مۇناي بار, اقشا بار دەپ وزگەدەن ساتىپ الا بەرۋدى ادەتكە اينالدىرماي, ءىرى دە ىرگەلى زاۋىتتار مەن ءوندىرىس ورىندارىن وزىمىزدەن سالىپ, وندا وندىرىلگەن بۇيىمداردى شەتتىڭ نارىعىنا شىعارساق, وزگەلەر وزدەرىندە جوقتى بىزدەن كەلىپ اتتاي قالاپ ساتىپ الىپ جاتسا – ەكونوميكالىق دامۋ دەگەن وسى.
جەر استىنىڭ بايلىعى بار دەگەنمەن, ونىڭ دا شەگى كورىنەتىنى تابيعي قۇبىلىس. ءبارىن سارقىپ الىپ, كەلەر ۇرپاققا استى دا, ءۇستى دە بوس قۇرعاق جەردى ساۋساقپەن نۇسقاپ «تابىستاپ» كەتۋدىڭ ماڭىزى قانشا؟ قازىر ەلىمىزدە جۇرگىزىلىپ جاتقان يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق ءىس-شارالاردىڭ نەگىزى وسىندا جاتىر. ال, ءىرى جوبالاردى وزگەلەرمەن بىرلەسىپ, ولاردىڭ وزىق تەحنولوگياسىن, جەتكىلىكتى كۇشىن, عىلىمداعى الەۋەتىن پايدالانا وتىرىپ, ورتاق قاراجاتقا سالۋ دا ەكونوميكالىق تابىستى بولماق. وسى ورايدا, ەلىمىزگە ءتۇرلى مەملەكەتتەردەن رەسمي وكىلدەر كەلىپ, ءتۇرلى ماڭىزدى كەلىسىمشارتتارعا قول قويىپ, بىرلەسكەن ىستەردى قولعا الىپ جاتادى. سونىڭ ءبىرى, وتكەن جىلى قىركۇيەكتە يسپانيانىڭ پرەمەر-ءمينيسترى ماريانو راحويانىڭ قازاقستانعا ءىسساپارى بارىسىندا ناقتىلانعان بولاتىن.
جۋىردا «اقتاۋ تەڭىز پورتى» ارنايى ەكونوميكالىق ايماعىندا «اقتاۋ تەڭىز پورتى» ەەا جانە «IndoxSamrukKazakhstan» جشس اراسىندا ايماق جۇمىسىنا قاتىسۋشىلار رەتىندە قىزمەتتى جۇزەگە اسىرۋ جونىندە شارتقا قول قويىلدى. بۇل اتاۋى ءالى كەڭىنەن تانىس ەمەس كومپانيا – «IndoxSamrukKazakhstan» جشس – «سامۇرىق-قازىناينۆەست» جانە يسپانيالىق «RosRokaindox»-تىڭ بىرلەسكەن كاسىپورنى. جاڭا كاسىپورىن «مۇناي ونىمدەرى, سۇيىتىلعان جانە سىعىمدالعان گاز ءۇشىن جابدىقتار قۇرۋعا ارنالعان ءوندىرىستىك كەشەن» اشۋ جوباسىن دامىتۋ ماقساتىندا قۇرىلعان بولاتىن.
قازاقستان اۋماعىندا تابيعي سۇيىتىلعان گاز نارىعىن دامىتۋ ءۇشىن قاجەتتى ينفراقۇرىلىم جانە جابدىقتار قۇرۋ جوباسى قاراستىرىلادى, سونداي-اق, ىشكى قاجەتتىلىكتى وتەۋمەن بىرگە سىرتقا ءونىم شىعارۋ مۇمكىندىگى كوزدەلەدى. جوبانى جۇزەگە اسىرۋ بارىسىندا ينجەنەر-تەحنيك قىزمەتكەرلەردى دايارلاۋعا باعىتتالعان بىرەگەي عىلىمي-زەرتتەۋ ورتالىعى قۇرىلىپ, قازاقستاننىڭ جانە يسپانيانىڭ تەحنيكالىق جوعارى وقۋ ورىندارىمەن بايلانىس ورناتىلىپ, بىلىكتى ماماندار ازىرلەنبەك. ايتۋلارىنشا, ءتۇرلى كولىك قۇرالدارى قوزعالتقىشتارىن تابيعي سۇيىتىلعان گازبەن جۇمىس جاساۋعا بەيىمدەۋ ءۇردىسى جۇزەگە اسپاق جانە زاۋىت تابيعي گازدى زالالسىزداندىرۋعا ارنالعان قۇرال-جابدىقتار شىعاراتىن تسەحتاردان تۇرماق.
اقتاۋدا سۇيىتىلعان كومىرسۋتەكتى گازداردى شىعاراتىن ءارى تاسىمالدايتىن, ساقتايتىن قۇرىلعىلاردى وندىرەتىن بۇل ءىرى وندىرىستىك كەشەن سالىنسا, 3 مىڭنىڭ ۇستىندە ادام جۇمىسپەن قامتىلاتىن بولادى. اقتاۋداعى ارنايى ەكونوميكالىق ايماقتىڭ 100 گەكتارعا جۋىق اۋماعىن الاتىن زاۋىت كەلەشەكتە ءوز ونىمدەرىمەن قازاقستاننىڭ عانا ەمەس, تمد ەلدەرىنىڭ سۇرانىسىن وتەيدى دەلىنەدى. تياناقتى, تىڭعىلىقتى ءىس اتقارۋعا وسى سالادا 60 جىل تاجىريبەسى بار كومپانيا سەندىرىپ وتىر.
قول قويۋ راسىمىنە قاتىسقان ماڭعىستاۋ وبلىسىنىڭ اكىمى ا.ايدارباەۆ جوبانىڭ ءوڭىر ءۇشىن ەكونوميكالىق تۇرعىدا ماڭىزدىلىعىن, جوبا اياسىندا بىردەن ءبىر عىلىمي-زەرتتەۋ ورتالىعى سالىنىپ, ينجەنەر-تەحنيك قىزمەتكەرلەرى دايىندالاتىندىعىن ايتۋمەن قاتار, ءىرى جوبانىڭ قازاقستاندا ىسكە اسىرىلۋىن ەلباسىنىڭ ورتاق كەدەن ورتالىعىن قۇرۋ باستاماسىنىڭ جەمىسى دەپ ۇعىناتىندىعىن جەتكىزدى.
جاڭا جوبانىڭ تۇساۋى كەسىلدى, ەندى تۇرعىندار زاۋىتتىڭ, ودان كەيىن العاشقى ونىمدەردىڭ تۇساۋى كەسىلەتىن كۇندەردى تاعاتسىزدانا كۇتەتىن بولادى.
گۇلايىم شىنتەمىرقىزى,
«ەگەمەن قازاقستان».
اقتاۋ.
مۇناي بار, اقشا بار دەپ وزگەدەن ساتىپ الا بەرۋدى ادەتكە اينالدىرماي, ءىرى دە ىرگەلى زاۋىتتار مەن ءوندىرىس ورىندارىن وزىمىزدەن سالىپ, وندا وندىرىلگەن بۇيىمداردى شەتتىڭ نارىعىنا شىعارساق, وزگەلەر وزدەرىندە جوقتى بىزدەن كەلىپ اتتاي قالاپ ساتىپ الىپ جاتسا – ەكونوميكالىق دامۋ دەگەن وسى.
جەر استىنىڭ بايلىعى بار دەگەنمەن, ونىڭ دا شەگى كورىنەتىنى تابيعي قۇبىلىس. ءبارىن سارقىپ الىپ, كەلەر ۇرپاققا استى دا, ءۇستى دە بوس قۇرعاق جەردى ساۋساقپەن نۇسقاپ «تابىستاپ» كەتۋدىڭ ماڭىزى قانشا؟ قازىر ەلىمىزدە جۇرگىزىلىپ جاتقان يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق ءىس-شارالاردىڭ نەگىزى وسىندا جاتىر. ال, ءىرى جوبالاردى وزگەلەرمەن بىرلەسىپ, ولاردىڭ وزىق تەحنولوگياسىن, جەتكىلىكتى كۇشىن, عىلىمداعى الەۋەتىن پايدالانا وتىرىپ, ورتاق قاراجاتقا سالۋ دا ەكونوميكالىق تابىستى بولماق. وسى ورايدا, ەلىمىزگە ءتۇرلى مەملەكەتتەردەن رەسمي وكىلدەر كەلىپ, ءتۇرلى ماڭىزدى كەلىسىمشارتتارعا قول قويىپ, بىرلەسكەن ىستەردى قولعا الىپ جاتادى. سونىڭ ءبىرى, وتكەن جىلى قىركۇيەكتە يسپانيانىڭ پرەمەر-ءمينيسترى ماريانو راحويانىڭ قازاقستانعا ءىسساپارى بارىسىندا ناقتىلانعان بولاتىن.
جۋىردا «اقتاۋ تەڭىز پورتى» ارنايى ەكونوميكالىق ايماعىندا «اقتاۋ تەڭىز پورتى» ەەا جانە «IndoxSamrukKazakhstan» جشس اراسىندا ايماق جۇمىسىنا قاتىسۋشىلار رەتىندە قىزمەتتى جۇزەگە اسىرۋ جونىندە شارتقا قول قويىلدى. بۇل اتاۋى ءالى كەڭىنەن تانىس ەمەس كومپانيا – «IndoxSamrukKazakhstan» جشس – «سامۇرىق-قازىناينۆەست» جانە يسپانيالىق «RosRokaindox»-تىڭ بىرلەسكەن كاسىپورنى. جاڭا كاسىپورىن «مۇناي ونىمدەرى, سۇيىتىلعان جانە سىعىمدالعان گاز ءۇشىن جابدىقتار قۇرۋعا ارنالعان ءوندىرىستىك كەشەن» اشۋ جوباسىن دامىتۋ ماقساتىندا قۇرىلعان بولاتىن.
قازاقستان اۋماعىندا تابيعي سۇيىتىلعان گاز نارىعىن دامىتۋ ءۇشىن قاجەتتى ينفراقۇرىلىم جانە جابدىقتار قۇرۋ جوباسى قاراستىرىلادى, سونداي-اق, ىشكى قاجەتتىلىكتى وتەۋمەن بىرگە سىرتقا ءونىم شىعارۋ مۇمكىندىگى كوزدەلەدى. جوبانى جۇزەگە اسىرۋ بارىسىندا ينجەنەر-تەحنيك قىزمەتكەرلەردى دايارلاۋعا باعىتتالعان بىرەگەي عىلىمي-زەرتتەۋ ورتالىعى قۇرىلىپ, قازاقستاننىڭ جانە يسپانيانىڭ تەحنيكالىق جوعارى وقۋ ورىندارىمەن بايلانىس ورناتىلىپ, بىلىكتى ماماندار ازىرلەنبەك. ايتۋلارىنشا, ءتۇرلى كولىك قۇرالدارى قوزعالتقىشتارىن تابيعي سۇيىتىلعان گازبەن جۇمىس جاساۋعا بەيىمدەۋ ءۇردىسى جۇزەگە اسپاق جانە زاۋىت تابيعي گازدى زالالسىزداندىرۋعا ارنالعان قۇرال-جابدىقتار شىعاراتىن تسەحتاردان تۇرماق.
اقتاۋدا سۇيىتىلعان كومىرسۋتەكتى گازداردى شىعاراتىن ءارى تاسىمالدايتىن, ساقتايتىن قۇرىلعىلاردى وندىرەتىن بۇل ءىرى وندىرىستىك كەشەن سالىنسا, 3 مىڭنىڭ ۇستىندە ادام جۇمىسپەن قامتىلاتىن بولادى. اقتاۋداعى ارنايى ەكونوميكالىق ايماقتىڭ 100 گەكتارعا جۋىق اۋماعىن الاتىن زاۋىت كەلەشەكتە ءوز ونىمدەرىمەن قازاقستاننىڭ عانا ەمەس, تمد ەلدەرىنىڭ سۇرانىسىن وتەيدى دەلىنەدى. تياناقتى, تىڭعىلىقتى ءىس اتقارۋعا وسى سالادا 60 جىل تاجىريبەسى بار كومپانيا سەندىرىپ وتىر.
قول قويۋ راسىمىنە قاتىسقان ماڭعىستاۋ وبلىسىنىڭ اكىمى ا.ايدارباەۆ جوبانىڭ ءوڭىر ءۇشىن ەكونوميكالىق تۇرعىدا ماڭىزدىلىعىن, جوبا اياسىندا بىردەن ءبىر عىلىمي-زەرتتەۋ ورتالىعى سالىنىپ, ينجەنەر-تەحنيك قىزمەتكەرلەرى دايىندالاتىندىعىن ايتۋمەن قاتار, ءىرى جوبانىڭ قازاقستاندا ىسكە اسىرىلۋىن ەلباسىنىڭ ورتاق كەدەن ورتالىعىن قۇرۋ باستاماسىنىڭ جەمىسى دەپ ۇعىناتىندىعىن جەتكىزدى.
جاڭا جوبانىڭ تۇساۋى كەسىلدى, ەندى تۇرعىندار زاۋىتتىڭ, ودان كەيىن العاشقى ونىمدەردىڭ تۇساۋى كەسىلەتىن كۇندەردى تاعاتسىزدانا كۇتەتىن بولادى.
گۇلايىم شىنتەمىرقىزى,
«ەگەمەن قازاقستان».
اقتاۋ.
كوكتەمگى ەگىسكە دايىندىق پىسىقتالدى
قوعام • بۇگىن, 00:07
يندونەزيا ەلشىسى ورالدىق عالىمدارمەن كەزدەستى
عىلىم • كەشە
بالاباقشالاردا تسيفرلىق باقىلاۋ تاجىريبەسى جۇرگىزىلىپ جاتىر
ايماقتار • كەشە
ەلىمىزدىڭ بەس وڭىرىندە سۋ تاسقىنى قاۋپى جوعارى
قازاقستان • كەشە
40 گرادۋسقا دەيىن اياز: ەلىمىزگە اركتيكالىق سۋىق كەلەدى
اۋا رايى • كەشە
استانا اۋەجايىنىڭ ۇشۋ-قونۋ جولاعى ۋاقىتشا جابىلادى
ەلوردا • كەشە
الەمدىك ەكونوميكانىڭ جاڭا كارتاسى: قازاقستان قاي ورىندا؟
ەكونوميكا • كەشە