كوللاجدى جاساعان قونىسباي شەجىمباي, «EQ»
جۇمىس ورىندارىن كوپتەپ اشۋعا ينۆەستيتسيالىق جوبالاردىڭ دا سەپتىگى تيۋدە. مىسالى, وبلىستا جالپى قۇنى 12,7 ملرد تەڭگەگە 26 ينۆەستيتسيالىق جوبا ىسكە قوسىلىپ, مىڭعا جۋىق جۇمىس ورنى اشىلدى. بيىل وبلىستىڭ نەگىزگى كاپيتالىنا سالىنعان ينۆەستيتسيالار كورسەتكىشى 340 ملرد تەڭگەگە جۋىق. بۇل وتكەن جىلدىڭ ءتيىستى كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 1,7%-عا جوعارى. جالپى جىلدىق جوسپار – 772,8 ملرد تەڭگە. سونداي-اق وڭىردە 2022-2026 جىلدار ارالىعىندا جالپى قۇنى 1,1 ترلن تەڭگەگە 100-گە جۋىق ينۆەستيتسيالىق جوبانى جۇزەگە اسىرۋ جوسپارلانۋدا. ونىڭ ىشىندە 10 ءىرى جوبا ىسكە اسىرىلادى. وبلىس اكىمدىگىنىڭ مالىمەتىنشە, ول ءوندىرىس ورىندارىندا 10 مىڭعا جۋىق جاڭا جۇمىس ورنى اشىلادى. جاڭا جوبالار وڭدەۋ ونەركاسىبى, تۋريزم, اۋىل شارۋاشىلىعى, جارىقپەن قامتۋ, دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىندا جۇزەگە اسادى. جىل سوڭىنا دەيىن جالپى قۇنى 45,1 ملرد تەڭگەگە 44 ينۆەستيتسيالىق جوبا ىسكە قوسۋ جوسپارلانعان, 1 520 جۇمىس ورنى اشىلادى.
وبلىس اۋماعىندا 9 يندۋستريالدى ايماق ورنالاسقان. ونىڭ ىشىندە قازىرگى تاڭدا 6 يندۋستريالدى ايماقتا قۇنى 34,169 ملرد تەڭگە بولاتىن 44 جوبا ىسكە قوسىلىپ, 2 500-گە جۋىق جۇمىس ورىندارى اشىلعان. شاردارا, تۇلكىباس, بايدىبەك اۋداندارىندا ينفراقۇرىلىم جۇيەلەرىمەن تولىق قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن ءتيىستى قاراجات بولىنگەن. بۇل جۇمىس جاقىن ارادا اياقتالادى. تۇركىستان قالاسىندا 2019 جىلى قۇرىلعان «Turkistan» ارنايى ەكونوميكالىق ايماعىندا جالپى سوماسى 771,1 ملرد تەڭگەگە 91 جوبانى جۇزەگە اسىرۋ بويىنشا شارتقا قول قويىلعان. ونىڭ ىشىندە 74 جوبا قالا قۇرىلىسى بويىنشا ىسكە اسىرىلۋدا. جاڭا ونەركاسىپ ورىندارى ىسكە قوسىلىپ, 2 مىڭنان استام تۇراقتى جۇمىس ورنى اشىلدى. بارلىق جوبالار ىسكە اسىرىلعاندا ول تاعى دا 8 مىڭعا ۇلعايادى.
ينۆەستيتسيا تارتۋ جانە ءتۋريزمدى دامىتۋ ماقساتىندا الىس-جاقىن شەتەلدەرمەن بايلانىس جاسالۋدا. مىسالى, جۋىردا وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى ارمان سابيتوۆ وزبەكستان رەسپۋبليكاسى فەرعانا وبلىسى حوكيمىنىڭ ورىنباسارى حۋرشيدجون احمەدوۆپەن كەزدەسۋ وتكىزدى. ەكى ءوڭىر اراسىنداعى بايلانىستى نىعايتۋ ماسەلەلەرى كەڭىنەن تالقىلانعان كەزدەسۋدە كاسىپكەرلىك, بيزنەس سالاسىندا ارىپتەستىك ورناتۋ قاجەتتىگى ايتىلدى.
«تۇركىستان – ەلىمىزدەگى اگروسالا ەڭ جاقسى دامىعان ءوڭىر. بۇل باعىتتا دا بىرلەسە جۇمىس ىستەۋگە مۇمكىندىك بار. جالپى, الداعى ۋاقىتتا ەكى ەلدىڭ بيزنەس وكىلدەرىنىڭ قاتىسۋىمەن فورۋم وتكىزۋ ماسەلەسى دە ماڭىزدى. بيزنەس جوبالاردى, ۇسىنىستاردى تالقىلاۋعا ءازىرمىز», دەدى ارمان سابيتوۆ.
ال حۋرشيدجون احمەدوۆ فەرعانا وبلىسىنىڭ اۋىل شاۋراشىلىعى جانە كاسىپكەرلىك سالاسىنداعى جەتىستىكتەرىمەن تانىستىردى.
«قازاقستانعا, ونىڭ ىشىندە تۇركىستانعا العاش كەلۋىم. تۇركىستان تازا ءارى جاڭا قالا ەكەن. تۋريزم سالاسى بويىنشا مۇمكىندىگى مول ەكەنىن اڭعاردىم. ءبىز باۋىرلاس ەلمەن, تاريحي شاھارمەن بايلانىستى نىعايتۋعا مۇددەلىمىز. فەرعانا وبلىسىندا اۋىل شارۋاشىلىعى مەن ونەركاسىپ وتە جاقسى دامىعان. جەمىس-جيدەكتەرىمىز شەت مەملەكەتتەرگە تۇراقتى تۇردە ەكسپورتتالىپ جاتىر. تۇركىستانمەن بايلانىستى تەرەڭدەتىپ, تۋريزم, مادەنيەت سالالارىندا بىرلەسە جۇمىس اتقارۋعا مۇمكىندىك مول», دەدى وزبەكستان وكىلى. كەزدەسۋ ناتيجەسىندە تۇركىستان وبلىسى اكىمدىگى مەن فەرعانا وبلىسى حوكيمياتى اراسىندا باۋىرلاس قاتىناستاردى دامىتۋ جانە جالعاستىرۋ تۋرالى كەلىسىمگە قول قويىلدى.
وبلىستا ەكونوميكانىڭ نەگىزگى كورسەتكىشى – جالپى وڭىرلىك ونەركاسىپ ءونىمىنىڭ كولەمى 534 ملرد تەڭگەنى قۇراپ, وتكەن جىلدىڭ ءتيىستى كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 125 ملرد تەڭگەگە وسكەن. بيىل 8 ايدا وبلىستىڭ ونەركاسىپ الەۋەتىن دامىتۋ ماقساتىندا جالپى قۇنى 12 ملرد 700 ملن تەڭگەگە 26 ينۆەستيتسيالىق جوبا ىسكە قوسىلىپ, 936 جۇمىس ورنى اشىلدى. وبلىس ءۇشىن ماڭىزدى ءىرى جوبالاردى ىسكە اسىرۋ جوسپارلانىپ وتىر. اتاپ ايتقاندا, كاۋستيكالىق سودا, پۆح, كاربيد كالتسي, تسەمەنت, 5 كلاستى موتور مايى مەن مۇناي ونىمدەرىن وندىرەتىن جانە فوسفوريت وڭدەۋ زاۋىتى ىسكە قوسىلادى. ال اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىندا 477 ملرد تەڭگەنىڭ ءونىمى ءوندىرىلىپ, وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 4%-عا ارتتى. ەگىستىكتى ءارتاراپتاندىرۋدىڭ ناتيجەسىندە كوكونىس, باقشا, كارتوپ ونىمدەرىنەن 3 ملن توننا ءونىم جينالدى. تۇركىستان اۋماعىن اعىن سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا بىرقاتار سۋ نىسانىنىڭ قۇرىلىس-جوندەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلگەن. جوسپارلانعان شارالاردى ىسكە اسىرۋ ناتيجەسىندە جىل قورىتىندىسىمەن اۋىل شارۋاشىلىعى جالپى ءونىم كولەمى 1 ترلن تەڭگەگە جەتكىزىلەدى. قۇرىلىس جۇمىستارىنىڭ كولەمى 169 ملرد تەڭگەنى قۇراپ, 9%-عا وسسە, جىل باسىنان 486 مىڭ شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي پايدالانۋعا بەرىلىپ, 34%-عا ارتقان. «قۋاتتى وڭىرلەر – ەل دامۋىنىڭ درايۆەرى» ۇلتتىق جوباسى اياسىندا جىل سوڭىنا دەيىن جالپى 85 تۇرعىن ءۇيدىڭ قۇرىلىسىن اياقتاۋ جوسپارلانۋدا. بيۋدجەت ەسەبىنەن 59 مەكتەپتىڭ قۇرىلىسى جۇرگىزىلۋدە, ناتيجەسىندە بيىل 4 اپاتتى جانە 2 ءۇش اۋىسىمدى مەكتەپتىڭ ماسەلەسى شەشىلەدى. بۇدان بولەك, جەكە ينۆەستورلاردىڭ كومەگىمەن 13 مەكتەپ پايدالانۋعا بەرىلەدى.
جىل باسىنان ەكونوميكاعا 338 ملرد تەڭگەگە جۋىق ينۆەستيتسيا باعىتتالعان. جەكە ينۆەستورلار ەسەبىنەن 10 جوبانى ىسكە قوسۋ جوسپارلانسا, بۇگىندە قۇنى 4 ملرد تەڭگەنى قۇرايتىن 4 ينۆەستيتسيالىق جوبا ىسكە قوسىلىپ, 128 جاڭا جۇمىس ورنى اشىلدى. ال تۇركىستاندى دامىتۋعا 1,3 ترلن تەڭگە ينۆەستيتسيا تارتىلادى دەپ كۇتىلۋدە. ونىڭ 1 ترلن تەڭگەسى نەمەسە 77%-ى – جەكە ينۆەستيتسيالار.
تۇركىستان وبلىسى