قازاقستان • 07 جەلتوقسان، 2022

حالىقتىق IPO: «قازمۇنايگاز» اكتسيالارى 153 ملرد تەڭگەگە ساتىپ الىندى

62 رەت كورسەتىلدى

بۇگىندە قازاقستاندىق قور نارىعىنداعى ەڭ ءىرى «قازمۇنايگاز» IPO-سىن قازاقستانداعى العاشقى «تسيفرلىق» IPO دەپ اتاۋعا بولادى. سەبەبى اكتسيالاردى ساتىپ الۋ بويىنشا وتىنىمدەردىڭ 99%-ى ونلاين رەجيمدە بەرىلگەن، دەپ حابارلايدى Egemen.kz.

قازاقستاندىق IPO نارىعى 2019-2021 جىلدارداعى تىنىشتىقتان كەيىن قايتادان جانداندى. بۇعان پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ 2022 جىلعى ماۋسىمدا وتكەن «استانا» حالىقارالىق قارجى ورتالىعىن باسقارۋ جونىندەگى كەڭەستىڭ وتىرىسىندا سويلەگەن ءسوزى اسەر ەتتى. مەملەكەت باسشىسى بۇدان كەيىن وتاندىق ۇلتتىق كومپانيالاردىڭ IPO-عا شىعۋى مەملەكەتتىڭ ءبىرىنشى كەزەكتەگى مىندەتىنە اينالاتىنىن ايتقان.

«ەلىمىزدىڭ قاراپايىم ازاماتتارى ۇلتتىق كومپانيالاردىڭ اكتسيالارىن يەلەنۋگە جانە سالىمدارىنان ءوز ديۆيدەنتتەرىن الۋعا مۇمكىندىگى بولۋى ءتيىس. ءدال وسىنداي جولمەن حالىقتىڭ ينۆەستيتسيالىق مادەنيەتى قالىپتاسادى. IPO-عا قاتىسۋ قازاقستاننىڭ بارلىق تۇرعىنى ءۇشىن قولجەتىمدى بولۋى قاجەت»، دەدى پرەزيدەنت.

جاڭا جاعدايلاردا IPO-عا ەڭ ءبىرىنشى بولىپ شىققان ۇلتتىق كومپانيا ەلىمىزدىڭ ەڭ ءىرى مۇناي-گاز كومپانياسى «قازمۇنايگاز» بولدى. وتىنىمدەردى قابىلداۋ 2022 جىلدىڭ 9 قاراشاسىندا باستالىپ، ينستيتۋتسيونالدىق ينۆەستورلار ءۇشىن 30 قاراشادا، ال بولشەك ينۆەستورلار ءۇشىن 2 جەلتوقساندا اياقتالدى. حالىقتىق IPO فورماتى تولىعىمەن ساقتالدى. بولشەك ينۆەستورلارعا – قازاقستان ازاماتتارىنا باسىمدىق بەرىلدى.

ايتا كەتەيىك، اكتسيالاردى ورنالاستىرۋ ەكى پلاتفورمادا ءوتتى – Astana International Exchange (AIX) جانە قازاقستان قور بيرجاسى (KASE).

«قازمۇنايگاز» اكتسيالارىنىڭ 48،5%-ىن كىمدەر ساتىپ الدى؟

«سامۇرىق-قازىنا» ۇاق» اق باسقارما توراعاسى الماسادام ساتقاليەۆتىڭ ايتۋىنشا، ينۆەستورلار «قازمۇنايگاز» اكتسيالارىن ساتىپ الۋعا 129 مىڭ ءوتىنىم بەرىپ، جالپى سوماسى 181 ملرد تەڭگە قارجى ۇسىنىلعان. كەلىپ تۇسكەن وتىنىشتەردى تالداۋ ناتيجەلەرى بويىنشا جالپى سوماسى 153 ميلليارد تەڭگەدەن استام سوماعا وتىنىشتەردى قاناعاتتاندىرۋ تۋرالى شەشىم قابىلداندى. بۇل كومپانيانىڭ جالپى كاپيتالىنىڭ 3 پايىزىن قۇرايدى. وتىنىشتەردىڭ باسىم بولىگىن (48،5%) قازاقستان ازاماتتارى بەرگەن.

ەڭ شالعاي ەلدى مەكەندەردىڭ تۇرعىندارى IPO-عا قاتىستى

AIX بيرجاسى «قازمۇنايگازدىڭ» IPO-سى ءۇشىن Tabys ءموبيلدى قوسىمشاسى جانە قازاقستان بويىنشا 1000-نان استام قازپوشتا بولىمشەلەرى ارقىلى تىكەلەي جازىلۋ قۇرالىن ىسكە قوستى.

Tabys – 2020 جىلى قازاقستان ازاماتتارى ءۇشىن قور نارىعىنا قولجەتىمدىلىكتى ارتتىرۋ ماقساتىندا احقو بيرجاسى ازىرلەگەن ءموبيلدى قوسىمشا. وندا قۇرىلىمدىق باعالى قاعازداردى 1000 تەڭگەدەن باستاپ تومەن باعامەن ساتىپ الۋعا بولادى. IPO قارساڭىندا احقو بيرجاسى قوسىمشاعا تىكەلەي جازىلىم فۋنكتسياسىن قوستى. بۇل قۇرال IPO-عا مۇمكىندىگىنشە كوپ ازاماتتار قاتىسۋى ءۇشىن بۇدان بۇرىن شەتەلدە قولدانىلىپ كەلگەن. سونىمەن قاتار قازپوشتامەن ينتەگراتسيانىڭ ارقاسىندا قازاقستاندىقتار قمگ اكتسيالارىنا ءوتىنىمدى بۇكىل ەل بويىنشا اۆتوماتتاندىرىلعان كەڭسەلەردە قالدىرۋعا مۇمكىندىك الدى. تىكەلەي جازىلۋ اياسىندا ينۆەستورلار اكتسيالاردى ساتۋشىعا – «سامۇرىق-قازىنا» قورىنا تىكەلەي ءوتىنىم بەردى، بۇل پروتسەستى ايتارلىقتاي جەڭىلدەتىپ، جىلدامداتتى. سونىڭ ارقاسىندا بروكەرلىك كومپانيالاردىڭ وكىلدەرى جوق ەڭ شالعاي ەلدى مەكەندەردىڭ تۇرعىندارى IPO-عا قاتىسا الدى. تىكەلەي جازىلۋ گەوگرافياسى قازاقستاننىڭ بارلىق ايماعىن قامتيدى. ينۆەستورلار اراسىندا ءتىپتى اكىمشىلىك كارتالاردا  بەلگىلەنبەگەن شاعىن اۋىلداردىڭ تۇرعىندارى دا بار.

Tabys جانە قازپوشتا ارقىلى تىكەلەي جازىلۋ  تانىمال ءارى سۇرانىسقا يە قۇرال بولىپ شىقتى. وسى ادىسپەن جالپى سوماسى 1 ميلليارد 50 ميلليون تەڭگە بولاتىن 6 مىڭعا جۋىق ءوتىنىم بەرىلدى، ال ەڭ ۇلكەن ءوتىنىم شامامەن 19 ميلليون تەڭگەگە باعالاندى. بۇل جالپى قازاقستانداعى يننوۆاتسيالىق قۇرالدار مەن بولشەك ينۆەستيتسيانىڭ الەۋەتى قانشالىقتى زور ەكەنىن كورسەتەتىن فەنومەنالدى كورسەتكىش. سونىمەن قاتار Tabys قوسىمشاسىندا جاڭادان كەلگەن ينۆەستورلاردىڭ (شامامەن 6000) ايتارلىقتاي ءوسۋى بايقالدى، IPO ولار ءۇشىن العاشقى تاۋەلسىز ينۆەستيتسيالىق تاجىريبە بولدى.

قارت ادامدار «قازپوشتا» بولىمشەلەرىندە تىكەلەي جازىلۋدى پايدالانعاندى ءجون كوردى. ەڭ قارت اكتسيا يەلەنۋشىلەرى – 91 جاستاعى قىزىلوردالىق قاريا مەن 81 جاستاعى اتىراۋلىق اجەي.

سونىمەن قاتار بارلىعىن سوڭعى ساتكە دەيىن قالدىرىپ ۇيرەنگەن قازاقستاندىقتار ءۇشىن تىكەلەي جازىلۋ تاماشا مۇمكىندىك بولدى. تەحنيكالىق سەبەپتەرگە بايلانىستى بروكەرلەردىڭ كوپشىلىگى وتىنىشتەردى قابىلداۋدى بەلگىلەنگەن مەرزىمنەن بىرنەشە ساعات بۇرىن جاۋىپ تاستاسا، Tabys پەن قازپوشتادا تىكەلەي جازىلۋ ءۇشىن وتىنىشتەر سوڭعى مينۋتقا دەيىن قابىلداندى.

IPO ءوتتى. ءارى قاراي نە بولادى؟

حالىقتىق IPO-عا قاتىسقاندار ءۇشىن بۇدان ءارى ارەكەت ەتۋدىڭ ەكى جولى بار: بۇل اكتسيالاردى ينۆەستيتسيالىق پورتفەلىندە ۇزاق ۋاقىتقا قالدىرىپ، ديۆيدەندتەر الۋ نەمەسە اكتسيالار قۇنىنىڭ ءوسۋىن كۇتىپ، ساتۋ. كومپانيانىڭ اكتسيالارىن قايتالاما نارىقتا – ءوزىڭىزدىڭ بروكەرىڭىز ارقىلى ساتىپ الۋعا بولادى.

ء«بىزدىڭ ماقساتىمىز – ءال-اۋقات پەن قارجىلىق ساۋاتتىلىق دەڭگەيىنە قاراماستان، قازاقستاننىڭ بارلىق ازاماتى ءۇشىن قور بيرجاسىندا ساۋدا جاساۋدى جەڭىلدەتۋ»، دەيدى Astana International Exchange بيرجاسىنىڭ باسقارما توراعاسى رەنات بەكتۇروۆ. 

سوندىقتان AIX بيرجاداعى اكتسيانىڭ ساۋدا-ساتتىق كوميسسياسىن 5 ەسە قىسقارتىپ، 2023 جىلدىڭ ناۋرىز ايىنا دەيىن «قازمۇنايگاز» اكتسيالارىنىڭ ساۋداسى ءۇشىن كوميسسيالاردى الىپ تاستادى. ءوتىمدى اكتسيالار، ونىڭ ىشىندە قازاقستانداعى ەڭ ءىرى مۇناي-گاز كومپانياسىنىڭ اكتسيالارى ديۆيدەندتەرگە سالىناتىن سالىقتان بوساتىلادى. سونىمەن قاتار AIX باعالى قاعازدارى ساتۋدان تۇسكەن تابىس پەن كۋپوندىق تابىسقا سالىناتىن سالىقتاردان بوساتىلادى.

بارلىق AIX ساۋدا دەرەكتەرى (ناقتى ۋاقىتتاعى جانە تاريحي) بيرجا سايتىندا تەگىن قولجەتىمدى. ينۆەستورلار كەز كەلگەن باعالى قاعاز بويىنشا ونىڭ ليستينگتەن ءوتۋ ساتىنەن بەرى ساۋدا ارەكەتىن وڭاي باقىلاي الادى.

«قازمۇنايگاز» اق باسقارما توراعاسى ماعزۇم مىرزاعاليەۆتىڭ ايتۋىنشا، KASE جانە AIX قور بيرجالارىنىڭ تىزىمىنە ەنۋ قمگ دامۋ تاريحىنداعى جاڭا كەزەڭدى بىلدىرەدى.

«قازاقستاننىڭ قور نارىعىنداعى ەڭ ءىرى دەپ تانىلعان قمگ IPO-سىن قازاقستانداعى العاشقى «تسيفرلى» IPO دەپ تە اتاۋعا بولادى. ويتكەنى اكتسيالاردى ساتىپ الۋعا وتىنىمدەردىڭ 99%-ى ونلاين بەرىلگەن. ينۆەستورلاردىڭ ءبىزدىڭ كومپانياعا دەگەن قىزىعۋشىلىعىنا قۋانىشتىمىز. بۇل «قازمۇنايگازدىڭ» قازاقستان مۇناي-گاز ونەركاسىبىنىڭ كوشباسشىسى رەتىندەگى ورنىن جانە ينۆەستورلار قاۋىمداستىعىنىڭ ءبىزدىڭ كومپانيامىزدىڭ ودان ءارى ءوسۋى مەن دامۋ مۇمكىندىگىنە دەگەن سەنىمىن راستايدى»، دەدى م. مىرزاعاليەۆ.

سوڭعى جاڭالىقتار

اۆتوجول قۇرىلىسىنىڭ قارقىنى

ايماقتار • بۇگىن، 08:46

ينۆەستيتسيالىق تابىس

ەكونوميكا • بۇگىن، 08:44

جەلىگە «جەلىمدەلگەندەر»

ەكونوميكا • بۇگىن، 08:35

قوردىڭ قوماقتى قولداۋى

ەكونوميكا • كەشە

وتەماقىعا ءوتىنىش بەر

ەكونوميكا • كەشە

وتباسىندا – 36 بالا

قوعام • كەشە

سۋ باسۋدىڭ قاۋىپ-قاتەرى

ايماقتار • كەشە

تۇماۋدان ساق بولىڭىز!

مەديتسينا • كەشە

كۇرە جولداعى اپات

ايماقتار • كەشە

سەنى وسىلاي سۇيەمىن

ادەبيەت • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار