قازاقستان رەسپۋبليكاسى كولىك جانە كوممۋنيكاتسيا مينيسترلىگىنىڭ بۇيرىعى № 914

2013 جىلعى 20 قاراشا, استانا قالاسى «بورتتىق قىزمەت كورسەتۋ» كاسىبي ستاندارتىن بەكىتۋ تۋرالى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ 2007 جىلعى 15 مامىرداعى ەڭبەك كودەكسىنىڭ 138-5-بابىنىڭ 3-تارماعىنا سايكەس بۇيىرامىن: 1. قوسا بەرىلىپ وتىرعان «بورتتىق قىزمەت كورسەتۋ» كاسىبي ستاندارتى بەكىتىلسىن. 2. قازاقستان رەسپۋبليكاسى كولىك جانە كوممۋنيكاتسيا مينيسترلىگىنىڭ كادر جانە اكىمشىلىك جۇمىس دەپارتامەنتى (ە.ە. حاسەنوۆ): 1) وسى بۇيرىقتىڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسى ادىلەت مينيسترلىگىندە زاڭنامادا بەلگىلەنگەن تارتىپپەن مەملەكەتتىك تىركەلۋىن; 2) وسى بۇيرىق قازاقستان رەسپۋبليكاسى ادىلەت مينيسترلىگىندە مەملەكەتتىك تىركەلگەننەن كەيىن, بۇقارالىق اقپاراتتار قۇرالدارىندا رەسمي جاريالانۋىن, سونىڭ ىشىندە قازاقستان رەسپۋبليكاسى كولىك جانە كوممۋنيكاتسيا مينيسترلىگىنىڭ ينتەرنەت-رەسۋرسىندا جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەملەكەتتىك ورگاندارىنىڭ ينترانەت-پورتالىندا ورنالاستىرۋدى; 3) وسى بۇيرىق قازاقستان رەسپۋبليكاسى ادىلەت مينيسترلىگىندە مەملەكەتتىك تىركەلگەننەن كەيىن كۇنتىزبەلىك ون كۇن ىشىندە «قازاقستان رەسپۋبليكاسى ادىلەت مينيسترلىگىنىڭ رەسپۋبليكالىق قۇقىقتىق اقپارات ورتالىعى» شارۋاشىلىق جۇرگىزۋ قۇقىعىنداعى «ادىلەت» رەسپۋبليكالىق مەملەكەتتىك كاسىپورنىنىڭ اقپاراتتىق-قۇقىقتىق جۇيەسىندە رەسمي جاريالاۋعا كوشىرمەسىن جىبەرۋدى; 4) وسى بۇيرىق قازاقستان رەسپۋبليكاسى ادىلەت مينيسترلىگىندە مەملەكەتتىك تىركەلگەننەن كەيىن بەس جۇمىس كۇنى ىشىندە مەملەكەتتىك تىركەۋ تۋرالى جانە بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىندا جاريالاۋعا جىبەرۋ تۋرالى مالىمەتتەردى قازاقستان رەسپۋبليكاسى كولىك جانە كوممۋنيكاتسيا مينيسترلىگىنىڭ زاڭ دەپارتامەنتىنە ۇسىنۋدى قامتاماسىز ەتسىن. 3. وسى بۇيرىقتىڭ ورىندالۋىن باقىلاۋدى وزىمە قالدىرامىن. 4. وسى بۇيرىق العاشقى رەسمي جاريالانعان كۇنىنەن كەيىن كۇنتىزبەلىك ون كۇن وتكەن سوڭ قولدانىسقا ەنگىزىلەدى. مينيستر ا. جۇماعاليەۆ. «كەلىسىلدى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ ءمينيسترىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى _____________ ق. ءابساتتاروۆ 2013 جىلعى 4 قاراشا قازاقستان رەسپۋبليكاسى كولىك جانە كوممۋنيكاتسيا ءمينيسترىنىڭ 2013 جىلعى 20 قاراشاداعى № 914 بۇيرىعىمەن بەكىتىلگەن «بورتتىق قىزمەت كورسەتۋ» كاسىبي ستاندارتى 1. جالپى ەرەجەلەر 1. «بورتتىق قىزمەت كورسەتۋ» كاسىبي ستاندارتى (بۇدان ءارى - كس) «جولاۋشىلاردىڭ اۋە كولىگى» كاسىبي قىزمەتى سالاسىنداعى بىلىكتىلىك دەڭگەيىنە, قۇزىرەتىنە, مازمۇنىنا, ساپاسىنا جانە ەڭبەك جاعدايلارىنا قويىلاتىن تالاپتاردى انىقتايدى جانە: 1) ەڭبەك سالاسى مەن كاسىبي ءبىلىم بەرۋ سالاسىنىڭ ءوزارا قارىم-قاتىناسىن رەتتەۋگە; 2) دايارلاۋ, بىلىكتىلىكتى ارتتىرۋ جانە كاسىبي قايتا دايارلاۋ باعدارلامالارىن ازىرلەۋ تالاپتارىن رەگلامەنتتەۋگە; 3) پەرسونالدى اتتەستاتتاۋ جانە سەرتيفيكاتتاۋ كەزىندە جۇمىسشىلاردىڭ قۇزىرەتتەرىن باعالاۋ تالاپتارىن رەگلامەنتتەۋگە ارنالعان. 2. كس نەگىزگى پايدالانۋشىلارى: 1) ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنىڭ تۇلەكتەرى, قىزمەتكەرلەر; 2) ۇيىمداردىڭ باسشىلارى, ۇيىمداردىڭ پەرسونالىن باسقارۋ بولىمشەلەرىنىڭ باسشىلارى مەن ماماندارى; 3) ءبىلىم بەرۋدىڭ مەملەكەتتىك باعدارلامالارىن ازىرلەيتىن ماماندار; 4) مامانداردىڭ كاسىبي دايارلىعىن باعالاۋ جانە بىلىكتىلىگىنە سايكەستىگىن راستاۋ سالاسىنداعى ماماندار بولىپ تابىلادى. 3. كس نەگىزىندە بىلىكتىلىك سيپاتتامالارى, لاۋازىمدىق نۇسقاۋلىقتار, ۇيىمداردىڭ ۇلگىلىك وقىتۋ باعدارلامالارى, ۇلگىلىك وقىتۋ جوسپارلارى, ۇجىمدىق ستاندارتتار ازىرلەنەدى. 4. وسى كس مىناداي تەرميندەر مەن انىقتامالار قولدانىلادى: 1) بىلىكتىلىك – قىزمەتكەردىڭ ەڭبەك قىزمەتىنىڭ بەلگىلى ءبىر ءتۇرى شەڭبەرىندە ناقتى فۋنكتسيالاردى ساپالى ورىنداۋعا دايىندىعى; 2) بىلىكتىلىك دەڭگەيى – كۇردەلىلىگى, ەڭبەك قىزمەتتەرىنىڭ ستاندارتتى ەمەستىگى, جاۋاپكەرشىلىگى جانە دەربەستىلىگى پارامەترلەرى بويىنشا جۇكتەلەتىن قىزمەتكەرلەردىڭ قۇزىرەتىنە قويىلاتىن تالاپتار جيىنتىعى; 3) ەڭبەك زاتتارى – بەلگىلى ءبىر ەڭبەك قۇرالدارىنىڭ كومەگىمەن ءونىم جاساۋ ماقساتىندا قىزمەتكەردىڭ ءىس-قيمىلى باعىتتالعان زات; 4) ەڭبەك قۇرالدارى – جۇمىسشىنىڭ ەڭبەك زاتتارىن باستاپقى كۇيدەن ونىمگە اينالدىرۋ ءۇشىن پايدالاناتىن قۇرالدار; 5) ەڭبەك قىزمەتىنىڭ ءتۇرى – ەڭبەك فۋنكتسيالارى مەن ولاردى ورىنداۋعا قاجەتتى قۇزىرەتتىكتەردىڭ تۇتاس جيىنىمەن قۇرالعان كاسىبي قىزمەت سالاسىنىڭ قۇرامداس بولىگى; 6) ەڭبەك فۋنكتسياسى – بيزنەس-ۇدەرىسپەن انىقتالاتىن جانە ولاردى ورىنداۋعا قاجەتتى قۇزىرەتتەردىڭ بولۋىن بولجامايتىن ەڭبەك قىزمەتىنىڭ بىرىكتىرىلگەن جانە دەربەس جيىنتىعىن كورسەتەتىن ەڭبەك قىزمەتى تۇرلەرىنىڭ ءبىر بولىگى; 7) كاسىبي قىزمەت سالاسى – جالپى ينتەگراتسيالىق نەگىزى (مىندەتى, نىساندارى, تەحنولوگيالارى, سونىڭ ىشىندە ەڭبەك قۇرالدارى ۇقساس نەمەسە جاقىن) بار جانە ۇقساس ەڭبەك فۋنكتسيالارى مەن ولاردى ورىندايتىن قۇزىرەتتىلىكتەرىنىڭ بولجالدى جيىنىنان تۇراتىن سالانىڭ ەڭبەك قىزمەتى تۇرلەرىنىڭ جيىنتىعى; 8) كاسىبي ستاندارتتىڭ بىرلىگى – وسى قىزمەت ءتۇرى ءۇشىن تۇتاس, اياقتالعان, قاتىسىمدى دەربەس جانە ماڭىزدى بولىپ تابىلاتىن ناقتى ەڭبەك فۋنكتسياسىنىڭ اشىق سيپاتتاماسى تۇراتىن كاسىبي ستاندارتتىڭ قۇرىلىمدىق ەلەمەنتى; 9) كاسىپ – ارنايى دايىندىقتىڭ, جۇمىس تاجىريبەسىنىڭ ناتيجەسىندە پايدا بولعان ارنايى تەوريالىق ءبىلىم مەن پراكتيكالىق داعدىلار كەشەنىن ءبىلۋدى تالاپ ەتەتىن ەڭبەك قىزمەتىنىڭ ءتۇرى; 10) قۇزىرەتتىلىك – ەڭبەك قىزمەتىندە ءبىلىمىن, بىلىگى جانە تاجىريبەسىن قولدانۋ قابىلەتى; 11) لاۋازىم – لاۋازىمدىق ۋاكىلەتتىكتەر جانە لاۋازىمدىق مىندەتتەر شەڭبەرىن جۇكتەيتىن جۇمىس بەرۋشىنىڭ قۇرىلىمدىق بىرلىگى; 12) مىندەت – ناقتى ءبىر ەڭبەك زاتتارى مەن قۇرالدارىن پايدالانا وتىرىپ ەڭبەك فۋنكتسياسىن ىسكە اسىرۋمەن جانە ناتيجەگە قول جەتكىزۋمەن بايلانىستى ءىس-قيمىل جيىنتىعى; 13) سالا – وندىرەتىن ءونىم, ءوندىرىس تەحنولوگياسى, نەگىزگى قورلار مەن جۇمىس جاساۋشىلاردىڭ كاسىبي بىلىكتەرى ورتاق ۇيىمدار جيىنتىعى; 14) سالالىق بىلىكتىلىك شەڭبەرى (بۇدان ءارى - سبش) – سالادا تانىلاتىن بىلىكتىلىك دەڭگەيلەرىنىڭ قۇرىلىمدىق سيپاتتاماسى; 15) ۇلتتىق بىلىكتىلىك شەڭبەرى (بۇدان ءارى - ۇبش) – ەڭبەك نارىعىندا تانىلاتىن بىلىكتىلىك دەڭگەيلەرىنىڭ قۇرىلىمدىق سيپاتتاماسى; 16) فۋنكتسيونالدىق كارتا – سول نەمەسە وزگە دە كاسىبي قىزمەت سالاسى شەڭبەرىندە بەلگىلى ءبىر قىزمەت ءتۇرىن ورىندايتىن جۇمىسشىنىڭ ەڭبەك فۋنكتسيالارى مەن مىندەتتەرىنىڭ قۇرىلىمدىق سيپاتتاماسى. 2. كس پاسپورتى 5. كس پاسپورتى مىنانى انىقتايدى: 1) ەكونوميكالىق قىزمەت ءتۇرى (كاسىپتىك قىزمەت سالاسى): ەكونوميكالىق قىزمەت تۇرلەرىنىڭ جالپى جىكتەۋىشى (بۇان ءارى – 03-2007 قر مج) «51.10 اۋە جولاۋشىلار كولىگى»; 2) ەكونوميكالىق قىزمەت ءتۇرىنىڭ (كاسىپتىك قىزمەت سالاسىنىڭ) نەگىزگى ماقساتى: اۋە كولىگىمەن تاسىمالداۋعا جاتاتىن قىزمەتتى قامتاماسىز ەتۋ; 3) وسى كس 1-قوسىمشاسىنا سايكەس بىلىكتىلىك دەڭگەيلەرى بويىنشا ەڭبەك قىزمەتىنىڭ (كاسىپتىڭ) تۇرلەرى. 3. ەڭبەك قىزمەتى تۇرلەرىنىڭ (كاسىپتىڭ) كارتوچكالارى 1-پاراگراف «بورت جولسەرىگى» 6. ەڭبەك قىزمەت ءتۇرىنىڭ (كاسىپتىڭ) كارتوچكاسى مىنادان تۇرادى: 1) بىلىكتىلىك دەڭگەيى: ۇبش بويىنشا – 3, سبش بويىنشا – 3; 2) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك سىنىپتاۋشى بازالىق توبى بويىنشا (بۇدان ءارى – 01-2005 قر مج): 5111 «تەمىر جول ۆاگونى جولسەرىكتەرى, بورت جولسەرىكتەرى, ستيۋاردتار»; 3) لاۋازىمنىڭ (كاسىپتىڭ) ىقتيمال اتاۋلارى: بورت جولسەرىگى; 4) اتقارىلاتىن ەڭبەك قىزمەتىنىڭ جيىنتىق سيپاتتاماسى - سۋبەكتىنىڭ اۋە كەمەسىنىڭ بورتىندا جولاۋشىلارعا قىزمەت كورسەتۋ پروتسەسىن ۇيىمداستىرۋدى جۇزەگە اسىرۋى; 5) ىقتيمال جۇمىس ورىندارى, جۇمىسشىنىڭ كاسىپتىك ءبىلىمى مەن وقۋىنا قويىلاتىن تالاپتار, بىلىكتىلىكتى راستايتىن سەرتيفيكاتتاردىڭ قاجەتتىلىگى, پراكتيكالىق جۇمىس تاجىريبەسىنە قويىلاتىن تالاپتار, جۇمىسقا رۇقسات بەرۋدىڭ ەرەكشە تالاپتارى وسى كس 2-قوسىمشاسىنىڭ «كاسىپ بويىنشا ىقتيمال جۇمىس ورىندارى. بورت جولسەرىگىنىڭ ەڭبەك جاعدايىنا, ءبىلىمى جانە جۇمىس تاجىريبەسىنە قويىلاتىن تالاپتار» دەگەن 1-كەستەسىندە كەلتىرىلگەن. 2-پاراگراف «اعا بورت جولسەرىگى» 7. ەڭبەك قىزمەت ءتۇرىنىڭ (كاسىپتىڭ) كارتوچكاسى مىنادان تۇرادى: 1) بىلىكتىلىك دەڭگەيى: ۇبش بويىنشا – 4, سبش بويىنشا – 4; 2) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك سىنىپتاۋشى بازالىق توبى بويىنشا (بۇدان ءارى – 01-2005 قر مج): 5111 «تەمىر جول ۆاگونى جولسەرىكتەرى, بورت جولسەرىكتەرى, ستيۋاردتار»; 3) لاۋازىمنىڭ (كاسىپتىڭ) ىقتيمال اتاۋلارى: اعا بورت جولسەرىگى; 4) اتقارىلاتىن ەڭبەك قىزمەتىنىڭ جيىنتىق سيپاتتاماسى - سۋبەكتىنىڭ اۋە كەمەسىنىڭ بورتىندا جولاۋشىلارعا قىزمەت كورسەتۋ ءۇردىسىن ۇيىمداستىرۋدى جۇزەگە اسىرۋى; 5) ىقتيمال جۇمىس ورىندارى, جۇمىسشىنىڭ كاسىپتىك ءبىلىمى مەن وقۋىنا قويىلاتىن تالاپتار, بىلىكتىلىكتى راستايتىن سەرتيفيكاتتاردىڭ قاجەتتىلىگى, پراكتيكالىق جۇمىس تاجىريبەسىنە قويىلاتىن تالاپتار, جۇمىسقا رۇقسات بەرۋدىڭ ەرەكشە تالاپتارى وسى كس 2-قوسىمشاسىنىڭ «كاسىپ بويىنشا ىقتيمال جۇمىس ورىندارى. اعا بورت جولسەرىگىنىڭ ەڭبەك جاعدايىنا, ءبىلىمى جانە جۇمىس تاجىريبەسىنە قويىلاتىن تالاپتار» دەگەن 2-كەستەسىندە كەلتىرىلگەن. 3-پاراگراف «بورت جولسەرىگى-نۇسقاۋشى (جەلىلىك نۇسقاۋشى)» 8. ەڭبەك قىزمەت ءتۇرىنىڭ (كاسىپتىڭ) كارتوچكاسى مىنادان تۇرادى: 1) بىلىكتىلىك دەڭگەيى: ۇبش بويىنشا – 4, سبش بويىنشا – 4; 2) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك سىنىپتاۋشى بازالىق توبى بويىنشا (بۇدان ءارى – 01-2005 قر مج): 5111 «تەمىر جول ۆاگونى جولسەرىكتەرى, بورت جولسەرىكتەرى, ستيۋاردتار». 3) لاۋازىمنىڭ (كاسىپتىڭ) ىقتيمال اتاۋلارى: بورت جولسەرىگى-نۇسقاۋشى (جەلىلىك نۇسقاۋشى); 4) اتقارىلاتىن ەڭبەك قىزمەتىنىڭ جيىنتىق سيپاتتاماسى - سۋبەكتىنىڭ اۋە كەمەسىنىڭ بورتىندا جولاۋشىلارعا قىزمەت كورسەتۋ ءۇردىسىن ۇيىمداستىرۋدى جۇزەگە اسىرۋى; 5) ىقتيمال جۇمىس ورىندارى, جۇمىسشىنىڭ كاسىپتىك ءبىلىمى مەن وقۋىنا قويىلاتىن تالاپتار, بىلىكتىلىكتى راستايتىن سەرتيفيكاتتاردىڭ قاجەتتىلىگى, پراكتيكالىق جۇمىس تاجىريبەسىنە قويىلاتىن تالاپتار, جۇمىسقا رۇقسات بەرۋدىڭ ەرەكشە تالاپتارى وسى كس 2-قوسىمشاسىنىڭ «كاسىپ بويىنشا ىقتيمال جۇمىس ورىندارى. بورت جولسەرىگى-نۇسقاۋشىنىڭ (جەلىلىك نۇسقاۋشىنىڭ) ەڭبەك جاعدايىنا, ءبىلىمى جانە جۇمىس تاجىريبەسىنە قويىلاتىن تالاپتار» دەگەن 2-كەستەسىندە كەلتىرىلگەن. 4. كس بىرلىكتەرىنىڭ تىزبەسى 9. كس بىرلىكتەرىنىڭ تىزبەسى وسى كس 3-قوسىمشاسىنىڭ 1 - 3-كەستەلەرىندە كەلتىرىلگەن جانە شيفر مەن كس بىرلىكتەرى اتاۋلارىنان تۇرادى. 5. كس بىرلىكتەرىنىڭ سيپاتتاماسى 10. كس بىرلىكتەرىنىڭ سيپاتتاماسى وسى كس 4-قوسىمشاسىنىڭ 1 – 3-كەستەلەرىندە كەلتىرىلگەن. 6. وسى كس نەگىزىندە بەرىلەتىن سەرتيفيكاتتاردىڭ تۇرلەرى 11. وسى كس نەگىزىندە مامانداردىڭ كاسىپتىك دايىندىعىن باعالاۋ جانە بىلىكتىلىك سايكەستىگىن راستاۋ سالاسىنداعى ۇيىمدارمەن سەرتيفيكاتتار بەرىلەدى. 12. وسى كس نەگىزىندە بەرىلەتىن سەرتيفيكاتتاردىڭ تۇرلەرى سەرتيفيكات الۋ ءۇشىن يگەرۋ قاجەت بولاتىن وسى كس 3-قوسىمشاسىندا كوزدەلگەن كس بىرلىكتەرىنىڭ تىزبەسىنە سايكەس انىقتالادى. 7. كس ازىرلەۋشىلەرى, كەلىسۋ پاراعى, ساراپتاماسى جانە تىركەلۋى 13. كس ازىرلەۋشىسى قازاقستان رەسپۋبليكاسى كولىك جانە كوممۋنيكاتسيا مينيسترلىگى بولىپ تابىلادى. 14. كس كەلىسۋ پاراعى وسى كس 5-قوسىمشاسىندا كەلتىرىلگەن. «بورتتىق قىزمەت كورسەتۋ» كاسىبي ستاندارتىنا 1-قوسىمشا بىلىكتىلىك دەڭگەيلەرى بويىنشا ەڭبەك قىزمەتىنىڭ (كاسىپتىڭ) تۇرلەرى № ر/س قىزمەت ءتۇرىنىڭ اتاۋى ەڭبەك نارىعىنىڭ تەندەنتسيالارىن ەسكەرۋمەن كاسىپتىڭ اتاۋى 01-2005 قر مج سايكەس كاسىپتىڭ اتاۋى ۇبش بىلىكتىلىك دەڭگەيى بتبا بويىنشا رازريادى اك بورتىندا قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ; جولاۋشىلارعا قىزمەت كورسەتۋ بورت جولسەرىگى بورت جولسەرىگى 3 - اعا بورت جولسەرىگى اعا بورت جولسەرىگى 4 - بورت جولسەرىگى - نۇسقاۋشى (جەلىلىك نۇسقاۋشى) بورت جولسەرىگى - نۇسقاۋشى 4 - ەسكەرتپە: بتبا – جۇمىسشىلاردىڭ جۇمىستارى مەن كاسىپتەرىنىڭ بىرىڭعاي تاريفتىك-بىلىكتىلىك انىقتامالىعى; اك – اۋە كەمەسى. «بورتتىق قىزمەت كورسەتۋ» كاسىبي ستاندارتىنا 2-قوسىمشا 1-كەستە 1. كاسىبى بويىنشا ىقتيمال جۇمىس ورىندارى. بورت جولسەرىگىنىڭ ەڭبەك جاعدايلارىنا, بىلىمىنە جانە تاجىريبەسىنە قويىلاتىن تالاپتار كاسىبى بويىنشا ىقتيمال جۇمىس ورىندارى (ۇيىمدار) اۆياتسيالىق سالا ۇيىمدار زياندى جانە قاۋىپتى ەڭبەك جاعدايلارى قىسىم ايىرماسى (بيىكتەۋ جانە تومەندەۋ بارىسىندا); شۋىلدىڭ جانە ءدىرىلدىڭ جوعارى دەڭگەيى; اك بورتىنداعى ءورت جانە جارىلىسى; پسيحوەموتسيالىق سالماقتار جۇمىسقا رۇقسات بەرۋدىڭ ەرەكشە جاعدايلارى بورت جولسەرىك جۇمىسىنا 18 جاسقا تولعان, جانە سەرتيفيكاتتالعان وقۋ ورتالىعىندا وقۋدان وتكەن, قولدانىستاعى 2 سىنىپتى دۇسك (دارىگەرلىك-ۇشۋ ساراپاتامالىق كوميسسياسىنىڭ) مەديتسينالىق قورىتىندىسى بار, بورت جولسەرىگى جۇمىسى ءۇشىن قاجەتتى كولەمدە مەملەكەتتىك جانە اعىلشىن تىلدەرىن بىلەتىن تۇلعالار جىبەرىلەدى سبش بىلىكتىلىك دەڭگەيى كاسىبي ءبىلىم الۋ جانە وقۋ دەڭگەيى تالاپ ەتىلەتىن جۇمىس تاجىريبەسى 3 تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك ءبىلىم تالاپ ەتىلمەيدى 2-كەستە 2. كاسىبى بويىنشا ىقتيمال جۇمىس ورىندارى. اعا بورت جولسەرىگىنىڭ ەڭبەك جاعدايلارىنا, بىلىمىنە جانە تاجىريبەسىنە قويىلاتىن تالاپتار كاسىپتەر بويىنشا ىقتيمال جۇمىس ورىندارى (ۇيىمدار) اۆياتسيالىق سالا ۇيىمدار زياندى جانە قاۋىپتى ەڭبەك جاعدايلارى 1) قىسىم ايىرماسى (بيىكتەۋ جانە تومەندەۋ بارىسىندا); 2) شۋىلدىڭ جانە ءدىرىلدىڭ جوعارى دەڭگەيى; 3) اك بورتىنداعى ءورت جانە جارىلىسى; 4) پسيحوەموتسيالىق سالماقتار. جۇمىسقا رۇقسات بەرۋدىڭ ەرەكشە جاعدايلارى بورت جولسەرىگى جۇمىسىنا 18 جاسقا تولعان, جانە سەرتيفيكاتتالعان وقۋ ورتالىعىندا وقۋدان وتكەن, قولدانىستاعى 2 سىنىپتى دۇسك (دارىگەرلىك-ۇشۋ ساراپاتامالىق كوميسسياسىنىڭ) مەديتسينالىق قورىتىندىسى بار, بورت جولسەرىگى جۇمىسى ءۇشىن قاجەتتى كولەمدە مەملەكەتتىك جانە اعىلشىن تىلدەرىن بىلەتىن تۇلعالار جىبەرىلەدى. سبش بىلىكتىلىك دەڭگەيى كاسىبي ءبىلىم الۋ جانە وقۋ دەڭگەيى تالاپ ەتىلەتىن جۇمىس تاجىريبەسى 4 تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك ءبىلىم كەمىندە 2 جىل بورت جولسەرىگى رەتىندەگى جۇمىس ءوتىلى بولۋى 3-كەستە 3. كاسىبى بويىنشا ىقتيمال جۇمىس ورىندارى. بورت جولسەرىگى-نۇسقاۋشى (جەلىلىك نۇسقاۋشى) ەڭبەك جاعدايلارىنا, بىلىمىنە جانە تاجىريبەسىنە قويىلاتىن تالاپتار كاسىبى بويىنشا ىقتيمال جۇمىس ورىندارى (ۇيىمدار) اۆياتسيالىق سالا ۇيىمدار زياندى جانە قاۋىپتى ەڭبەك جاعدايلارى 1) قىسىم ايىرماسى (بيىكتەۋ جانە تومەندەۋ بارىسىندا); 2) شۋىلدىڭ جانە ءدىرىلدىڭ جوعارى دەڭگەيى; 3) اك بورتىنداعى ءورت جانە جارىلىسى; 4) پسيحوەموتسيالىق سالماقتار. جۇمىسقا رۇقسات بەرۋدىڭ ەرەكشە جاعدايلارى بورت جولسەرىك جۇمىسىنا 18 جاسقا تولعان, جانە سەرتيفيكاتتالعان وقۋ ورتالىعىندا وقۋدان وتكەن, قولدانىستاعى 2 سىنىپتى دۇسك (دارىگەرلىك-ۇشۋ ساراپاتامالىق كوميسسياسىنىڭ) مەديتسينالىق قورىتىندىسى بار, بورت جولسەرىك جۇمىسى ءۇشىن قاجەتتى كولەمدە مەملەكەتتىك جانە اعىلشىن تىلدەرىن بىلەتىن تۇلعالار جىبەرىلەدى سبش بىلىكتىلىك دەڭگەيى كاسىبي ءبىلىم الۋ جانە وقۋ دەڭگەيى تالاپ ەتىلەتىن جۇمىس تاجىريبەسى 4 تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك ءبىلىم اۆياتسيا سالاسىندا 4 جىل جۇمىس ءوتىلىنىڭ بولۋى   «بورتتىق قىزمەت كورسەتۋ» كاسىبي ستاندارتىنا 3-قوسىمشا كس بىرلىكتەرىنىڭ ءتىزىمى 1-كەستە 1.«بورت جولسەرىگى» ەڭبەك قىزمەتىنىڭ (كاسىپتىڭ) ءتۇرى شيفر ەڭبەك فۋنكتسياسىنىڭ (كاسىبي ستاندارت بىرلىگىنىڭ) اتاۋى ف 1 اك بورتىندا قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ ف 2 جولاۋشىلارعا سەرۆيس ۇسىنۋ (جولاۋشىلارعا قىزمەت كورسەتۋ)   2-كەستە 2.«اعا بورت جولسەرىگى» ەڭبەك قىزمەتىنىڭ (كاسىپتىڭ) ءتۇرى شيفر ەڭبەك فۋنكتسياسىنىڭ (كاسىبي ستاندارت بىرلىگىنىڭ) اتاۋى ف 1 اك قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا بورت جولسەرىك بريگاداسىنىڭ جۇمىسىن ۇيىمداستىرۋ جانە باسشىلىق ەتۋ ف 2 جولاۋشىلارعا سەرۆيس ۇسىنۋ (جولاۋشىلارعا قىزمەت كورسەتۋ) بويىنشا بورت جولسەرىك بريگاداسىنىڭ جۇمىسىن ۇيىمداستىرۋ جانە باسشىلىق ەتۋ   3-كەستە 3.«بورت جولسەرىگى-نۇسقاۋشى (جەلىلىك نۇسقاۋشى)» ەڭبەك قىزمەتىنىڭ (كاسىپتىڭ) ءتۇرى شيفر ەڭبەك فۋنكتسياسىنىڭ (كاسىبي ستاندارت بىرلىگىنىڭ) اتاۋى ف 1 اك بورتجولسەرىكتەرىنىڭ بىلىمدەرىن تەكسەرۋ ف 2 قۇجاتتاما جۇرگىزۋ ف 3 بورتجولسەرىكتەردىڭ ەڭبەكتى قورعاۋ جانە قاۋىپسىزدىك تالاپتارىن ساقتاۋىن ۇيىمداستىرۋ جانە باقىلاۋ جاساۋ   ەسكەرتپە: ف – فۋنكتسيا. «بورتتىق قىزمەت كورسەتۋ» كاسىبي ستاندارتىنات 4-قوسىمشا كس بىرلىكتەرىنىڭ سيپاتى 1-كەستە 1. «بورت جولسەرىگى» ەڭبەك قىزمەتىنىڭ (كاسىبىنىڭ) ءتۇرى شيفر ەڭبەك زاتتارى ەڭبەك قۇرالدارى مىندەتتەر شەبەرلىگى جانە داعدىلارى ءبىلىمى ف 1 اۆاريالىق-قۇتقارۋ جابدىعى; بورت جولسەرىكتەرگە ارنالعان ۇشۋلاردى جۇرگىزۋ بويىنشا نۇسقاۋ; م 1-1 جولاۋشىلارعا ۇشۋ الدىنداعى نۇسقاۋلىق جۇرگىزۋ جولاۋشىلارعا ۇشۋ الدى نۇسقاۋلىق جۇرگىزۋ ماشىقتارى; اك بورتىنداعى جولاۋشىلاردىڭ دەسترۋكتيۆتى مىنەز-قۇلقىمەن جۇمىس ىستەۋ ماشىقتارى; اك بورتىندا ەلەكتروندىق اسپاپتاردى قاۋىپسىز پايدالانۋ ماشىقتارى قازاقستان رەسپۋبليكاسى- نىڭ 2010 جىلعى 15 شىلدەدەگى «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋە كەڭىستىگىن پايدالانۋ جانە اۆياتسيا قىزمەتى تۋرالى» زاڭىنىڭ ۇشۋلاردى ورىنداۋعا قاتىستى بولىگىن ءبىلۋ; حالىقارالىق زاڭنامالار مەن ستاندارتتاردى ءبىلۋ; بورت جولسەرىكتەرىنە ارنالعان ۇشۋدى جۇرگىزۋ بويىنشا نۇسقاۋدى ءبىلۋ; اۋە كولىگىندە تاسىمالداۋلاردى ۇيىمداستىرۋدى ءبىلۋ; اك بورتىندا ەلەكترون- دىق اسپاپتاردى پايدالانۋ قاعيدالارى جانە ءتارتىبى قوسىلىپ تۇرعان ەلەكتروندىق اسپاپتاردىڭ بورتتىق راديوەلەكتروندىق جابدىقتىڭ جۇمىسىنا تيگىزەتىن اسەرى; اك كومانديرىنە كەز-كەلگەن بايقالعان اۋىتقۋلار تۋرالى بايانداۋ جوسىقتارى م 1-2 اۆاريالىق-قۇتقارۋ جۇمىستارى جانە دارىگەرگە دەيىنگى جاردەم كورسەتۋ اك بورتىندا بارلىق قۇتقارۋ جانە اۆاريالىق جابدىقتاردىڭ بولۋىن تەكسەرۋ ماشىقتارى, ولاردىڭ جارامدىلىعىن جانە دۇرىس ورناتىلعاندىعىن تەكسەرۋ; العاشقى دارىگەرگە دەيىنگى جاردەم كورسەتۋ; بارلىق قاجەتتى قۇجاتتامالار مەن نۇسقاۋلاردىڭ بولۋىن جانە سايكەستىگىن تەكسەرۋ; جۇزە ءبىلۋ اۋە كەمەلەرىنىڭ اۆاريالىق-قۇتقارۋ جابدىقتارىن ءبىلۋ; اۆاريالىق-قۇتقارۋ جوسىقتارى جانە ومىرشەڭدىك پرينتسيپتەرىن ءبىلۋ; بورت جولسەرىگىنىڭ ءىس-قيمىلىنا قاتىستى بولىگىندەگى العاشقى دارىگەرگە دەيىنگى جاردەم كورسەتۋ ەرەجەلەرىن, اۆياتسيالىق مەديتسينانى ءبىلۋ; زاڭسىز ارالاسۋ بارىسىنداعى ءىس-قيمىلدارىن (اك باسىپ الۋ, ىرىتكى سالۋ, اك بورتىنا جارىلعىش قۇرىلعىسىن جانە باسقالاردى ورناتۋ) ءبىلۋ ەكيپاج مۇشەلەرىنىڭ مىندەتتەرىن, جاۋاپكەرشىلىكتەرىن ءبىلۋ. ادەتتەگى جاعدايلاردا جانە ەرەكشە ءارى اۆاريالىق جاعدايلاردا ءوزارا ءتيىمدى ارەكەتتەسۋدى قامتاماسىز ەتۋ تاسىلدەرىن ءبىلۋ; اك سۋعا قونۋى بارىسىنداعى قۇتقارۋ جۇمىستارىنىڭ ەرەجەلەرىن ءبىلۋ ف 2 بۋفەتتىك-اس ۇيلىك جابدىقتارى جانە جولاۋ-شىلارعا قىزمەت كورسەتۋ قۇرالدارى جولاۋشىلارعا قىزمەت كورسەتۋ جوسىقتارى م 2.1 جولاۋشىلارعا قىزمەت كورسەتۋ بۋفەتتىك-اس ۇيلىك جابدىقتارى مەن جولاۋشىلارعا قىزمەت كورسەتۋ قۇرالدارىن پايدالانۋ ماشىقتارى ەرەكشە جولاۋشىلاردى قوسقاندا (مۇگەدەكتەر, بالالار, ناۋقاستار, جۇكتى ايەلدەر, قارت جولاۋشىلار جانە باسقالارى) جولاۋشىلارعا قىزمەت كورسەتۋ راسىمدەرىن ءبىلۋ   2-كەستە 2. «اعا بورت جولسەرىگى» ەڭبەك قىزمەتىنىڭ (كاسىپتىڭ) ءتۇرى شيفر ەڭبەك زاتتارى ەڭبەك قۇرالدارى مىندەتتەر شەبەرلىگى جانە داعدىلارى ءبىلىمى ف 1 اۆاريالىق-قۇتقارۋ جابدىعى; بورت جولسەرىكتەرىنە ارنالعان ۇشۋلاردى جۇرگىزۋ بويىنشا نۇسقاۋ; م 1-1 جولاۋشىلارعا ۇشۋ الدىنداعى نۇسقاۋلىق جۇرگىزۋ جولاۋشىلارعا ۇشۋدىڭ الدىندا نۇسقاۋلىق جۇرگىزۋ ماشىقتارى. اك بورتىنداعى جولاۋشىلاردىڭ دەسترۋكتيۆتى مىنەز-قۇلقىمەن جۇمىس ىستەۋ ماشىقتارى; اك بورتىندا ەلەكتروندىق اسپاپتاردى قاۋىپسىز پايدالانۋ ماشىقتارى. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ 2010 جىلعى 15 شىلدەدەگى «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋە كەڭىستىگىن پايدالانۋ جانە اۆياتسيا قىزمەتى تۋرالى» زاڭىنىڭ ۇشۋلاردى ورىنداۋعا قاتىستى بولىگىن ءبىلۋ; حالىقارالىق زاڭنامالار مەن ستاندارتتاردى ءبىلۋ (EU OPS, IOSA); بورت جولسەرىكتەرىنە ارنالعان ۇشۋدى جۇرگىزۋ بويىنشا نۇسقاۋدى ءبىلۋ; اۋە كولىگىندە تاسىمالداۋلاردى ۇيىمداستىرۋدى ءبىلۋ; اك بورتىندا ەلەكتروندىق اسپاپتاردى پايدالانۋ قاعيدالارى جانە ءتارتىبى; اك كومانديرىنە كەز-كەلگەن بايقالعان اۋىتقۋلار تۋرالى بايانداۋ جوسىقتارى م 1-2 اۆاريالىق-قۇتقارۋ جۇمىستارى جانە دارىگەرگە دەيىنگى جاردەم كورسەتۋ اك بورتىندا بارلىق قۇتقارۋ جانە اۆاريالىق جابدىقتاردىڭ بولۋىن تەكسەرۋ ماشىقتارى, ولاردىڭ جارامدىلىعىن جانە دۇرىس ورناتىلعاندىعىن تەكسەرۋ; العاشقى دارىگەرگە دەيىنگى جاردەم كورسەتۋ; بارلىق قاجەتتى قۇجاتتامالار مەن نۇسقاۋلاردىڭ بولۋىن جانە سايكەستىگىن تەكسەرۋ; جۇزە ءبىلۋ. اۋە كەمەلەرىنىڭ اۆاريالىق-قۇتقارۋ جابدىقتارىن ءبىلۋ; اۆاريالىق-قۇتقارۋ جوسىقتارى جانە ومىرشەڭدىك پرينتسيپتەرىن ءبىلۋ; العاشقى دارىگەرگە دەيىنگى جاردەم كورسەتۋ ەرەجەلەرىن ءبىلۋ; بورت جولسەرىككە قاتىستى بولىكتەگى اۆيتسيالىق مەديتسينانى ءبىلۋ; زاڭسىز كىرىسۋ بارىسىنداعى ءىس-قيمىلدارىن (اك باسىپ الۋ, ىرىتكى سالۋ, اك بورتىنا جارىلعىش قۇرىلعىسىن جانە باسقا- لاردى ورنالاستىرۋ) ءبىلۋ; ەكيپاج مۇشەلەرىنىڭ مىندەتتەرىن, جاۋاپكەرشىلىكتەرىن ءبىلۋ. ادەتتەگى جاعدايلاردا جانە ەرەكشە ءارى اۆاريالىق جاعدايلاردا ءوزارا ءتيىمدى ارەكەتتەسۋدى قامتاماسىز ەتۋ تاسىلدەرىن ءبىلۋ; اك سۋعا قونۋى بارىسىنداعى قۇتقارۋ جۇمىستارىنىڭ ەرەجەلەرىن ءبىلۋ ف 2 بۋفەتتىك اس ۇيلىك جابدىقتارى جانە جولاۋشىلارعا قىزمەت كورسەتۋ قۇرالدارى جولاۋشىلارعا قىزمەت كورسەتۋ راسىمدەرى م 2-1 جولاۋشىلارعا قىزمەت كورسەتۋ بۋفەتتىك-اس ۇيلىك جابدىقتارى مەن جولاۋشىلارعا قىزمەت كورسەتۋ قۇرالدارىن پايدالانۋ ماشىقتارى. ەرەكشە جولاۋشىلاردى قوسقاندا (مۇگەدەكتەر, بالالار, ناۋقاستار, جۇكتى ايەلدەر, قارت جولاۋشىلار جانە باسقالارى) جولاۋشىلارعا قىزمەت كورسەتۋ راسىمدەرىن ءبىلۋ   3-كەستە 3. «بورت جولسەرىگى-نۇسقاۋشى (جەلىلىك نۇسقاۋشى)» ەڭبەك قىزمەتىنىڭ (كاسىبىنىڭ) ءتۇرى شيفر ەڭبەك زاتتارى ەڭبەك قۇرالدارى مىندەتتەر شەبەرلىگى جانە داعدىلارى ءبىلىمى ف 1 اك بورتجول-سەرىكتەرىنىڭ بىلىمدەرى بورتجول- سەرىك-تەرگە ارنالعان ۇشۋلاردى جۇرگىزۋ بويىنشا نۇسقاۋ م 1-1 اك بورتجول-سەرىكتەرىنىڭ بىلىمدەرىن تەكسەرۋ جانە تاجىريبەدەن ءوتۋشى بورتجول-سەرىكتەردى قاتارعا قوسۋ رەيستىك جاعدايلاردا بورت جولسەرىكتەردىڭ ۇشۋدا جولاۋشىلارعا قىزمەت كورسەتۋ تەحنولوگياسىن, اۋە كەمەسىندە جولاۋشىلاردى جانە جۇكتەردى تاسىمالداۋ ەرەجەلەرىن, اۋە كەمەسىنىڭ ەلەكترلىك, اۆاريالىق-قۇتقارۋ قۇرالدارىن پايدالانۋ ەرەجە-لەرىن ءبىلۋىن, جۇمىس قۇجات-تاماسىن جۇرگىزۋ جانە ءراسىم-دەۋ بويىنشا بىلىمدەرىن تەك-سەرۋ. بورت جولسەرىكتەرىنىڭ تەوريالىق, تاجىريبەلىك, ال-دىن الا جانە ۇشۋ الدىنداعى, ۇشۋدان كەيىنگى بولشەكتەۋ بويىنشا دايىندىعىن جۇرگى-زۋ جانە جەتىلدىرۋ ماشىق-تارى; قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ 2010 جىلعى 15 شىلدەدەگى «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋە كەڭىستىگىن پايدالانۋ جانە اۆياتسيا قىزمەتى تۋرالى» زاڭىنىڭ ۇشۋلاردى ورىنداۋعا قاتىستى بولىگىن ءبىلۋ; قر اۋە كەڭىستىگىندەگى ۇشۋدىڭ نەگىزگى ەرەجەلەرىن ءبىلۋ; حالىقارالىق زاڭنامالار مەن ستاندارتتاردى ءبىلۋ (EU OPS, IOSA); بورت جولسەرىكتەرىنە ارنالعان ۇشۋدى جۇرگىزۋ بويىنشا نۇسقاۋ; ەرەكشە جولاۋشىلاردى قوسقاندا (مۇگەدەكتەر, بالالار, ناۋقاستار, جۇكتى ايەلدەر, قارت جولاۋشىلار جانە باسقالارى) جولاۋشىلارعا قىزمەت كورسەتۋ راسىمدەرى بورت جولسەرىكتەرىن وقىتۋ ادىستەمەسى. بورت جولسەرىكتەرىنىڭ اسا نازار تالاپ ەتەتىن (بالالار, ناۋقاس ادامدار, قارت ادامدار جانە ت.ب.) جولاۋشىلارعا قىز-مەت كورسەتە ءبىلۋىن تەكسەرۋ ماشىقتارى; بورت جولسەرىك-تەرىنىڭ شەتەل ءتىلىن ءبىلۋىن جانە ولاردى جولاۋشىلارعا قىزمەت كورسەتۋ بارىسىندا پايدالانا ءبىلۋىن باقىلاۋ ماشىقتارى ف 2 ۇشۋ قۇجاتتاماسى قۇجات-تامانى جۇرگىزۋ راسىمدەرى م 2-1 قۇجاتتامانى جۇرگىزۋ بورت جولسەرىكتەرىنىڭ جەردەگى جانە ۇشۋداعى تەوريالىق جانە تاجىريبەلىك بىلىمدەرىن تەكسەرۋدىڭ بولاشاقتاعى جىلدىق جانە توقسان سايىنعى جوسپارلارىن جاسايدى. جاڭا بورت جولسەرىك- تەرىن جانە جاڭا قۇرىلعان بريگادالاردى ىسكە قوسۋ جوس-پارلارىن جاساۋ ماشىقتارى اك بورتىندا انىقتامالىق-اقپاراتتىق ماتەريالدىڭ, بورت جولسەرىك پاپكاسىنىڭ مازمۇنىنا جانە كۇيىنە باقىلاۋ جۇرگىزۋ ماشىقتارى. بورت جولسەرىك-نۇسقاۋشى جۇمىسىن ۇيىمداستىرۋدى ءبىلۋ. وسى باعىتتاعى ءبىلىم بەرۋ پروتسەسىن رەتتەيتىن قۇجاتتاردى ءبىلۋ. بەكىتىلگەن رەيستەردە جولاۋ-شىلارعا قىزمەت كورسەتۋدىڭ تەحنولوگيالىق كارتالارىن ازىرلەۋ جانە ولارعا قاجەتتى وزگەرىستەر ەنگىزۋ ماشىقتارى. بورت جولسەرىكتەردى جەكە قۇجاتتاماسىنىڭ بولۋىن جانە ءراسىم- دەلۋ دۇرىستىعىن باقىلاۋ ماشىقتارى. تەكسەرىستىڭ ناتيجەلەرى بويىنشا ءتيىستى قۇجاتتاردى راسىمدەۋ جانە بورت جولسە-رىكتەرىنىڭ كاسىبي شەبەرلىگىن ارتتىرۋ بويىنشا ءىس-شارالار ازىرلەۋ ماشىقتارى, جاڭا بريگادالار قالىپتاستىرۋ بويىنشا ۇسىنىمدار بەرۋ ماشىقتارى. ۇشۋداعى جولاۋ-شىلارعا قىزمەت كورسەتۋ تاجىريبەسىن مەڭگەرۋ, جيناقتاۋ جانە تاراتۋ ماشىقتارى   ف 3 اۆاريالىق-قۇتقارۋ تەحنيكاسى قاۋىپسىز ۇشۋدى قامتاماسىز ەتۋ ەرەجەلەرى م 3-1 بورت- جولسەرىكتەر توبىنىڭ قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ جانە اك بورتىندا جولاۋشىلارعا جوعارى مادەنيەتتى قىزمەت كورسەتۋ بويىنشا جۇمىسىن ۇيىمداستىرۋ جانە باقىلاۋ جاساۋ بورتجولسەرىكتەردى كۇزگى-قىسقى جانە كوكتەمگى-جازعى ناۆيگاتسياعا جانە جۇمىستاردى قاۋىپسىز جۇرگىزۋ نۇسقاۋلىعىنا دايىنداۋ, بورت جولسەرىكتەردىڭ ۇشۋ كىتاپتارىندا قاجەتتى جازبالاردى جۇرگىزۋ ماشىقتارى. بورتجولسەرىكتەر توپتارىنىڭ قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ جانە اك بورتىندا جولاۋشىلارعا جوعارى مادەنيەتتى قىزمەت كورسەتۋ بويىنشا شارالاردى ەنگىزۋ بويىنشا جۇمىستاردى جۇرگىزۋ ماشىقتارى قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋگە ارنالعان جابدىقتىڭ بارلىق تۇرلەرىن ورنالاستىرۋ جانە ولاردىڭ جارامدىلىعىن تەكسەرۋ ەرەجەلەرىن ءبىلۋ; اك بورتىندا ەلەكتروندىق اسپاپتاردى پايدا-لانۋ قاعيدالارىن جانە ءتارتىبىن ءبىلۋ; قوسىلىپ تۇرعان ەلەكترون-دىق اسپاپتاردىڭ بورتتىق راديوەلەكتروندىق جابدىقتىڭ جۇمىسىنا تيگىزەتىن اسەرىن ءبىلۋ; اك كومانديرىنە كەز-كەلگەن بايقالعان اۋىتقۋلار تۋرالى بايانداۋ راسىمدەرىن ءبىلۋ; اۆا-ريالىق-قۇتقارۋ راسىمدەرى جانە ومىرشەڭدىك پرينتسيپتەرىن ءبىلۋ; بورت جولسەرىگىنە قاتىستى بولىگىن-دەگى دارىگەرگە دەيىنگى العاشقى جاردەم كورسەتۋدى, اۆياتسيالىق مەديتسينانى ءبىلۋ; زاڭسىز ارالاسۋ اكتىلەرى بارىسىنداعى ءىس-قيمىل-داردى ءبىلۋ (اك باسىپ الۋ, ىرىتكى سالۋ, اك بورتىنا جارىلىس قۇ-رىلعىسىن جانە باسقالاردى ورنا-لاستىرۋ); ەكيپاج مۇشەلەرىنىڭ مىندەتتەرىن, جاۋاپكەرشىلىكتەرىن ءبىلۋ. ادەتتەگى جاعدايلاردا جانە ەرەكشە ءارى اۆاريالىق جاعدايلار-دا ءوزارا ءتيىمدى ارەكەتتەسۋدى قامتاماسىز ەتۋ تاسىلدەرىن ءبىلۋ; اك سۋعا قونۋى بارىسىنداعى قۇتقارۋ جۇمىستارىنىڭ ەرەجەلە-ءرىن ءبىلۋ   «بورتتىق قىزمەت كورەسەتۋ» كاسىبي ستاندارتىنا 5-قوسىمشا كەلىسۋ پاراعى ۇيىمنىڭ اتاۋى كەلىسىلگەن مەرزىمى قازاقستان رەسپۋبليكاسى ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىگى وسى كس ____________________________________________________ تىركەلدى. كاسىپتىك ستاندارتتاردىڭ رەەسترىنە № ___________________________تىركەلدى. حات (حاتتاما) № ___________ كۇنى بۇيرىق قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ادىلەت مينيسترلىگىندە 2013 جىلعى 19 جەلتوقسانداعى نورماتيۆتىك قۇقىقتىق كەلىسىمدەردى مەملەكەتتىك تىركەۋدىڭ تىزىلىمىنە №8991 بولىپ ەنگىزىلدى.