ءۇمىتىمىز – ليۆەرپۋلدە

سپورتتىڭ بۇل تۇرىنەن الەم چەمپيو­ناتىنىڭ تۇساۋى سوناۋ 1903 جىلى بەل­گيانىڭ انتۆەرپەن قالاسىندا كەسىلگەن. سول ارالىقتا 50 جارىستىڭ جالاۋى جەلبىرەدى. ەڭ ۇزدىك كورسەتكىش ازىرگە رەسەيگە تيەسىلى. بۇرىنعى كسرو-نىڭ تابىسىن قوسا ەسەپتەگەندە, ولار 357 (144 التىن+121 كۇمىس+92 قولا) جۇلدەگە قول جەتكىزدى. ەكىنشى ورىندى قىتاي ولجالاۋدا. قىتاي ەلى وكىلدەرىنىڭ قور­جىنى 156 (73+48+35) مەدالمەن تولىقتى. ءۇشىنشى ساتىعا رۋمىنيا جاي­عاستى. ولار 133 (47+45+41) جۇلدەنى ەنشىلەپ وتىر. سونداي-اق توپ-15 كوماندانىڭ قاتارىندا اقش (43+38+31), جاپونيا (41+47+60), چەحوسلوۆاكيا (39+38+30), فرانتسيا (25+29+23), گەرمانيا (24+27+43), شۆەيتساريا (19+16+14), يۋگوسلاۆيا (17+11+9), يتا­ليا (17+8+26), بەلارۋس (14+7+11), ما­جارستان (11+15+8), ۋكراينا (7+8+14) جانە سولتۇستىك كورەيا (6+2+3) گيمناسشىلارى بار.

دۇنيەجۇزىلىك دودادا بارلىعى 32 مەملە­كەتتىڭ ورەندەرىنە باس جۇلدە الۋ باقى­تى بۇيىرعان ەكەن. قۋانىشىمىزعا وراي سولاردىڭ قاتارىندا قازاقستان قۇراما كومانداسىنىڭ دا مۇشەسى بار. ول – سەرگەي فەدورچەنكو. 1997 جىلى شۆەي­تساريانىڭ لوزاننا قالاسىندا ۇيىمداس­تىرىلعان باسەكەدە الماتىلىق سپورتشى قولدى تىرەپ سەكىرۋ جاتتىعۋىندا الدىنا جان سالماي, الەم چەمپيونى اتاندى.

جالپى, وتاندىق سپورتتىق گيمناس­تيكا جايىندا اڭگىمە قوزعالعاندا, ەڭ ءبىرىنشى كەزەكتە, نەللي كيم مەن ۆالە­ري ليۋكيننىڭ ەسىمدەرى ەسكە ورالادى. شىمكەنتتىك سپورتشى قىزىمىز الەم چەم­پيوناتتارىندا 5 التىن, 5 كۇمىس جانە 2 قولا مەدال ولجالادى. ەدىگە جا­روۆتاي مايتالمان ماماننان ءتالىم-تاربيە العان اقتوبەنىڭ ارلانى 2 التىن مەن 1 قولانى يەمدەندى. ودان بولەك, كيم مەن ليۋكيننىڭ وليمپيا ويىندارى مەن ەۋروپا چەمپيوناتى, الەم كۋبوگى سەكىلدى جارىستاردا جەڭىپ العان جۇلدەلەرى دە جەتەرلىك. كەزىندە يۋري تساپەنكو مەن ناتاليا يلەنكو دا تورتكۇل دۇنيەنىڭ تەڭدەسسىزدەرى باس قوسقان جارىستاردا جا­سىنداي جارقىلداپ, جەڭىس تۇعىرىنا كوتەرىلگەنىن كوزىقاراقتى جانكۇيەرلەر جاقسى بىلەدى. دەسەك تە بۇل كەڭەس وداعى تۇسىندا قول جەتكىزگەن تابىستارىمىز ەكەنىن دە ەستەن شىعارماعان ءجون. ال تاۋەلسىزدىك العان كەزەڭدەگى الەم چەمپيو­ناتتارىندا ولجا سالعان تۇڭعىش جانە ازىرگە جالعىز گيمناسشىمىز ءداپ وسى سەرگەي فەدورچەنكو.

فەدورچەنكودان بولەك, باسقا دا بىر­قاتار قازاقستاندىق گيمناسشىلاردىڭ وسىنداي اسا جوعارى دەڭگەيدەگى دودالاردا دارالانۋعا جاقسى مۇمكىندىكتەرى بولدى. سولاردىڭ اراسىنان الەكسەي دميتريەنكو مەن ەرنار ەرىمبەتوۆتى بولە-جارا اتاۋعا بولادى. كوپتەگەن اسا ءىرى جارىستا جاسىنداي جارقىلداعان جەرلەستەرىمىز وليمپيا ويىندارى مەن الەم چەمپيوناتتارىندا جەڭىس تۇعىرىنا سىنىق سۇيەم قالعاندا ءسۇرىندى.

ءدال قازىرگى كەزدە قاي كوماندا جالپى ەسەپتە كوش باستاۋى مۇمكىن دەگەن ساۋالعا تۇششىمدى جاۋاپ الۋ ءۇشىن سوڭعى ءۇش الەم چەمپيوناتىنىڭ ناتيجەلەرىنە زەر سالعانىمىز ءجون. 2018 جىلى دوحادا ۇيىم­داستىرىلعان دودادا اقش پەن قى­تاي كومبەگە بىردەي جەتتى. ولاردىڭ ارقاي­سىسى 4 التىننان ولجالاعانىمەن, كۇمىس پەن قولاسى كوپ امەريكالىقتار (4+2+3) الدىڭعى لەكتەن كورىندى. قىتاي (4+1+1) ەكىنشى ورىندا قالىپ قويدى. ءۇشىنشى ساتىعا رەسەي (2+3+2) جايعاستى. بەل­گيا, گرەكيا, نيدەرلاند جانە سول­تۇس­تىك كورەيا جالعىز التىندى قاناعات تۇتتى. سول جارىستا جاپونيا قۇراماسى دا تا­بىستى ونەر كورسەتىپ, 3 كۇمىس پەن 3 قولا­­نى ەنشىلەدى. بىراق التىن مەدالدىڭ جوق­­تى­عىنان سەگىزىنشى ورىندى قاناعات تۇتتى.

2019 جىلى گەرمانيانىڭ شتۋتگارت قالاسىندا اقش قۇرماسى الدىنا جان سالمادى. مۇحيتتىڭ ارعى جاعالاۋىنان كەلگەن دۇلدۇلدەر 5 التىن, 2 كۇمىس جانە 1 قولانى قانجىعالارىنا بايلادى. ەكىنشى ورىنداعى رەسەي ءتۇرلى-ءتۇستى مەدالداردىڭ ارقايسىسىنان ءۇش-ۇشتەن ولجالادى. ۇزدىك ۇشتىكتى ۇلىبريتانيا (2+1+1) تۇيىندەدى. وزىقتار قاتارىندا تۇركيا (1+1+0), برازيليا (1+0+0), بەل­گيا (1+0+0) جانە فيليپپين (1+0+0) سە­كىلدى مەملەكەتتەردىڭ سپورتشىلارى بار.

بىلتىر جاپونيانىڭ كيتاكيۋسيۋ قالاسىندا جالاۋى جەلبىرگەن مەرەيلى 50-ءشى الەم چەمپيوناتىندا قىتاي قارسىلاس شىداتپادى. قىتاي ەلىنىڭ ورەندەرى 5 التىن, 1 كۇمىس جانە 2 قولانى قورجىنعا سالدى. ەكىنشى ورىندا – جاپونيا. جارىس قوجايىندارى 2 التىن, 5 كۇمىس جانە 1 قولانى يەلەندى. يتاليا (1+2+1), اقش (1+1+3), رەسەي (1+1+2), برازيليا (1+1+0) جانە ءفيليپپيننىڭ (1+1+0) دە قارقىنى جامان بولعان جوق. سونداي-اق گەرمانيا (0+1+0), يزرايل (0+0+1), ۋكراينا (0+0+1) جانە فينليانديانىڭ (0+0+1) تۋى كي­تاكيۋسيۋ كوگىندە جەلبىرەدى.

جوعارىدا اتالعان ءۇش جارىستا قازاق­ستان قالاي ونەر كورسەتتى؟ ەندى وسى سا­ۋالعا قىسقاشا توقتالا كەتەيىك. 2018 جىلى دوحادا جالعىز ناريمان قۇر­بانوۆ فينالدىق سايىستا كۇش سىناسۋ قۇرمەتىنە يە بولدى. ول «اتتا» بەسىنشى ورىن يەلەندى. جەرلەسىمىز قانشا جانتالاسقانىمەن, سياو جوتەن (قىتاي), ماكس ۋيتلوك ( ۇلىبريتانيا), لي چجي­گاي (تايپەي) جانە سەم ميكۋلاكتىڭ (اقش) الدىن وراي المادى. 2019 جىلى شتۋتگاردتاعى ناتيجەمىز تىم تومەن بولدى. كوپ سايىستىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ماقتاۋلى ميلاد كاريمي 21-ورىندا قالىپ قويدى. ەسەسىنە 2021 جىلى كيتاكيۋسيۋدە قوس بىردەي وتاندا­سىمىزدىڭ ولجاعا كەنەلۋىنە تاماشا مۇمكىندىگى بولدى. «اتتا» ستيۆەن نەدوروسيك (اقش), ۆەن حاو (قىتاي) جانە كادزۋما كايا­نى (جاپونيا) العا وزدىرعان قۇربانوۆ ءتورتىنشى ورىندى قاناعات تۇتتى. كاري­مي ەكى جاتتىعۋدا فينالعا شىقتى. بىر­اق ەكى رەتىندە دە جولى بولمادى. ول «ماڭ­دايشادا» بەسىنشى جانە ەركىن جات­تىعۋدا  جەتىنشى ساتىلارعا جايعاستى.

بايىپتاپ قارساڭىزدار, قازاق گيمناسشىلارى بىرتە-بىرتە جەڭىس تۇعىرىنا جاقىنداپ كەلەدى. كۇنى كەشە عانا وتكەن ەكى بىردەي اسا ءىرى حالىقارالىق دودادا ناريمان قۇربانوۆ تاماشا ونەر كورسەتىپ, ءوز جانكۇيەرلەرىن قۋانىش پەن شاتتىققا بولەدى. پاريجدەگى الەم كۋبوگىنىڭ كەزەڭ­دىك سايىسىندا ول كۇمىس مەدال يەلەنسە, سومباتحەيدە وتكەن الەمدىك شا­قىرۋ كۋبوگىندە باس جۇلدەنى ولجالادى. وسى جايتتار ناريماننىڭ ناعىز بابىندا ەكەنىن انىق اڭعارتىپ تۇر. ال چەم­پيوننىڭ ءوزى باق وكىلدەرىنە بەرگەن سۇحباتىندا: «ماجارستاندا مەن از-كەم قاتەلىككە بوي الدىرعانىمدى مويىندايمىن. سونىڭ سالدارىنان كۇمىس مەدالدى قاناعات تۇتتىم. ال فرانتسيادا ءبارى كەرىسىنشە بولدى. پاريجدە مەن وسى جىلعى ەڭ كۇردەلى كومبيناتسيانى ءمىنسىز ورىندادىم. ناتيجەسىندە, التىن الدىم. ارينە, مۇنداي جاعدايلار ادامنىڭ كوڭىلىنە سەنىم ۇيالاتىپ, ودان دا ءىرى جەڭىستەرگە جەتەلەيدى. وسى ارقىلى مەن ساناۋلى كۇندەردەن كەيىن وتەتىن الەم چەمپيوناتىنا دايار ەكەنىمدى بايقاتتىم», دەپ اعىنان جارىلدى.

2021 جىلعى الەم چەمپيوناتىنىڭ جەڭىمپزدارى مەن جۇلدەگەرلەرى

ەرلەر

جەكە كوپسايىس: 1. چجان بوحەن (قى­تاي); 2. دايكي حاسيموتو (جاپو­نيا); 3. يليا كوۆتۋن (ۋكراينا).

ەركىن جاتتىعۋ: 1. نيكولا بارتو­ليني (يتاليا); 2. كادزۋكي مينامي (جا­پونيا); 3. ەميل ساراۆۋو (فين­ليانديا).

ات: 1. ستيۆەن نەدوروسيك (اقش);

2. ۆەن حاو (قىتاي) مەن كادزۋما كايا (جا­پونيا).

شىعىرشىق: 1. لان سيۋنيۋي (قى­تاي); 2. ماركو لوداديو (يتاليا);

3. سال­ۆاتورە مارەسكا (يتاليا) مەن گري­گوري كلەمەنتەۆ (رەسەي).

قولدى تىرەپ سەكىرۋ: 1. كارلوس يۋلو (فيليپپين); 2. حيدەنوبۋ ەنەكۋرا (جا­پو­نيا); 3. اندرەي مەدۆەدەۆ (يزرايل).

بورەنە: 1. حۋ سيۋيۆەي (قىتاي); 2. كار­لوس يۋلو (فيليپپين); 3.شي تسۋن (قى­تاي).

ماڭدايشا: 1. حۋ سيۋيۆەي (قىتاي);

2. داي­كي حاسيموتو (جاپونيا);
3. بروۋدي مەلوۋن (اقش).

ايەلدەر

جەكە كوپسايىس: 1.انگەلينا مەلنيكوۆا (رەسەي); 2. لينن ۆونگ (اقش); 3. كايلا دي چەللو (اقش).

قولدى تىرەپ سەكىرۋ: 1. رەبەكا اندرادە (برازيليا); 2. ازيا د’اماتو (يتاليا); 3. انگەلينا مەلنيكوۆا (رەسەي).

بورەنە: 1. ۆەي سياويۋان (قىتاي);

2. رە­بەكا اندرادە (برازيليا); 3. لو جۋي (قىتاي).

تومار: 1. ۋرارا اسيكاۆا (جاپونيا); 2. پاۋلينا شەفەر (گەرمانيا); 3. ماي مۋراكامي (جاپونيا).

ەركىن جاتتىعۋ: 1. ماي مۋراكامي (جاپونيا); 2. انگەلينا مەلنيكوۆا (رەسەي); 3. لينن ۆونگ (اقش).