تال تۇستەگى توناۋشىلىق

«ەگەمەن قازاقستان» گازەتى «مال ۇرلىعى قايتسە تىيىلادى؟» دەگەن قازاق حالقى ءۇشىن ەرەكشە وزەكتى جايدى دەر كەزىندە قوزعاپ وتىر. وسىعان وراي, جاڭاقورعان اۋدانىندا بولعان وقىس وقيعا قولىما قالام العىزدى. ءبىراز جىل بۇرىن تەستىلىك سىناقتىڭ ناتيجەسىن ساتۋمەن ۇستالعان توپ قۇرىقتالىپ, جاڭاقورعان اۋدانى بۇكىل رەسپۋبليكا الدىندا جاماناتتى بولعان ەدى. جاقىندا ودان دا سوراقى قىل­مىس ورىن الدى. ءبىر كۇندە بىرلىك, قىراش, قوسۇيەڭكى, جايىلما اۋىلدارىنىڭ پاداعا قوسىلمايتىن سيىرلارىن مىلتىقپەن قارۋلانعان ءۇش جىگىت وزدەرىنىڭ اق ادال مالدارى سەكىلدى الدارىنا سالىپ, ايداپ كەتكەن. ءبىر عانا اقۇيىك اۋىلدىق وكرۋگىنە قاراستى بىرلىكتەن عانا كۇندەلىكتى ءسۇتىن تالعاجاۋ ەتىپ وتىرعان قاراپايىم جاندار 22 مالىنان تال تۇستە كوز جازىپ قالدى. بىرنەشە كۇن ىزدەگەن سوڭ, كۋالەر دە تابىلادى. اۋىلدىڭ تۇسىنان ءۇش اتتىلى, قارۋلى ادامداردىڭ سيىرلاردى الدىنا سالىپ ايداپ بارا جاتقاندارىن كورگەندەر بار. اۋىلدىڭ ۋچاسكەلىك ينسپەكتورى ارنايى توپ قۇرىپ, دەرەۋ ءىز كەسىپ, تاۋ-تاستى جاعالاپ بارسا, قاراتاۋدىڭ تەرىسكەيىندەگى اقسۇمبە جاققا قاراي ءوتىپ كەتكەندىگىن انىقتاعان. بىلەتىندەر اقسۇمبەنىڭ تەرىسكەي جاعىندا مال ۇرلىعىن كاسىپ ەتكەن توپتاردىڭ ون-ونبەستەن اۋىل بولىپ تۇراتىنداردىڭ ەشقاشان ۇرلىعىن مويىندامايتىندىعىن, قاجەت بولسا, ىزدەۋشىلەردىڭ وزدەرىن قۇرباندىققا شالىپ جىبەرۋلەرى مۇمكىن ەكەندىكتەرىن ايتادى. بۇعان سەنبەيىن دەسەڭىز, سول كۇنى تال تۇستە جاڭاقورعاننىڭ شەتكى جاعىنداعى ماي قۇيۋ بەكەتىنە ءۇش ادام كىرىپ, بارلىق تۇسكەن اقشانى قالتالارىنا باسىپ, تايىپ وتىرعان. كۇندىز اۋدانعا بەلگىلى كاسىپكەر ءالي دەگەن جىگىتتىڭ ۇيىنە بەت-اۋزىن تۇمشالاعان ءۇش جىگىت كىرىپ كەلىپ, ۇيىندەگى بارلىق جيعان-تەرگەندەرىن قالتاعا باسقان. سودان بەرى تىرس ەتكەن اقپارات جوق. مالىن ۇرلاتقاندار دا بايبالام سالىپ, شۋلاپ جۇرگەن جوق. ماي قۇيۋ بەكەتىندەگىلەر دە تىم-تىرىس. ءالي دە ىشكى ىستەر ورنىنا ارىز تۇسىرمەگەن. سوعان بايلانىستى, ارينە, اۋدانداعى رەسمي ورىندار دا «جابۋلى قازان جابۋلى» كۇيىندە قالعانىن ءجون كورگەن سىڭايلى. حالىق مالىن ۇرلاتقاندار تۋرالى: «ءوزى دە كىنالى. اقشاسىن قيماي, مالىن پاداعا قوسپاي ءجۇر ەدى» دەسە, ماي قۇيۋ بەكەتى يەلەرى مەن اليگە ءتىسىن قايراپ: «ولارعا سول كەرەك. ارامنان جيعاندارىن الىپ كەتتى», دەپ كىجىنەدى. وڭتۇستىك وبلىستاردا «مال ۇر­لى­عى» اتتى رەيدتىك وپەراتسيا ۇيى­م­داستىرىلدى. نەگە سونى قى­زىل­وردا وبلىسى بويىنشا ۇيىم­داستىرماسقا؟! تال تۇستە توناعان بارىم­تاشى­لاردىڭ ەرتەڭ قايتا وزدەرىنە اينالىپ سوقپاسىنا كىم كەپىل؟ بۇگىن كورشىنىڭ, ەرتەڭ ءسىزدىڭ ءۇيىڭىزدى ءۇپ­تەپ, اق ادال مالىڭىزدى ايداپ كەتپەسىنە كىم كەپىل؟ ەلدىڭ كوپشىلىگى مال ۇرلاۋشى­لاردى كينوداعى روبين گۋد سەكىل­دى كورىپ وتىر. روبين گۋد, ەر ءمادي­لەر بايلاردىڭ مالىن توناپ, قارا­پايىم حالىققا تاراتىپ بەرەتىن ەدى. بۇلاردىڭ قايدا الىپ كەتكەنى بەلگىسىز؟ ەگەر دە, قۇقىق قورعاۋ ورىندارى مەن اكىم-قارالار دارمەنسىزدىك تانىتسا, قالىڭ كوپشىلىك قولىندا بار قارۋلارى مەن ايىر, باقاندارىن اسىنىپ, اقسۇمبەگە بەت العالى تۇر. سەبەبى, بۇل ءبىرىنشى رەت قايتالانىپ وتىرعان جاي ەمەس.  ەسكەندىر ەرتاي. قىزىلوردا وبلىسى, جاڭاقورعان اۋدانى, بىرلىك اۋىلى.