بيىل 13 قىركۇيەكتە اقوردادا پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ ءال-ازھار ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ جوعارعى يمامى احماد ات-تايەبتى قابىلداعانى بەلگىلى. كەزدەسۋ بارىسىندا مەملەكەت باسشىسى كەلەسى جىلى سۇلتان بەيبارىستىڭ تۋعانىنا 800 جىل تولاتىندىعىن اتاپ ءوتىپ, مەرەيتويعا دايىندىق اياسىندا قازاقستان تاراپى كايردەگى سۇلتان بەيبارىس مەشىتىن قايتا جوندەۋگە ۇلەسىن قوساتىنىن ايتقان بولاتىن. مىسىردىڭ مادەنيەت ءمينيسترى ەكى ەل اراسىنداعى مادەني ىنتىماقتاستىقتىڭ ىلگەرىلەۋىنە كوڭىلى تولاتىنىن, وسى باعىتتاعى بايلانىستى ودان ءارى كەڭەيتۋدى قولدايتىنىن ءبىلدىردى.
سونىمەن قاتار كەزدەسۋدە سۇحباتتاسۋشىلار قازاقستان مەن مىسىردىڭ باي تاريحي-مادەني مۇراسى بار ەكەنىن اتاي وتىرىپ, مۇراعات ءىسى سالاسىنداعى نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق اكتىلەر, اقپارات جانە قۇجاتتار, مۇراعاتتانۋ, ارحەوگرافيا جانە قۇجاتتانۋ بويىنشا ادەبيەتتەرمەن, سونداي-اق ءوزارا مۇراعاتتىق قۇجاتتاردىڭ جاريالانىمدارىمەن الماسۋعا كەلىستى. بۇل باعىتتا ۇلتتىق مۇراعات قورلارىن قازاقستان مەن مىسىر حالىقتارىنىڭ تاريحى مەن مادەنيەتى تۋرالى مالىمەتتەردى قامتيتىن قۇجاتتارمەن تولىقتىرۋ ماقساتىندا ەكى مەملەكەتتىڭ ۇلتتىق زاڭناماسىنا سايكەس ولاردىڭ كوشىرمەلەرىن ءبىر-بىرىنە سايكەستەندىرۋگە جانە بەرۋگە ۋاعدالاستى.
قازاقستاننىڭ مىسىرداعى ەلشىسى قايرات لاما شاريف جاڭادان تاعايىندالعان مىسىر اراب رەسپۋبليكاسىنىڭ مادەنيەت ءمينيسترى نەۆين ءال-كيلانيمەن العاشقى رەسمي كەزدەسۋىن وتكىزدى.
قايرات لاما شاريف ءوز كەزەگىندە مىسىردا قازاقستاندىق رەستاۆراتورلار مەن باسقا دا مامانداردىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ كۋرستارىن ۇيىمداستىرۋ تۋرالى ۇسىنىستارىن جەتكىزدى. تاراپتار 2023 جىلى سۇلتان ءاز-زاحير بەيبارىستىڭ 800 جىلدىعىن اتاپ ءوتۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتتى.
وسىعان وراي قازاقستان ەلشىسى مىسىر مادەنيەت مينيسترىنە قازاقستان رەسپۋبليكاسى مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگى تاراپىنان ازىرلەنگەن ۇسىنىستاردى تابىس ەتتى. ءبىرىنشى كەزەكتە كاير قالاسىندا كۇردەلى جوندەۋدەن وتكەن سۇلتان ءاز-زاحير بەيبارىس مەشىتىن سالتاناتتى تۇردە اشۋ جوسپارلانعان. سونداي-اق ءال-ازھار ۋنيۆەرسيتەتىندە سۇلتان بەيبارىستىڭ 800 جىلدىعىنا ارنالعان حالىقارالىق عىلىمي كونفەرەنتسيا وتكىزىلمەك. كاير حالىقارالىق قازىرگى زامانعى ەكسپەريمەنتالدى تەاتر فەستيۆالى شەڭبەرىندە راقىمجان وتارباەۆتىڭ «سۇلتان بەيبارىس» سپەكتاكلى ساحنالانادى.
مىسىر تاريحىنىڭ ماملۇكتەر داۋىرىنە ارنالعان اراب جانە قازاق تىلدەرىندەگى ەنتسيكلوپەدياسىن جارىققا شىعارۋ دا جوسپاردا بار. مىسىردا سۇلتان بەيبارىستىڭ 800 جىلدىق مەرەيتويىنا ارنالعان پوشتا ماركالارى شىعارىلادى.
استانا قالاسىندا دا سۇلتان بەيبارىستىڭ 800 جىلدىق مەرەيتويىنا ارنالعان عىلىمي كونفەرەنتسيا وتكىزىلىپ, مەرەكەلىك پوشتا ماركالارى شىعارىلادى. قازىر قازاقستان قالالارىنىڭ بىرىنە, ەلدى مەكەندەردىڭ كوشەلەرى مەن الاڭدارىنا, سپورت سارايلارىنا سۇلتان بەيبارىس ەسىمىن بەرۋ قاراستىرىلىپ جاتىر. استانا, الماتى, اتىراۋ, اقتاۋ, تاراز, تۇركىستان قالالارىندا ماملۇكتەر ءداۋىرى تۋرالى سىر شەرتەتىن كايردىڭ يسلام ونەرى مۋزەيىنىڭ جىلجىمالى كورمەسى ۇيىمداستىرىلادى.
مىسىر تاراپى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق مۋزەيىنە ماملۇكتەر داۋىرىندەگى جادىگەرلەردىڭ كوشىرمەلەرىن جاساپ, سىيعا تارتادى. بارلىق جوعارى وقۋ ورىندارىندا سۇلتان بەيبارىستىڭ 800 جىلدىعىنا ارنالعان عىلىمي كونفەرەنتسيالار مەن سيمپوزيۋمدار وتكىزۋ, بۇل ءىس-شارالارعا مىسىرلىق جانە اراب ماملۇكتانۋشى عالىمدارىن شاقىرا وتىرىپ, سۇلتان بەيبارىستىڭ تۇلعاسىن ۇلىقتاۋ ءىسى جالعاسادى. اتاپ ايتقاندا, ح.دوسمۇحامەدوۆ اتىنداعى اتىراۋ ۋنيۆەرسيتەتىندە قىپشاق ماملۇكتەرىن زەرتتەۋ ورتالىعى مەن مۇراجاي اشۋ, اقتاۋ قالاسىندا سۇلتان ءال-مانسۋر قالاۋىن كەشەنى ۇلگىسىندە مەشىت سالۋ ماسەلەسىن زەرتتەۋ قولعا الىنادى.
كاسپي جاعالاۋىندا «سۇلتان بەيبارىس – ۇلى دالا ەلىنىڭ بارىسى» اتتى تەاترلىق قويىلىم ۇيىمداستىرىلادى. م.ح.دۋلاتي اتىنداعى تاراز وڭىرلىك ۋنيۆەرسيتەتىندە «اتلاح-تالاس شايقاسىنان اين جالۇت شايقاسىنا دەيىنگى كەزەڭ» اتتى ورتالىق ازيا جانە اراب تاريحشىلارىنىڭ عىلىمي سيمپوزيۋمىن وتكىزۋ دە ءىس-شارالار تىزىمىندە تۇر. 2023 جىلدىڭ شىلدە ايىنىڭ ءبىرىنشى جەكسەنبىسىندە, ياعني دومبىرا كۇنىندە «سەگىز عاسىر جىرلايدى» اتتى مادەني ءىس-شارا ۇيىمداستىرىلىپ, جىرشىلار مەن مىسىرلىق اۋىز ادەبيەتى مايتالماندارىنىڭ داڭقتى سۇلتان بەيبارىس پەن باسقا ماملۇكتەر تۋرالى «باتىرلار جىرى» فولكلور كەشى وتەدى.
سۇلتان بەيبارىستىڭ 800 جىلدىعى شەڭبەرىندە كوكپار, بايگە, جامبى اتۋ, قازاقشا كۇرەس, قۇسبەگىلىك, اسىق, اۋدارىسپاق سەكىلدى كوشپەلىلەردىڭ ۇلتتىق ويىندارىنىڭ حالىقارالىق تۋرنيرلەرى ۇيىمداستىرىلماق. حالىقارالىق تۇركى مادەنيەتى ۇيىمىنىڭ قولداۋىمەن تۇركىستان قالاسىنداعى تاريحي-مادەني الاڭدا «سۇلتان بەيبارىستىڭ ۇلى دالاعا ورالۋى» اتتى ارت-فەستيۆال وتكىزۋ دە جوسپارعا ەندى.
ءوز كەزەگىندە مىسىر مادەنيەت ءمينيسترى نەۆين ءال-كيلاني قازاقستان تاراپىنىڭ ۇسىنىس-پىكىرلەرىن قاراستىرۋدى جانە 23-25 قاراشادا استانا قالاسىندا وتەتىن ساۋدا-ەكونوميكالىق, مادەني-گۋمانيتارلىق جانە عىلىمي-تەحنيكالىق ىنتىماقتاستىق بويىنشا قازاقستان-مىسىر ۇكىمەتارالىق كوميسسياسىنىڭ 6-وتىرىسىندا بىرلەسكەن شەشىم قابىلداۋدى ۇسىندى.
الماتى
