايانداپ وتىرۋ كەرەك. سوندا عانا بالانىڭ ساناسىندا ساۋلە شۋاعى نۇرىن شاشادى, ىزگىلىك تاربيەسى ناتيجەسىن بەرە باستايدى», دەدى تەمىرحان تولەپبەرگەن ۇلى.
شىمكەنت
