اتقارىلار ىستەر اۋقىمى

ۇكىمەت قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۋريستىك سالاسىن دامىتۋدىڭ 2020 جىلعا دەيىنگى تۇجىرىمداماسىن جانە 2015-2019 جىلدارعا ارنالعان گەولوگيالىق بارلاۋ جۇمىستارىنىڭ باعدارلاماسىن بەكىتتى. الداعى ۋاقىتتا وسى ەكى سالانى دامىتۋ توڭىرەگىندە ارنايى ءىس-شارالار جۇزەگە اسىرىلماق. قازاقستان پرەزيدەنتى جانىنداعى ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىندە يندۋستريا جانە جاڭا تەحنولوگيالار ۆيتسە-ءمينيسترى نۇرلان ساۋرانباەۆتىڭ قاتىسۋىمەن وتكەن بريفينگتەر بارىسىندا, مىنە, وسى توڭىرەكتە اڭگىمە قوزعالدى. بەس ءوڭىر – بەس كلاستەر تۋريزم سالاسىن دامىتۋعا ارنالعان تۇجىرىم­داماعا سايكەس, ەلىمىزدە 5 تۋريستىك كلاستەردى دامىتۋ كوزدەلىپ وتىر. ولار استانا, الماتى, شىعىس قازاقستان, وڭتۇستىك قازاقستان جانە باتىس قازاقستان وڭىرلەرىن قامتيتىن بولادى. بۇل تۋرالى قازاقستان پرەزيدەنتى جانىنداعى ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىندە وتكەن بريفينگ بارىسىندا يندۋستريا جانە جاڭا تەحنولوگيالار ۆيتسە-ءمينيسترى نۇرلان ساۋرانباەۆ جان-جاقتى اڭگىمەلەپ بەردى. ماسەلەن, ن.ساۋرانباەۆتىڭ ايتۋىنشا, استانا  ىسكەرلىك تۋريزم ورتالىعى بولىپ سانالاتىندىقتان, بۇل باعىتتا بۋراباي ۇلتتىق جوباسىن جۇزەگە اسىرۋ قاراستىرىلىپ, وسىنىڭ نەگىزىندە قازاقستان ۇكىمەتى شۋچە-بۋراباي كۋرورتتىق ايماعىنىڭ 2014-2016 جىلدارعا ارنال­عان دامۋ جوسپارىنىڭ ەكىنشى كەزەڭىن بەكىتىپتى. «ال الماتى – ىسكەرلىك جانە حالىقارالىق تۋريزم ورتالىعى. بۇل رەتتە, وڭتۇستىك قاسكەلەڭ جانە كوكجايلاۋ تاڭ شاڭعى كۋرورتتارى ۇلتتىق جوبالارىن جۇزەگە اسىرۋ كوزدەلۋدە. شىعىس قازاقستان – ەكولوگيالىق ءتۋريزمدى دامىتۋدىڭ بىردەن-ءبىر ورتالىعى. بۇل باعىتتا بۇقتىرما جانە كاتونقاراعاي ۇلتتىق جوبالارى ىسكە اسىرىلاتىن بولادى. وڭتۇستىك قازاقستان – مادەني تۋريزم ورتالىعى. باتىس قازاقستان – مادەني جانە جاعاجاي ءتۋريزمىنىڭ ورتالىعى. بۇل باعىتتا كەندىرلى ۇلتتىق جوباسىن جۇزەگە اسىرۋ قاراستىرىلعان», دەدى بۇل ورايدا ۆيتسە-مينيستر. ن.ساۋرانباەۆتىڭ ايتۋىنشا, بۇل تۇجىرىمداما اياسىندا ەلدىڭ ىشكى جالپى ونىمىندەگى تۋريزم سالاسىنىڭ ۇلەسىن كوبەيتۋ, جاڭا, تۇراقتى جۇمىس ورىندارىن اشۋ جانە ولاردىڭ سانىن بىرنەشە ەسەگە ارتتىرۋ كوزدەلەتىن بولادى. ماسەلەن, ەلىمىز وسى 5 تۋريستىك كلاستەردە قامتىلعان بارلىق جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ ارقىلى بىرقاتار كورسەتكىشتەرگە قول جەتكىزبەك ەكەن. «ياعني ءبىز قولعا العان جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ اياسىندا ەلدىڭ ىشكى جالپى ونىمىندەگى تۋريزم سالاسى ۇلەسىن 3 پايىزعا كوبەيتۋ, تۇراقتى جۇمىس ورىندارى سانىن 234 مىڭعا جەتكىزۋ, تۋريستىك اعىن كورسەتكىشىن 8,5 ملن.-عا ارتتىرۋ, تۋريستىك قىزمەتتەن تۇسەتىن كىرىس كوزىن 10,2 ملرد. اقش دوللارىنا جەتكىزۋ كوزدەلىپ وتىر», دەدى ءوز سوزىندە ۆيتسە-مينيستر. بريفينگ بارىسىندا ەلىمىزدىڭ تۋريستىك سالاسىن دامىتۋدىڭ 2020 جىلعا دەيىنگى تۇجىرىمداماسىنا سايكەس بىرقاتار ماسەلەلەرگە قاتىستى نورماتيۆتىك بازاعا وزگەرىستەر ەنگىزۋ دە قاراستىرىلاتىنى ايتىلدى. «ولار ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىق جانە دامۋ ۇيىمىنا كىرەتىن ەلدەر اراسىنداعى ۆيزالىق رەجىمدى الىپ تاستاۋ, ارنايى تۋريستىك ايماقتار قۇرۋ, ىشكى تۋريزمگە ارنالعان تۋريستىك سەرتيفيكاتتاردى ەنگىزۋ, ىشكى تاسىمالداۋلار نارىعىن دامىتۋدى جانە ىشكى اۆياباعىتتارعا سۋبسيديا ءبولۋدى قامتاماسىز ەتۋ. ياعني الداعى ۋاقىتتا نورماتيۆتىك بازاعا بۇل باعىتتار بويىنشا قاجەتتى وزگەرىستەر ەنگىزىلەتىن بولادى», دەدى ن.ساۋرانباەۆ. بايلانىس بەكي بەرمەك ۇكىمەت بەكىتكەن 2015-2019 جىلدارعا ارنالعان گەولوگيالىق بارلاۋ جۇمىستارىنىڭ باعدارلاماسى بويىنشا رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن ءتيىستى قارجى-قاراجات تا قاراستىرىلىپ قويىپتى. دالىرەك ايتساق, 119 ملرد. تەڭگە. بۇعان قوسا, ءدال وسى جىلدار ارالىعىندا ءىرى جەكەمەنشىك جانە ۇلتتىق كومپانيالارعا قۇيىلاتىن ينۆەستيتسيا كولەمى 900 ملرد. تەڭگەنى قۇراماق. «بۇل باعدارلاما اياسىندا الداعى ۋاقىتتا گەولوگيالىق بارلاۋ سالاسىنداعى بىرقاتار كۇردەلى ماسەلەلەردى شەشۋ جوسپارلانىپ وتىر. ماسەلەن, ولار قولدانبالى گەولوگيا عىلىمىن دامىتۋ, گەولوگيا سالاسىنا قاجەتتى مامانداردى دايىنداۋ, گەولوگيالىق بارلاۋعا ينۆەس­تيتسيا تارتۋ, حالىقارالىق ستاندارتتاردى ەنگىزۋ, جەر قويناۋىنا مەملەكەتتىك گەولوگيالىق تۇرعىدا زەرتتەۋ جۇرگىزۋ اياسىندا الەمنىڭ جەتەك­شى كومپانيالارىمەن مەملەكەت-جەكەمەنشىك ارىپتەستىگىن دامىتۋ, پايدالى قازبا­لاردىڭ جاڭا كەن ورىندارىن اشۋ ارقىلى قازاقستاننىڭ مينەرالدى-شيكىزاتتىق بازاسىن نىعايتۋ, مۇناي-گاز ۇڭعىمالارىنداعى اپاتتاردى جويۋ سىندى كوپتەگەن باعىتتاردى قامتيدى. سونداي-اق, باعدارلاما نەگىزىندە زىريان, ريددەر سەكىلدى مونوقالالار ماڭىنداعى اۋداندارعا گەولوگيالىق زەرتتەۋ جۇرگىزۋ جۇمىستارى بەلسەندى ىسكە اسىرىلاتىن بولادى», دەدى بۇل ماسەلە توڭىرەگىندە ن.ساۋرانباەۆ. ءبىر ايتا كەتەرلىگى, بۇل سالانى دامىتۋ باعىتىندا بىرقاتار شەتەلدىك كومپانيالارمەن ارىپتەستىك بايلانىس ورنىعىپ كەلەدى ەكەن. وعان اۆستراليالىق-بريتاندىق «ريو تينتو» كونتسەرنىمەن, كورەيالىق «KORES» ۇلتتىق كومپانياسىمەن, اۆستراليالىق «Iluka Resources Limited» كومپانياسىمەن اراداعى ىنتىماقتاستىق دالەل بولا الادى. بريفينگ كەزىندە بۇل جونىندە وسى كومپانيالاردىڭ وكىلدەرى ايتىپ بەردى. ماسەلەن, 2014 جىلدىڭ ماۋسىم ايىندا «قازگەولوگيا» اق پەن «ريو تينتو» اۆستراليالىق-بريتاندىق كونتسەرنى وزىق تەحنولوگيالار مەن ادىستەردى پايدالانا وتىرىپ, قاراعاندى وبلىسىندا دالا جۇمىستارىن باستايتىن كورىنەدى. «ريو تينتو» كونتسەرنىنىڭ گەولوگيالىق بارلاۋعا باستاپقى ينۆەس­تيتسيالار مولشەرى 2,73 ملرد. تەڭگەنى قۇرايدى», دەدى ءوز سوزىندە اتالعان كومپانيانىڭ ورتالىق ازيا بويىنشا گەولوگيالىق بارلاۋ وپەراتسيالارىنىڭ ديرەكتورى گاري حودگكينسون. ال كورەيالىق «KORES» كومپانياسى مەن «قازگەولوگيا» اق قاراعاندى وبلىسىنداعى دۇيسەنباي ۋچاسكەسىندە پوليمەتالداردى بارلاۋ بويىنشا كەلىسىمگە قول قويعان ەكەن. بۇل كومپانيانىڭ باس ديرەكتورى كو دجونگ سيك ءوز سوزىندە كورەيا رەسپۋبليكاسى مەن قازاقستان اراسىندا گەولوگيالىق بارلاۋ, تاۋ-كەن ونەر­كاسى­بى, تابيعي رەسۋرستار باعىتى بويىنشا ارىپتەس­تىكتىڭ نەگىزى قالانعانىن ايتا كەلە, «KORES» كوم­پانياسىنىڭ ەڭ از ينۆەستيتسيالار سوماسى 364 ملن. تەڭگەنى قۇرايتىنىن ايتىپ ءوتتى. بريفينگتە ءسوز العان اۆستراليالىق «Iluka Resources Limited» كومپانياسىنىڭ وكىلى بيىلعى جىلى اتالعان كومپانيانىڭ سولتۇستىك قازاقستاندا گەولوگيالىق زەرتتەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزەتىنىنە توقتالدى. ونىڭ ايتۋىنشا, «Iluka Resources Limited»-ءتىڭ گەولوگيالىق بارلاۋعا بولەتىن ينۆەستيتسيا مولشەرى شامامەن 1 ملرد. تەڭگەنى قۇرايدى. بريفينگ سوڭىندا ن.ساۋرانباەۆ بۇل سالاداعى جۇمىستار تەك مۇنىمەن شەكتەلمەيتىنىن, ماسەلەن, قازىرگى ۋاقىتتا «قازگەولوگيا» اق پەن «نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتى» قازاقستاننىڭ گەولو­گيالىق زەرتتەۋلەر ورتالىعىن قۇرۋ جونىندەگى ارنايى جوبانى ازىرلەپ جاتقانىن جەتكىزدى. ءلايلا ەدىلقىزى, «ەگەمەن قازاقستان».