مىقتىلار مەكسيكادا ايقاسادى

سپورتتىڭ بۇل ءتۇرى بو­يىن­شا قازاقستان قۇراماسى تاۋەل­سىزدىك العان كەزدەن بەرى الەم چەم­پيوناتتارىنا ۇزدىكسىز قا­تىسىپ كەلەدى. بىراق اتالعان 10 جا­رىستىڭ بارلىعىندا ء«سات­تى ونەر كورسەتتىك» دەپ ايتا ال­ماي­مىز. اسىرەسە العاشقى كەز­دەرى ءوز الەۋەتىمىزدى پاش ەتە ال­ماي, قالىڭ توپتىڭ اراسىندا قا­لىپ قويىپ جۇردىك. اتاپ ايت­ساق, 1993 جىلى نيۋ-يورك, 1995 جىلى مانيلا جانە 1997 جىلى گونكونگتا وتكەن ءدۇبىرلى دودا­لار­دا تاەكۆوندوشىلارىمىز تە­گىس­تەي ۇتىلىپ, جانارىمىزبەن جەر شۇقىپ قالدىق.

1999 جىلى كانادانىڭ ەد­مونتون قالاسىندا قازاق جان­كۇيەر­لەرى العاش رەت مەدالدىڭ سىڭ­عىرىن ەستىدى. ۇيەڭكى جا­پى­راقتار ەلىندە 84 كيلو سالماق­تاعى ءادىلحان ساعىندىقوۆ تا­بىس­تى ونەر كورسەتتى. باستاپقى باسە­كەلەرىندە بارلىق قار­سى­لاسىن سىپىرا ۇتقان سۇلتان­ماح­مۇت شوقپىتوۆتىڭ شاكىرتى تەك جارتىلاي فينالدا ءسۇ­رىندى. ناتيجەسىندە ءادىلحان گەر­ما­نيالىق فايسسال ەبنوۋتاليب­پەن بىرگە جەڭىس تۇعىرىنىڭ ءۇشىنشى ساتىسىندا قاتار تۇردى. ال باس جۇلدە يراندىق مادجيد افلاكيگە بۇيىرسا, تۇركيالىق ياسين ياگيز كۇمىسپەن كۇپتەلدى.

2001 جىلى وڭتۇستىك كو­رەيا­نىڭ چەدجۋ قالاسىنان قور­جىنىمىز بوس قايتسا, 2003 جىلى گەرمانيانىڭ گارميش-پار­تەنكيرحەرىندە ليا نۇركينا جۇلدەگەرلەر قاتارىنا قوسىلدى. 67 كيلو سالماقتا سىنعا تۇسكەن قازاق قىزى نەمىس جەرىندە وڭ­تۇستىك كورەيانىڭ جۇلدىزى, وليم­پيا ويىندارىنىڭ جەڭىمپازى لي سون حي مەن حورۆاتيالىق سان­درا شاريچتەن قالىپ قوي­دى. ەكىنشى قولا مەدالدى گرەكيا­لىق ەليساۆەت ميستاكيدۋ ەنشى­لەدى. 2005 جىلى مادريدتە وتانداس­تارىمىز ولقىلىق تانىتتى.

قازاق ەلىنىڭ تاەكۆوندو­شى­لارى ءۇشىن  2007 جىل اسا تا­بىستى بولدى. بىلىكتى باپكەر ماق­سۇت نارباەۆ تىزگىنىن ۇستاعان جەر­لەستەرىمىز ءوز تاريحىندا تۇڭعىش رەت ءۇش جۇلدە الدى. وعان دەيىن دە, ودان كەيىن دە ءبىزدىڭ ۇل-قىزدار وسىنداي ەلەۋلى كورسەتكىشكە قول جەتكىزە العان جوق. تارقاتىپ ايت­ساق, بەيجىڭدەگى باسەكەدە نازگۇل تاجىعۇلوۆا (51 كيلو), اسلان باتىقۇلوۆ (54 كيلو) جانە ارمان شىلمانوۆتىڭ (84 كيلو) اسىعى الشىسىنان ءتۇستى. ولاردىڭ ۇشەۋى دە قولا مەدالدى يەلەندى.

2009 جىلى كوپەنگاگەندە ارمان شىلمانوۆ قاتارىنان ەكىن­شى رەت الەم چەمپيوناتىنىڭ قولا جۇلدەگەرى اتاندى. دانيا­نىڭ استاناسىندا ول اسا اۋىر سالماقتا ايقاستى. بۇل جارىستا ءما­ليدىڭ مارقاسقاسى دابا مو­ديبو كەيت قارسىلاس شاق كەلتىر­مەسە, ەكىنشى ورىندى كورەيالىق نام يۋن باي يەمدەندى. تاعى ءبىر قولا يراندىق حوسسەين تاجيكتىڭ قورجىنىنا ءتۇستى. وكىنىشكە قاراي, ودان كەيىنگى ءۇش جارىستا تاەكۆوندوشىلارىمىز سەنىم ۇدە­سىنەن شىعا المادى. 2011 جىلى كەندجۋ (وڭتۇستىك كورەيا), 2013 جىلى پۋەبلا-دە-ساراگوسا (مەكسيكا) جانە 2015 جىلى چەليا­بىدە (رەسەي) جالاۋى جەلبىرەگەن جارىستاردا جەرلەستەرىمىز جەر سيپاپ قالدى.

سوڭعى ەكى جارىس جايىندا تولىعىراق باياندايتىن بولساق, 2017 جىلى وڭتۇستىك كورەيانىڭ مۋدجۋ قالاسىندا جالعىز عانا قايرات سارىمساقوۆتىڭ (74 كيلو) جەڭىس تۇعىرىنا كوتەرىلۋگە كۇش-جىگەرى جەتتى. سوعان دەيىن ازيا چەمپيوناتىندا ەكى رەت جانە ازيا ويىندارىندا ءبىر رەت ءۇشىنشى ساتىعا تابان تىرەگەن قانداسىمىز بۇل جولى دا ءدال سول مەجەدە كورىندى. قايرات تەك رە­­سەيلىك ماكسيم حرامتسوۆ پەن وز­­بەكستاندىق نيكيتا ءرافا­لو­ۆيچتى العا جىبەردى. ەكىنشى قولا – يراندىق ماسۋد حادجي-زاۆە­رەحتىڭ ەنشىسىندە. تاڭ سامالى ەلىندە جارىس قوجايىندارىنا تەڭ كەلەر كوماندا تابىلمادى.

10 جۇلدەنى (5 التىن+1 كۇمىس+4 قولا) ولجالاعان وڭتۇستىك كو­رەيا­نىڭ وعلاندارى جالپى­كو­ماندالىق ەسەپ­تە كوش باستادى. ەكىنشى جانە ءۇشىنشى ورىنداردى تۇركيا (2+1+0) مەن سەربيا (2+0+0) ءوز­ارا ءبولىستى. ءتورتىنشى ساتىعا رە­سەي (1+4+2) تابان تىرەسە, ۇزدىك بەس­تىكتى ۇلىبريتانيا (1+1+5) تۇيىندەدى.

2019 جىلعى الەم چەمپيوناتىن ۇلىبريتانيانىڭ مانچەستەر قالاسى قابىلدادى. بۇل جولى دا قايرات سارىمساقوۆ (74 كيلو) سەنىم ۇدەسىنەن شىقتى. يتا­ليانىڭ مىقتىسى سيمونيە الەسيو مەن يوردانيانىڭ تاري­حىنداعى تۇڭعىش وليمپيادا چەمپيونى احماد ابۋگاۋشتى عانا العا جىبەرگەن ول قاتارىنان ەكىنشى جارىستا قولا مەدالدى موي­نىنا ءىلدى. وكىنىشكە قاراي, وزگە سپورتشىلارىمىز قايرات­تىڭ كورسەتكىشىن قايتالاي الما­دى. تۇماندى البيون ەلىندە دە وڭ­تۇستىك كورەيا (4+1+2) وزدى. بىراق بۇل جولى جارىس قو­جايىن­دارى (3+0+1) ولارعا اجەپ­تاۋىر قارسىلىق كورسەتتى. قىتاي (2+2+3) مەن تايلاندتىڭ دا (2+0+1) قارقىنى قۋانتتى. سون­داي-اق مانچەستەردىڭ كوگىن­دە رەسەي (1+2+1), تۇركيا (1+1+2), ازەربايجان (1+0+1), كۋبا (1+0+0) جانە يتاليانىڭ (1+0+0) ءانۇراندارى شىرقالدى. تاعى ءبىر ايتا كەتەرلىك جايت, ۇلى­بريتانيادا برازيليا – بەس (0+2+3), مەكسيكا – ءتورت (0+3+1), حور­ۆاتيا – ءتورت (0+0+4) جانە يران ءۇش (0+2+1) جۇلدەدەن ولجا­لاعانىمەن, ولار التىن مەدالدىڭ ازدىعىنان وزىق كوماندالاردىڭ قاتارىنا قوسىلا المادى.

ال ساناۋلى كۇندەردەن كەيىن مەكسيكانىڭ گۆادالاحارا قالاسىندا شىمىلدىعى تۇرىلەتىن بايراقتى باسەكەدە قازاق ەلى نامىسىن مىنا تاەكۆوندوشىلار قورعايدى: ەرلەر – تەمىرلان تىلەۋلەس (54 كيلو), ساميرحون اباباكىروۆ (58 كيلو), كامران نۇرادينوۆ (63 كيلو), المات قوجاحمەت (68 كيلو), نۇرقانات قوجاحمەت (74 كيلو), راقىم ءادىل­حانوۆ (80 كيلو), سمايىل دۇيسەباي (87 كيلو) جانە رۋسلان جا­پاروۆ (+87 كيلو). ايەلدەر – ريتا باكىشەۆا (46 كيلو), بوتاگوز قاپانوۆا (49 كيلو), ءازي­زا قاراجانوۆا (53 كيلو), كاميلا ايمۇقاشەۆا (57 كيلو), جادىرا حايرۋللينا (62 كيلو), نۇراي قۇسايىنوۆا (67 كيلو) جانە جانسەل دەنيز (+73 كيلو).

الەم چەمپيوناتىنىڭ توپ-15 كومانداسى

(1973-2019 جىلدار ارالىعى)

الەم چەمپيوناتتارى تاريحىندا 33 مەملەكەتتىڭ ءانۇرانى شىرقالىپ, بارلىعى 73 ەلدىڭ تۋى كوكتە جەلبىرەدى. قورجىنىندا 8 قولا مەدالى بار قازاقستان قۇراماسى سول تىزىمدە 48 ورىندى قاناعات تۇتىپ وتىر.