جالپى, ۇركەر اۋىلىندا 30 مىڭنان استام ادام تۇرادى, كوپشىلىگى كوپبالالى وتباسىلار. «I-Ybray, بولاشاعىڭدى باعدارلا» جوباسى نەگىزىنەن قالالار مەن مونوقالالاردا تۇراتىن 10 مەن 16 جاس ارالىعىنداعى بالالاردى وقىتۋعا باعىتتالعان. بۇل – كوممەرتسيالىق باعدارلامالاۋ مەكتەپتەرىنە بارمايتىن جانە اتا-انالارىنىڭ مۇمكىندىكتەرى جوق بالالارعا ايتارلىقتاي قولداۋ. سونداي-اق باعدارلامالاۋ جانە تسيفرلىق قۇزىرەتتىلىكتەرى بويىنشا ينفورماتيكا ءپانى مۇعالىمدەرىنىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرادى. جىلىنا 100-دەن 300-گە دەيىن بالانى تەگىن وقىتۋ جوسپارلانعان.
14 پەن 16 جاس ارالىعىنداعى جوعارى سىنىپ وقۋشىلارى Python باعدارلامالاۋ كۋرستارىن اياقتاعاننان كەيىن سۇرانىسقا يە قۇزىرەتتىلىكتەردى الۋمەن قاتار, IT كومپانيالاردا كىشى كۋرس رەتىندە جۇمىس ىستەي باستايدى نەمەسە ۆەب-سايتتار مەن باسقا دا قاراپايىم تاپسىرىستاردى ورىنداي الادى. 10-14 جاس ارالىعىنداعى بالالار كاسىپتىك باعدار الىپ, تسيفرلىق داعدىلارىن جەتىلدىرەدى. بۇل IT ماماندىعىن تاڭداماسا دا, كەلەشەكتىڭ تسيفرلىق ەكونوميكاسىنىڭ بىلىكتى مامانى بولۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ايتا كەتۋ كەرەك, بۇل باستاماعا «تسيفرلىق ترانسفورماتسيا» قوعامدىق قورى, «Logicom» اق جانە «شاگ» كومپيۋتەرلىك اكادەمياسى بەلسەندى تۇردە اتسالىستى.
تەگىن باعدارلامالاۋ ساباقتارى بويىنشا «I-Ybray» جوباسى 2017 جىلدان بەرى جۇزەگە اسىرىلىپ كەلەدى. «تسيفرلىق ترانسفورماتسيا» قوعامدىق قورىنىڭ جەتەكشىسى ازيزا شوجەەۆا قازىرگى تاڭدا تسيفرلىق ترانسفورماتسيا ەكونوميكانىڭ بارلىق سالاسىن قامتىپ, IT ماماندارىنا, سونىڭ ىشىندە باعدارلاماشىلارعا جانە ت.ب. ۇلكەن سۇرانىستى تۋدىرعانىن اتاپ ءوتتى. ەلىمىزدە 2021-2022 جىلدارى IT ماماندارىنا سۇرانىس ارتىپ, 55%-عا ءوستى. سوڭعى ءتورت جىلدا «اقپاراتتىق تەحنولوگيالار, ينتەرنەت, تەلەكوممۋنيكاتسيا» كاسىپتىك سالاسى بويىنشا بوس جۇمىس ورىندارىنىڭ سانى 88,5%-عا ءوستى. 2022 جىلدىڭ ءبىرىنشى جارتىجىلدىعىندا قازاقستاندىق جۇمىس بەرۋشىلەر 20 مىڭعا جۋىق بوس جۇمىس ورنىن جاريالادى.
قازاقستاندا 2022 جىلدىڭ ءبىرىنشى جارتىجىلدىعىندا ورتاشا جالاقى 387 مىڭ تەڭگە بولدى. ياعني 2019 جىلمەن سالىستىرعاندا جالاقى ءوسىمى 60%-دى قۇرادى. ەكىنشى جاعىنان, ورتاشادان جوعارى جالاقىسى بار IT ماماندارىنا تۇراقتى سۇرانىس بولعاندىقتان, NEET جاستارى سانىنىڭ ءوسىپ جاتقانىن كورەمىز. ەگەر قازاقستاندا جاستار ەلدەگى جالپى حالىقتىڭ 20%-عا جۋىعىن قۇراسا, ولاردىڭ 6,9%-ى NEET ساناتىنا ەنگەن.
«بۇل – 15 پەن 29 جاس ارالىعىنداعى 255 مىڭنان استام ادام. قازاقستان ەكونوميكاسىن تسيفرلاندىرۋ ماقساتىندا كادر تاپشىلىعى ماسەلەسىن شەشۋ ءۇشىن مەكتەپ جاسىنداعى بالالاردى باعدارلامالاۋ نەگىزدەرىنە جانە تسيفرلىق قۇزىرەتتىلىكتەرگە جاپپاي وقىتۋ قاجەت. بۇل ماسەلەنى تەگىن IT-باعدارلامالاۋ ساباقتارىن قۇرۋ بويىنشا الەۋمەتتىك جوبانىڭ ءبىر بولىگى رەتىندە شەشىپ جاتىرمىز», دەدى ا.شوجەەۆا.
جالپى, 2017-2022 جىلدار ارالىعىندا بۇكىل ەل بويىنشا جوبادا 25 مىڭنان استام بالا وقىتىلدى. «I-Ybray» جوباسى جاستارعا جاڭا تسيفرلىق الەمدە ءوزىن-ءوزى جۇزەگە اسىرۋ جانە قارجىلىق تۇراقتىلىق مۇمكىندىكتەرىن كورسەتەدى.
ۇركەر اۋىلىنداعى جيىنعا پرەزيدەنت جانىنداعى ايەلدەر ىستەرى جانە وتباسىلىق-دەموگرافيالىق ساياسات جونىندەگى ۇلتتىق كوميسسيانىڭ مۇشەلەرى بيبىگۇل نۇراشەۆا, جۇلدىزاي ىسقاقوۆا, «امانات» پارتياسى قوعامدىق كەڭەسىنىڭ مۇشەسى باتىربەك مۋسين جانە باسقا دا قوعام قايراتكەرلەرى قاتىستى.
