جاڭالىقتار جالعاسىن تابۋدا

شاعىن قالا ساناتىندا ءبىراز يگىلىكتى ىستەردىڭ ورداسىنا اينال­عان جاڭاوزەندە تۇرعىندار مەن مۇنايشىلار, الەۋمەتتىك سالا قىزمەتكەرلەرى ءۇشىن جاقسى ىستەر از ەمەس. جىل باسىنان بەرى قالا ىرگەسىندەگى قىزىلساي اۋىلى مەن مۇناي كاسىپشىلىگى اۋماعىنان زاماناۋي ەكى اۆتوبەكەت پايدالانۋعا بەرىلسە, جاڭاوزەن قالاسىنىڭ وزىنەن 500 ورىندىق «مەديكەر» دەنساۋلىق كەشەنى تاپسىرىلدى. ماڭعىستاۋ وبلىسىنىڭ اكىمى ا.ايدارباەۆتىڭ جاڭاوزەن قالا­سىنا ءىسساپارى بارىسىندا تاعى جاڭا نىسانداردىڭ تۇساۋى كەسىلدى. ونىڭ ءبىرى – زاماناۋي ۇلگى­دە سالىنىپ, تالاپقا ساي جابدىق­­­­­تالعان ءورت ءسوندىرۋ دە­پوسى. جىل جارىمعا جۋىق ۋا­قىت قۇرىلىس ايماعىنا اي­نالعان ءتورت قاباتتى نىسان التى كىرەبەرىستەن تۇرا­دى. وندا بايلانىس بولمەسى, ورتكە قارسى قۇرال-جابدىقتار ساقتا­لاتىن قويما, 20 ورىندىق جاتاقحانا, قىزمەتكەرلەر مەن ولاردىڭ وتباسىنا ارنالعان 1,2,3 بولمەلى پاتەرلەر, وقۋ-جات­تىعۋ ورنى, قىزمەتتىك بولمەلەر مەن شارۋاشىلىق بولمەسى, وزگە دە جۇمىس جۇرگىزۋگە قاجەتتى تۇراق­جايلار بار. ءورت ءسوندىرۋ ءۇشىن حالىقارالىق تالاپتارعا ساي تەح­نيكالارمەن, جابدىقتارمەن جا­راقتاندىرىلعان قۋاتتى بازا­سى بار دەپو عيماراتى ارحيتەك­تۋ­را­لىق تۇرعىدان دا كوز تارتادى. قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتى مەن توتەنشە جاع­داي­لار مينيسترلىگىنىڭ, ماڭعىستاۋ وبلىس­تىق اكىمدىگى مەن تجم ماڭعىستاۋ وبلىس­تىق دەپارتا­مەنتىنىڭ قول­داۋىمەن رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت ەسەبىنەن بوي كوتەرگەن ءورت ءسوندىرۋ دەپوسى جاڭاوزەن قا­لاسى ءۇشىن بارىنشا قاجەت­تى ورىن. ءومىر بولعان سوڭ كە­لەڭسىزدىكتەر بولماي تۇر­مايدى, ال 130 مىڭنان اس­تام تۇرعىنى بار, بىرنەشە الەۋ­مەتتىك-قوعامدىق نىساندار مەن وندىرىستىك قالادا تەحنيكالىق جانە تابيعي اپاتتاردى بىلاي قويعاندا, تۇرمىستىق اعاتتىقتاردىڭ ورىن الۋى بەك مۇمكىن. وتكەن جىلدارى تەك جاڭاوزەن قالاسى بويىنشا 170-كە تارتا ءورت وقيعاسى تىركەلگەن. ال جاقىن ماڭداعى اۋىلداردى قوسقاندا, ءورت ءسوندىرۋ قىزمەتىنىڭ اۋىرت­پالىعى مەن اۋقىمى, جاۋاپ­كەرشىلىگى ەسەلەنە تۇسەتىنى انىق. بۇل الدىن الا ساقتانۋدى, اپات­تى جاعدايلاردىڭ الدىن الۋعا دايىن بولۋدى جانە جۇمىلدىرۋ كۇشىنىڭ بەرىك بولۋىن قاجەت ەتەدى. تاعى ءبىر جاعىمدى جاعى – دەپو ىسكە قوسىلعان سوڭ 140 ادامعا جا­ڭا جۇمىس ورنى اشىلاتىن بو­لادى, بۇل «جول كارتاسى» مەم­لەكەتتىك باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋ بارىسىنداعى ءىس. قازاقستان رەسپۋبليكاسى ءتو­تەنشە جاعدايلار مينيستر­لىگى ءورت­­كە قارسى قىزمەت كو­ميتەتىنىڭ ءتور­­اعاسى س.ءاۋبا­كىروۆ پەن ايماق باس­شىسى ا.ايدارباەۆ قاتىسقان سال­تاناتتى ساتتە دەپو­نىڭ اشىلۋى­مەن سالا قىزمەت­كەرلەرىنىڭ تۇر­عىن ءۇي ماسەلەسى دە شەشىمىن تابا­تىندىعى باسا اي­تىلدى, سون­داي-اق, كوڭىلدەگىدەي كورىكتى نىسان سىي­لاعان «فيرما «جاك-جال» جشس باسشىسى د.قۇربانباەۆقا العىس ايتىلدى. 2016 جىلعا دەيىن ەلى­­مىزدە 13 ءورت ءسوندىرۋ دەپوسى سا­لىن­­باق. تۇرعىنداردىڭ سانىنا قا­­راي ولار­دىڭ كولەمى دە ءارتۇرلى بولماق. ءورت سوندىرۋشىلەر ءاربىر ءۇي مەن مەكەمەدە قاۋىپسىزدىكتى قامتا­ماسىز ەتىپ قاداعالاپ تۇرا المايدى, بىراق ءورت بولا قالعان جاع­دايدا ونى دەرەۋ ەڭسەرىپ, ادام­دار ءومىرىن قۇتقارىپ, وراسان ماتە­ريالدىق شىعىندى بولدىرماۋ ءۇشىن جانتالاسا وتپەن الىسادى. جاڭاوزەندەگى جاڭا دەپو اۋلاسىندا ون شاقتى ءورت ءسوندىرۋ كولىگى «قۇيرىق-جالىن ءتۇيىپ» ساقاداي-ساي تۇر. دابىل قاعىلسا, ومىرگە اراشا ءتۇسۋ ءۇشىن جۇيتكي جونەلمەك. جاڭاوزەن قالاسىنا ءىسساپار­داعى ايالداعان كەلەسى ورىن «سامال» شاعىن اۋدانىنان سالى­نىپ جاتقان «زيبا» ساۋدا ويىن-ساۋىق كەشەنىنىڭ قۇرىلىس الاڭى بولدى. جالپى قۇنى 635 ملن. تەڭگە تۇراتىن بۇل جوبا – قالاداعى العاشقى ساۋدا ويىن-ساۋىق كەشەنى بولۋىمەن دە ەرەكشە. جوبا باستاماشىسى جەكە كاسىپكەر گ.ورازوۆا قۇرىلىسقا نەگىزىنەن ءوز قاراجاتىمەن كىرىسسە, قو­سىم­شا جاڭاوزەن قالاسى كاسىپ­كەرلىگىن دامىتۋدىڭ 2012-2014 جىلدارعا ارنالعان باع­دار­لاماسى مەن جا­ڭا­وزەن قا­لاسىن الەۋمەتتىك-ەكو­­نو­ميكا­لىق دامىتۋدىڭ 2012-2020 جىل­دارعا ارنالعان كەشەن­دى جوس­پارى» كومەككە كەلىپ, قول­داۋ بولعان. قازىر قۇرىلىس-مون­تاجداۋ جۇمىس­تارى ءجۇرىپ جات­قان نىسان بيىل جاز مەزگىلىندە جاڭا­وزەندىكتەردى قۋانىشقا بولەيدى دەگەن مەجە بار. جاڭاوزەندەگى ساپار ودان ءارى «جاڭاوزەن قالاسىن الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامىتۋدىڭ 2012-2020 جىلدارعا ارنالعان كەشەندى جوسپارى» اياسىندا قولعا الىنعان وندىرىستىك الاڭدا جالعاستى. ينجەنەرلىك-ينفراقۇرىلىم جۇ­مىستارى قىزۋ قولعا الىنعان الاڭدا پوليمەر تسەحى, اجەتحانا قاعازىن دايىندايتىن تسەح جانە سۋسىن وندىرەتىن شاعىن زاۋىت بولادى دەپ كۇتىلۋدە. بيىل تۇساۋىن كەسەمىز دەپ ۇكىلەپ وتىرعان جوبا­لار الاڭىنا ەكى جىلدا رەس­پۋب­ليكالىق جانە جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەن 469 628 مىڭ تەڭگە بولىنگەن. مۇنايلى قالاداعى اڭگىمەگە كوپ ىلىنەتىن تۇس – قۇبىرلاردى تازارتۋ قوندىرعىسى ماڭىندا بولىپ كەلەدى. ساپار اياسىنان بۇل جەر دە تىس قالعان جوق. ال وسى ساپاردا اشىلعان نەكە سارايى­نىڭ تابالدىرىعىن العاشقى بولىپ اتتاعان قوس شاڭىراق يەلەرى ءتۇر­كيا ەلىنە جولداما مەن «وزەن­مۇنايگاز» اق سىيلاعان ءۇي كينو­تەاترىن الىپ قۋانىشتارىنا قۋا­نىش قوستى. الداعى ۋاقىتتا جاڭا­وزەن­­دە ءجۇز ورىندىق پەرزەنت­حانا, ايماق­تا تۇڭعىش رەت تۇر­مىستىق قال­دىقتاردى وڭدەي­تىن جانە زا­رار­سىزداندىراتىن كومبينات, مەكتەپ ءتارىزدى جاڭا نىساندار پاي­دالانۋعا بەرىلەتىندىگىن ەستىدىك. اقشاڭقان دالا توسىندە, اپتاپ ىستىق قۇشاعىندا مۇنارتا قالقىعان جاڭاوزەننىڭ بۇگىنگى تىنىسى وسىنداي. گۇلايىم شىنتەمىرقىزى, «ەگەمەن قازاقستان». ماڭعىستاۋ وبلىسى.