قوعام • 05 قازان، 2022

ءبارىنىڭ قالاۋى – بەيبىت ءومىر

132 رەت كورسەتىلدى

رەسەيدە موبيليزاتسيالاۋ تۋرالى جارلىق شىعا سالا، كەيبىر ازاماتتارى قولعا قارۋ العاننان گورى شەكارا اسىپ كەتۋدى دۇرىس كورگەن. شيەلەنىسكەن بۇل جاعداي شىعىسقازاقستاندىقتاردى دا بەيجاي قالدىرمادى. وبلىس­تىڭ 800 شاقىرىمداي شە­كاراسى رەسەيمەن شەكتەسىپ جاتقان سوڭ دا الاڭدايدى. ال­بەتتە، باس ساۋ­عالاپ كەلگەن رە­سەي ازاماتتا­رىن كەۋدەدەن يتە­رەيىن دەگەن ەش­كىم جوق. بىراق قىم­بات­شى­لىق قىسىپ تۇرعان شاقتا پاتەر با­عا­سىنىڭ شارىق­تاپ كەتكەنىنە كۇ­يىنەدى ەل.

رەسەيلىكتەردىڭ شەكارادان ىركەس-تىركەس وتكەنىن وسكەمەندەگى حالىققا قىزمەت كورسەتۋ ورتالىقتارىنداعى ۇزىن-سونار كەزەكتەن بايقاۋعا بولادى. بىراق رەسەي ازاماتتارى ءۇشىن ارنايى ءبىر تەرەزە قىزمەت كورسەتىپ تۇر. باردىق، كوردىك، شەكارا اسىپ كەلگەن ازاماتتارمەن تىلدەستىك. الايدا حقو باسشىلارى قانداي دا مالىمەت بەرۋدەن باس تارتتى.

العاشىندا كەزەكتە تۇرعان ازاماتتار جۋرناليستەرمەن سويلەسۋگە نيەت بىلدىرە قويماعان. ارينە، سو­عىس­تان قاشىپ، شەكارا اسىپ كەتكەن سوڭ ەرتەڭگى كۇنى سۇراۋى بار دەپ قاۋىپتەنەتىن شى­عار، كىم ءبىلسىن؟! دەسە دە، ىشتەرىنەن سۋىر­ىلىپ شىعىپ، ءوز ويلارىن اشىق ايت­قاندار، سوعىسقا قارسىلىقتارىن بىلدىرگەندەر دە بولدى. وزدەرى قاشىپ جۇرگەنىمەن، رەسەي باسشىلىعىنىڭ سايا­ساتىنا سىرتتاي قولداۋ بىلدىرگەندەردى دە قۇلاعىمىز شالدى. 

– ءبىزدى قاشىپ كەلدى دەپ ايىپتاپ جاتقانداردى بىلەمىز. بىراق مىنانى تۇسىنسە ەكەن دەيمىن; ءبىز وتاندى تاس­تاپ قاشىپ كەلگەن جوقپىز. بىراق بۇل قاقتىعىسقا قاتىسقىمىز كەلمەيدى. قا­راڭىز، كەزەكتە تۇرعان اناۋ جاس­تار قول­دارىنا قارۋ ۇستاپ كورمەگەن. ەرتەڭ سوعىسقا كىرسە، ولەدى دە قالادى. ەگەر، وتانعا قاۋىپ تونسە، اڭگىمە باسقا، – دەيدى يۆان گاۆريلوۆ.

كوپشىلىگى پىكىر بىلدىرگەنىمەن، اتى-جون­دەرىن جازباۋىن سۇرادى. ال ماس­كەۋدەن نوۆوسىبىرگە ۇشىپ، ودان وسكە­مەن­گە تابان تىرەگەن ي.گاۆريلوۆ ويىن اشىق ايتىپ قانا قويعان جوق، تاريحتان وراعىتىپ كەلىپ، ساياساتتى دا تالداپ بەردى. ونىڭ ويىنشا، بۇل سو­عىستا بولىپ جاتقان ادىلەتسىز ارە­كەت­تەر كوپ. ەلگە كەرەگى – بەيبىت ءومىر، تۇراقتىلىق.

– شىنىمدى ايتسام، وسكەمەن دەگەن قالانىڭ بارىن بىلمەپپىن. جار­لىق شىعا سالا ۇشاققا بيلەت الدىم. بى­­لايشا ايتقاندا، باسىم اۋعان جاققا كەتۋىم كەرەك بولدى. ەڭ باستىسى، سو­عىسقا بارماسام دەپ ويلادىم. ءسويتىپ، نوۆوسىبىرگە ۇشىپ كەلدىم. ودان اۆتوبۋسقا ءمىنىپ، وسكەمەنگە تارت­تىم. جولىم بولدى. اۆتوبەكەتتەن وسكەمەنگە دەگەن سوڭعى بيلەت ماعان بۇيىرىپتى، – دەيدى ويىن بۇكپەسىز جەتكىزگەن يۆان گاۆريلوۆ.

ال ءنوۆوسىبىر قالاسىنىڭ تۇر­عىن­­دا­رى كيريلل مەن وكسانا موبي­ليزاتسيالاۋ تۋرالى جارلىق شىق­­قان سوڭ ار­تى­نىپ-تارتىنىپ، جەكە كولىكتەرىمەن وس­كەمەندى بەتكە العان. ولار دا وتانىن امال­سىز تاستاعان. سوعىس وتى سونسە، كەرى قايتۋىمىز مۇمكىن دەسەدى.

– ەگەر وتانىما قاۋىپ تونسە، ءبىرىنشى ولۋگە ءازىرمىن. ال ءدال قازىرگى جاعدايدا نە ءۇشىن سوعىسقانىڭدى، نە ءۇشىن ءولىپ قالعانىڭدى بىلمەيسىڭ عوي. كەيىن، ەلدەگى جاعداي تىنىشتالسا قايتىپ ورالامىز، – دەپ ءتۇسىندىردى كيريلل.

ءيا، رەسەيلىك ازاماتتاردىڭ كەي­بىرەۋى جاعداي تۇراقتالسا، ورالاتىندارىن اشىق ايتتى، ەندى ءبىرى ەۋروپا ەلدەرىنە بارىپ تۇراقتايمىز دەپ كەسە سويلەدى.

حالىققا قىزمەت كورسەتۋ ورتالى­عىن­دا تۇسكە قاراي رەسەيلىكتەردىڭ قارا­سى كوبەيە بەردى. موبيليزاتسيالاۋ تۋرالى جارلىق شىققالى قانشا ازامات شىعىس قازاقستانعا ءوتتى دەگەن سۇراققا كوشى-قون پوليتسياسى قىزمەتكەرلەرى باسشىلىعىنىڭ كەلىسىمىنسىز جاۋاپ بەرۋدەن ءۇزىلدى-كەسىلدى باس تارتتى. پوليتسيا دەپارتامەنتىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى دە اتالعان سۇراققا جەدەل جاۋاپ بەرە قويعان جوق، جان-جاقتى ويلانىپ بارىپ جاۋاپ جولداعان سياقتى. دەپارتامەنت مالىمەتىنە سۇيەنسەك، ء«ۇبى اۆتو» شەكارا بەكەتى مەن «وسكەمەن» اۋەجايى ارقىلى 8 629 شەتەلدىك ازامات كەلگەن. ولاردىڭ 5 935-ءى رەسەي ازاماتتارى. بۇل – 28 قىركۇيەككە دەيىنگى دەرەك.

سونىمەن قاتار وبلىس اۋماعىندا 684 جالدامالى پاتەر تىركەلسە، وندا رەسەي فەدەراتسياسىنىڭ 11 ازا­ماتى تۇرىپ جاتىر. وبلىستىڭ قوناقۇيلەرىنە 458 رە­سەيلىك ازامات ورنالاسقان. ونىڭ 28-ءى شەمونايحا اۋدانىندا، 67-ءسى ريد­دەر­دە، 363-ءى وسكەمەننىڭ قوناق­ۇيل­ەرى­نەن ورىن تاپقان.

تارقاتىپ ايتساق، ءدال قازىرگى ۋا­قىت­تا رەسەي فەدەراتسياسىنان 8 450 ادام وبلىس اۋماعىندا تۇرىپ جاتىر. 4 972 ازامات وبلىستا تۇراقتى تۇرادى. ال 1 737 رەسەيلىك ۋاقىتشا تۇراقتاعان. قال­عان 1 741-ءى حابارلاما بويىنشا. پوليتسيا دەپارتامەنتىنىڭ ۇقك شەكارا قىز­مەتىنىڭ اقپاراتىنا سۇيەنە وتىرىپ، جول­داعان ستاتيستيكالىق دەرەكتەرى وسى.

قۇجىناعان تسيفر ءوز الدىنا، وسىنشاما رەسەيلىك ازاماتتاردىڭ كەلۋى – پاتەر باعاسىنىڭ وسۋىنە اكەلىپ سوقتى. ءيا، باعا شارىقتادى. حابارلاندىرۋ سايت­­تارىن پاراقتاپ وتىرساق، ەكى بول­مەلى پاتەراقىنىڭ باعاسى 400 مىڭ تەڭ­­گەگە دەيىن جەتكەن. ايىنا 400 مىڭ تەڭگەنى ءار وسكەمەندىك اعايىننىڭ قال­تا­سى كوتەرمەيدى.

– رەسەي مەن ۋكراينانىڭ اراسىن­داعى جاع­داي كىمدى بولسىن الاڭداتىپ وتىر. ال ەلىمىزگە كەلىپ جاتقان رەسەي­دىڭ ازا­­مات­تارىنا شەكتەۋ قويا المايمىز. كە­رى­­سىنشە، پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ ايتىپ وتكەندەي، قام­قور­لىق كور­سەتۋىمىز كەرەك. بىزگە كەرەگى – بەرەكە-بىرلىك. تەك، پاتەراقىنىڭ نەگىزسىز قىم­بات­تاپ جاتقانىنا توقتاۋ سالۋىمىز كەرەك. ايتپەسە، پاتەردەن پاتەرگە كوشىپ جۇر­گەن جاس وتباسىلار ءۇشىن قيىن. جاتاق­حاناعا سىيماي قالعان ستۋدەنتتەر قانشا؟! – دەيدى ساياساتتانۋشى، قوعام بەلسەندىسى ءادىل سايلاۋبەك.

 

شىعىس قازاقستان وبلىسى

سوڭعى جاڭالىقتار

بۇگىنگى ۆاليۋتا باعامى

قارجى • بۇگىن، 09:55

ۇقساس جاڭالىقتار