قولونەرشىلەر – از بولسا دا, ەكونوميكالىق كەڭىستىكتەگى الەۋەتى زور ورتا. كەز كەلگەن ەلدىڭ مادەني مۇراسىنىڭ وزەگى قولونەر دەسەك, بۇل نارىقتاعى ەڭ مىقتى ويىنشىلاردىڭ ءبىر الاڭدا باس قوسۋىنىڭ ءوزى قوزعالاتىن تاقىرىپتىڭ سالماعىنان حابار بەرەدى. سالتاناتتى شاراعا مادەنيەت جانە سپورت ۆيتسە-ءمينيسترى ەرجان ەركىنباەۆ, الماتى قالاسى ءماسليحاتىنىڭ دەپۋتاتى ءاسيا اقانوۆا, «اتامەكەن» ۇكپ پرەزيديۋمىنىڭ مۇشەسى, تۋريستىك سالا كوميتەتىنىڭ توراعاسى يۋليا ياكۋپباەۆا, قازاقستاننىڭ الماتىداعى اقش باس كونسۋلى كەرولاين سەۆيدج, Harper’s Bazaar جانە Vogue جۋرنالىنىڭ رەداكتورى, قولونەر, ديزاين جانە ءومىر سالتى بويىنشا بىلىكتى مامانى ەچاۆاريا مارسەللا, قولونەرشىلەر وداعىنىڭ توراعاسى ايجان بەكقۇلوۆا, «Aigul line» برەندىنىڭ نەگىزىن قالاۋشى, «Qazaq-Oner» ۇلتتىق اسسوتسياتسياسى» پرەزيدەنتى ايگۇل جانسەرىكوۆا, «التىن وردا» اۆتورلىق ديزاين ءۇيىنىڭ نەگىزىن قالاۋشى, «Baqytty otbasy» ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى ىرزا تۇرسىنزادا, ارت-مەنەدجەر, ءداستۇرلى تابيعي ىشەكتەر شەبەرى بابىر ارعىنوۆ, Born Nomad ديرەكتورى ايكا الەمى, «التىن ادام» قاۋىمداستىعىنىڭ جەتەكشىسى دينارا باكيروۆا جانە باسقا دا شەبەرلەر مەن قوناقتار قاتىسقان جيىن سالعان جەردەن قارقىنمەن قىزۋ باستالدى. بۇل سالانىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن ارتتىرىپ, جانداندىرۋ جولىن جاقسى بىلەتىن سپيكەرلەر ابدەن ءيى قانعان ويىن ورتاعا سالىپ, ءبىرىنىڭ ءسوزىن ءبىرى ءىلىپ الىپ, شاعىن كاسىپ سالاسىنداعى قيىندىقتىڭ سەبەپ-سالدارىن سارالاپ جاتتى.
فورۋمنىڭ اشىلۋىندا مادەنيەت جانە سپورت ۆيتسە-ءمينيسترى ەرجان ەركىنباەۆ بارلىق قاتىسۋشىنى, سونداي-اق ارنايى كەلگەن قوناقتاردى جىلى قارسى الىپ, قولونەرشىلەردىڭ تۋريزم مەن كرەاتيۆتى يندۋستريانى دامىتۋداعى ءرولىن ەرەكشە اتاپ ءوتتى.
«قازاقستاندا كرەاتيۆتى يندۋستريا بۇرىن-سوڭدى بولماعان. ءبىزدىڭ زاماناۋي شىعارماشىلىعىمىزدىڭ باستاۋىندا اتا-بابالارىمىزدان قالعان اسىل قاسيەتتەر جاتىر. ونەرگە دەگەن جىلى كوزقاراس جانە ەرەكشە دۇنيەتانىمىمىز بار. ۇلتتىق قولونەر – بۇل ءبىزدىڭ باعا جەتپەس مۇرامىز», – دەدى ۆيتسە-مينيستر ە.ەركىنباەۆ.
الماتى قالاسى ءماسليحاتىنىڭ دەپۋتاتى ءاسيا اقانوۆا كرەاتيۆتى يندۋستريالاردى دامىتۋ ءۇشىن وسىنداي اۋقىمدى ءىس-شارالاردى وتكىزۋدىڭ ماڭىزدىلىعىنا توقتالدى.
«جاقىن ارادا مەگاپوليس اكىمشىلىگى قولونەرشىلەر وزدەرىنىڭ يننوۆاتسيالىق ونىمدەرى مەن قىزمەتتەرىن قۇرا الاتىن, يدەيالارمەن الماساتىن جانە وزدەرىن تانىتا الاتىن, قايتالانباس شىعارماشىلىعىن كورسەتە الاتىن كرەاتيۆتى الاڭ قۇرۋدى جوسپارلاپ وتىر. بۇل باستاما شىعارماشىلىق يدەيالاردى كرەاتيۆتى كاسىپكەرلىك قىزمەتكە اينالدىرۋعا باعىتتالادى», دەدى ول.
ال التى ايدا قازاقستان اۋماعىن جاياۋ باسىپ وتكەن 72 جاستاعى ساياحاتشى ءارى قولونەرشى اقساقال سارسەنباي قوتىراشەۆ فورۋمنىڭ قۇرمەتتى قوناعى بولدى. ول 8000 شاقىرىم جەردى جاياۋ ءجۇرىپ ءوتىپ, ايماقتاردىڭ بارلىق اكىمشىلىك ورتالىعىنا تابان تىرەگەن. ەڭ باستىسى, ول وسى ساياحاتى ارقىلى ەلدىڭ بارلىق قولونەرشىلەرىن تىزىمدەۋ ماقساتىن كوزدەگەن.
سونىمەن بىرگە قولونەر سالاسىن كوممەرتسيالاندىرۋ مۇمكىندىكتەرى, پرو-
بلەمالىق ماسەلەلەر جانە ولاردى شەشۋ جولدارى تۋرالى «اتامەكەن» ۇكپ پرەزيديۋمىنىڭ مۇشەسى, تۋريستىك سالا كوميتەتىنىڭ توراعاسى يۋليا ياكۋپباەۆا ەرەكشە اتاپ ءوتتى.
«ۋاقىت بارلىق سالاعا, تۋريزمگە جانە كرەاتيۆتى يندۋسترياعا دەگەن كوزقاراستى وزگەرتەدى. كادەسىي ونىمدەرىنە قاجەت ماتەريالداردى قابىلداۋ مەن ونىڭ تەحنيكاسى, فورمالارى وزگەرۋدە. سوندىقتان ساراپشىلار بۇل بيزنەستى قالاي كوممەرتسيالاندىرۋ قاجەت ەكەنىن تالداپ-تالقىلايتىن, ءوزارا پىكىر الماساتىن فورۋمداردىڭ وتكىزىلىپ جاتقانىنا وتە قۋانىشتىمىز», دەدى يۋليا ياكۋپباەۆا.
قازاقستاننىڭ الماتىداعى اقش باس كونسۋلى كەرولاين سەۆيدج فورۋمنىڭ ەڭ باستى ارتىقشىلىعىنا نازار اۋدارتتى. ول ءوز سوزىندە: ء«بىز مۇندا جەڭىمپازداردىڭ جەتىستىكتەرىن اتاپ ءوتۋ ءۇشىن عانا ەمەس, سونىمەن قاتار وسى لاۋرەاتتارعا ءتان قۇندىلىقتار – ادالدىق, باتىلدىق, كاسىبي بىلىكتىلىك پەن سىني ويلاۋ سياقتى قاسيەتتەرگە نازار اۋدارۋ ءۇشىن جينالدىق», دەدى.
اقش-تان كەلگەن سپيكەر, قولونەر مامانى, Harper‘s Bazaar جانە Vogue جۋرنالىنىڭ رەداكتورى جانە ءجۋرناليسى مارسەللا ەچاۆاريا «قازىرگى الەمدەگى قولونەردىڭ ءرولى» تۋرالى ءدارىس وقىدى. «التىن وردانىڭ» نەگىزىن قالاۋشى, «Baqytty otbasy» ورتالىعىنىڭ باسشىسى ىرزا تۇرسىنزادا ءتۋريزمنىڭ الەمدىك ەكونوميكاداعى رولىنە توقتالدى. حالىق ونەرى مەن كاسىپكەرلىكتى جۇرگىزۋدىڭ قيىندىعىن ءتيىستى ورىندارعا تالماي جەتكىزىپ كەلە جاتقان ى.تۇرسىنزادا تالاي بيىك مىنبەرلەردەن ايتىلسا دا, ءالى كۇنگە شەشىمىن تاپپاعان تالاستى جايتتاردى تاعى ءبىر ەسكە سالدى. «فورۋمنان كەيىن حاتتاما تولتىرىلۋى كەرەك. قولونەرشىلەر سالىقتان بوساتىلۋى كەرەك. ۇكىمەت تاراپىنان قولونەرشىلەردىڭ كورمەسىن وتكىزىپ, جۇمىسىن قولداۋ ماقساتىندا ۇزدىكسىز جۇمىس ىستەپ تۇراتىن اقىسىز الاڭدار بەرىلۋى كەرەك دەپ ويلايمىن. ەگەر قاتەلەسپەسەم, مەن «التىن ساپا» سىيلىعىنا يە بولعان جالعىز قولونەرشىمىن. قولونەر ۇلتتىق مادەني سايكەستەندىرۋدىڭ اجىراماس بولىگى جانە تۋريزم يندۋسترياسىنىڭ اجىراماس بولىگى, ونى جاڭا دەڭگەيگە كوتەرۋ كەرەك. ءبىز قازىر ءتۋريزمدى دامىتۋعا مەملەكەتتىڭ ەرەكشە قولداۋ كورسەتىپ وتىرعانىن كورىپ وتىرمىز. ءبىز, قولونەرشىلەر دە وسىنداي قولداۋدى كۇتەمىز», دەدى ول.
قازاقستان قولونەرشىلەر وداعىنىڭ پرەزيدەنتى ايجان بەكقۇلوۆا دا قولونەرشىلىكتى قولداۋ قاجەتتىگى تۋرالى ايتتى. «بىزدە ۇلكەن اۋماقتىق ايىرماشىلىق سەزىلەدى. ءبىز تۋريستىك ورتالىقتارعا عانا ەمەس, ەلدىڭ باسقا ايماقتارىنا دا كومەكتەسۋىمىز كەرەك. مەنىڭ ويىمشا, ءبىر رەتتىك ەمەس, جۇيەلى تۇردە مەملەكەتتىك قولداۋ قاجەت. ءوندىرىس پەن بيزنەس ءۇشىن قولايلى جاعداي جاساۋ قاجەت. ايتالىق, سالىقتان بوساتۋ سياقتى, سونداي-اق ۇلتتىق بىرەگەيلىككە, ۇلكەن ءرول اتقاراتىن برەندكە نازار اۋدارعىم كەلەدى. سول ءداستۇرلى كيىز ءىس جۇزىندە بارلىق ەلگە قاجەت ۇلتتىق برەندكە اينالۋى مۇمكىن, ونى شەتەلدەردە دە ساتىپ الادى. بىزدە ەڭ جاقسى شەبەرلەر بار, بىراق ازىرگە جاپپاي جانە سەريالىق ءوندىرىس جوق», دەيدى ا.بەكقۇلوۆا.
ايتا كەتەرلىگى, فورۋم باستالماس بۇرىن قازاقستان ستاندارتتاۋ جانە مەترولوگيا ينستيتۋتى «قولونەر ورتالىقتارى. جالپى تالاپتار» نەگىزىندە Qazaq-Oner قولونەرشىلەر ورتالىعىنىڭ قر ست 3686 بەلگىسىمەن قولونەر تاريحىنداعى العاشقى قىزمەتتى ستاندارتتادى. ال ۇلتتىق ستاندارتقا سايكەستىگىن «اتامەكەن» ۇكپ جانە «Kazakh Tourism» ۇك» اق وكىلدەرى باعالادى. بۇل رەتتە Qazaq-Uber وتە جوعارى دەڭگەيدى كورسەتىپ, فورۋم شەڭبەرىندە سەرتيفيكاتقا يە بولدى.
ء«بىز ءۇشىن ەلىمىزدەگى العاشقى Qazaq-Uber قولونەرشىلەر ورتالىعىن اشۋ, سونىمەن قاتار قر ست 3686-2020 «قولونەر ورتالىقتارى. جالپى تالاپتار» ۇلتتىق ستاندارتىنا سايكەستىك سەرتيفيكاتىن الۋ ۇلكەن مارتەبە. رمك «قازستاندارت» مۇنى قولونەر قىزمەتتەرىن ستاندارتتاۋ سالاسىنداعى العاشقى جوبا ەكەنىن حابارلادى. ءبىز وسىنداي جوعارى مەملەكەتتىك باعالاۋعا يە بولعانىمىز ءۇشىن قۋانىشتىمىز جانە ماقتانامىز», دەدى ايگۇل جانسەرىكوۆا.
ارت-مەنەدجەر, ءداستۇرلى ىشەكتەر شەبەرى بابىر ارعىنوۆ قويدىڭ ىشەگىنەن جاسالعان دومبىرادا ناعىز تازا ءداستۇرلى «قوڭىر» ءۇن, بارقىت دىبىسى ساقتالاتىنىن ايتىپ, وسى تاقىرىپتا بىرقاتار ۇسىنىس ايتتى.
ء«داستۇرلى قۇرالداردى جاڭعىرتۋ – ۇلتتىق كودتى, مادەني بىرەگەيلىكتى, ۇلتتىق قۇندىلىقتار مەن داستۇرلەر يدەياسىن ساقتاۋ جولىنداعى ماڭىزدى قادام», دەدى ول.
فورۋم اياسىندا BORN NOMAD power AWARDS 2022 بايقاۋىنىڭ قورىتىندىسى شىعارىلدى.
بۇل بايقاۋ حالىق-قولدانبالى ونەر شەبەرلەرىنە, قولونەرشىلەر مەن شىعارماشىلىق يندۋستريا وكىلدەرىنە وزدەرىن تانىتۋعا, يدەيالاردى كوممەرتسيالاندىرۋ, قازاقستاندىق جانە ەكسپورت نارىعىنا ءونىمدى شىعارۋ, سونداي-اق قازىلار القاسى مۇشەلەرىنىڭ, كاسىپقويلاردىڭ, قولونەر, ديزاين, ءسان, تۋريزم جانە كرەاتيۆتى يندۋستريا سالاسىنىڭ ساراپشىلارى مەن ينسايدەرلەرىنىڭ قۇندى كەڭەستەرىن الۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
Born NOMAD ديرەكتورى ايكا الەمي بايقاۋدىڭ قورىتىندىسىن جاريالادى. ول ءوز كەزەگىندە بۇل بايقاۋدىڭ باستى ماقساتىنا توقتالدى.
ء«بىز ەڭ الدىمەن باسەكەگە قابىلەتتى قولونەر برەندتەرى مەن سۇرانىسقا يە ءونىمدى قۇرۋ, ماركەتپلەيستەر مەن ەكسپورت نارىعىنا شىعۋ ارقىلى قولونەر يندۋسترياسىنىڭ ەكونوميكالىق تۇرعىدان دامۋىن كوزدەيمىز», دەدى.
فورۋم اياسىندا ەرجان ەركىنباەۆ قولونەرشىلەر سەرىك رىسبەكوۆ, ۇلمەكەن ماۋتوۆا, جۇپار بەيسەنوۆا, الماس مۇستافاەۆ, قالمىرزا تاسوۆ, رايسا مۇحامەدجانوۆا, نۇرزيا ءتاشىموۆا جانە اقساقال سارسەنباي قوتراشوۆقا «مادەنيەت سالاسىنىڭ ۇزدىگى» توسبەلگىسىن تابىس ەتتى.
سونداي-اق ادال ەڭبەگى, ەلىمىزدىڭ مادەنيەتى مەن قولونەرىن دامىتۋ ىسىنە بەلسەندى قاتىسقانى ءۇشىن مادەنيەت جانە سپورت ءمينيسترى د.اباەۆتىڭ اتىنان «التىن وردا» نەگىزىن قالاۋشى, «Baqytty otbasy» ورتالىعىنىڭ باسشىسى ىرزا تۇرسىنزاداعا, قازاقستان قولونەرشىلەر وداعىنىڭ پرەزيدەنتى ايجان بەكقۇلوۆاعا قۇرمەت گراموتاسى, ال Born NOMAD ديرەكتورى ايكا الەمى مەن Qazaq-Oner ۇلت-
تىق قاۋىمداستىعىنىڭ پرەزيدەنتى ايگۇل جانسەرىكوۆاعا العىسحات تابىستالدى.
حالىقارالىق فورۋم اياسىندا وتەتىن وتاندىق قولونەرشىلەردىڭ جارمەڭكەسىندە قىش, كيىز, توقىما, زەرگەرلىك ونەر, جىبەك شارۋاشىلىعى جانە باسقا دا قولونەر تۇرلەرىنىڭ ونىمدەرى ۇسىنىلدى. تاجىريبە الماسۋ ءۇشىن قولونەرشىلەر «قازاقستانداعى قولونەر بيزنەسىن دامىتۋ», «قازاقستانداعى قولونەرشىلىكتى دامىتۋ جولدارى مەن مۇمكىندىكتەرى», «قولونەر يندۋسترياسى, بيزنەس, ەكونوميكا», «قولونەر تۇراقتى دامۋ رەتىندە» تاقىرىپتارى بويىنشا پىكىرتالاس سەسسيالارىنا قاتىستى.
ءىس-شارا ءداستۇرلى قولونەردى ساقتاۋ جانە ودان ءارى دامىتۋ, ۇلتتىق مۇرامىزدى جانداندىرۋ جانە تانىمال ەتۋ, سونداي-اق ءداستۇرلى قولونەردىڭ زاماناۋي ينتەرپرەتاتسيالارىن جانە حالىقتىق قولدانبالى ونەر مەن باسقا دا شىعارماشىلىق يندۋستريالاردىڭ كولوبوراتسياسىن قۇرۋ بويىنشا ءتۇرلى ايماقتىق باستامالاردى بىرىكتىرۋ ماقساتىندا وتكىزىلەدى.
سونداي-اق فورۋم اياسىندا ونىمدەر كورمەسى, شەبەرلىك سىنىپتارى, سەمينارلار, Korpe Fest سەكىلدى اۋقىمدى شارالار دا قامتىلدى.
الماتى