قوي قىرىلىپ قالدى

جەكسەنبىدە اۋىلعا بارىپ ەدىك. ءبىراز شارۋاشىلىقتىڭ تاۋعا شى­عارعان قويى ءبىر كۇندە قىرىلىپ قالىپتى. ءبىر عانا ۇجىم 160 باس ۋاق مالدان ايىرىلعان. تەك بۇل ەمەس, باسقا دا اعايىنداردىڭ مالى شىعىندالعانىن ەستىدىك. ءتىلىنىڭ ءبىزى بارلار باياعىدا وتكەن حۆان دەيتىن كىسىنىڭ ءسوزىن ايتىپ, كوڭىل الداۋسىراتىپ وتىر. سول حۆان: «مەن وسى قازاقتاردىڭ اراسىندا كوزىمدى اشتىم, ەسىمدى جيدىم. بىراق قازاقتاردى تۇسىنە الماي-اق قويدىم. قوزى بەرشى دەپ سۇراساڭ, ات-تونىن الا قاشىپ, بەرمەيدى. ال ءبىر وتار قويى جوعالىپ كەتسە نە قىرىلىپ قالسا: «قۇدايى ساداقا», دەپ الاڭسىز وتىرا بەرەدى»,– دەيدى ەكەن. «مال اشۋى – جان اشۋى», دەيمىز عوي. بىراق جاراتۋشىنىڭ جازمىشىنا قالايشا قارسى كەلەرسىڭ؟! ماسەلە بىلاي بولعان. قازىر كوكتەمگى قىرقىمنىڭ كەزى. كەشەگى كۇننىڭ كوزى قاتتى ىسىعاندا كوپ شارۋاشىلىق قويىن قىرقىپ, تاۋعا شىعارىپ جىبەرگەن. ال مامىردىڭ سوڭىندا كۇن كۇرت سۋىپ, نوسەر جاڭبىر مەن بۇرشاق جاۋدى. وسى توپەلەپ جاۋعان سۋىق جاڭبىر قىرقىمنان شىققان قويدى قىناداي قىرىپ كەتتى. باياعىنىڭ قويشىلارى بۇل جاۋىندى «كيىكتىڭ قۇيرىق جۋى» دەپ وتىراتىن. ويت­كە­نى, وسى ۋاقىتقا قاراي كيىك تولىق تولدەپ بولادى. مى­نا­ جاڭبىرعا كيىكتەر جۋى­­نا­دى دەگەن قازاقى ۇعىم بار. سوندىقتان «كيىكتىڭ قۇيرىق جۋى» وتپەيىنشە, ولار قويلارىن قىرىقپاعان, جايلاۋعا كوشپەگەن. قويدىڭ قىرىلعانىن ءبىز عانا ەستىپ قويعان جوقپىز. ول وبلىستاعى قۇزىرلى ورىنداردىڭ دا قۇلاعىنا جەتكەن. وسىعان وراي, جۇمىسشى توبى شۇعىل جاساقتالىپ, اۋىلدارعا بارىپ, زەرتتەۋ جۇمىستارىن جۇرگى­زىپ, جەرگىلىكتى مال ماماندارى تارا­پى­نان الدىن الا اتقارىلۋى ءتيىس جۇمىستاردى ۇيىمداستىرىپتى. قولدا بار مالىمەت بويىنشا شيەلى اۋدانىنىڭ 3 اۋىلدىق وكرۋگىندە مال شارۋاشىلىعىمەن اينالىسىپ وتىرعان 13 شارۋا قوجالىقتان 1178 باس ۋاق مال شىعىن بولعان. ال جاڭاقورعان اۋدانى بويىنشا 10 اۋىلدىق وكرۋگتەگى جانە 2 كەنت ورتالىعىنداعى جەكە تۇلعالاردىڭ 3620 قويى ولگەنى انىقتالدى. ەكى اۋدان بويىنشا بارلىعى 4798 باس مال ءولىم-جىتىمگە ۇشىراعان. قازىرگى كەزدە ولگەن مالداردىڭ سانىن ناقتىلاۋ جۇمىستارى مەن ءتيىستى شارالار جالعاسىپ جاتىر. دەگەنمەن, اتالعان ماسەلە وب­لىس­تىق توتەنشە جاعدايلاردىڭ الدىن الۋ جانە ولاردى جويۋ جونىندەگى كوميسسيا وتىرىسىندا قارالىپ, شيەلى جانە جاڭاقورعان اۋداندارىنىڭ اكىمدىكتەرى مەن قۇزىرلى مەكەمەلەر باسشىلارىنا ءتيىستى تاپسىرمالار بەرىلدى. اتاپ ايتقاندا, قۇزىرلى مەكەمە ماماندارىنان جاساقتالعان كوميسسيا قۇرامىمەن ولگەن مالدىڭ سانىن ناقتىلاپ, ءتيىستى اكتىلەر جاساۋدى ۇيىمداستىرۋ, ساۋدا جانە كوپشىلىك تاماقتانۋ ورىندارىندا قىرىلىپ قالعان مال ەتتەرىنىڭ ساتىلماۋىن قاداعالاۋدى قامتاماسىز ەتۋ, ۆەتەريناريالىق زەرتحانالار ارقىلى ولگەن قويلاردىڭ ىشكى مۇشەلەرىنىڭ ۇلگىسىن الىپ زەرتحانالىق سىنامادان وتكىزۋ, حالىق اراسىندا جۇقپالى اۋرۋلاردىڭ تارالۋىنىڭ الدىن الۋ ءۇشىن ءاربىر اۋدان ءوز كۇشتەرىمەن نەمەسە اۋدانداعى كاسىپكەرلەردى دەمەۋشى رەتىندە تارتا وتىرىپ, ولگەن قويلاردى ورتەپ كومۋ ارقىلى جويۋ جۇمىستارىن سانيتارلىق نورمالارعا ساي اتقارۋ سەكىلدى ناقتى تاپسىرما بەرىلدى. ەرجان بايتىلەس, «ەگەمەن قازاقستان». قىزىلوردا وبلىسى.