سۋرەتتى تۇسىرگەن سەرىك مايەمەروۆ
ءسوزىمىزدىڭ ايقىن دالەلى بولسا كەرەك, بۇگىندە ع.مۇسىرەپوۆ, ن.تىلەنديەۆ, ق.مىرزاليەۆ, ا.توقماعامبەتوۆ, س.قوجىقوۆ باستاعان تاۋتۇلعالار قولتاڭباسى قالعان ءفيلمىنىڭ اينالاسىنان تارقاتىلاتىن قىزىقتى اڭگىمە دە, اڭىزعا بەرگىسىز اقيقات تا كوپ. سونىڭ ءبىرى – نۇرعيسا تىلەنديەۆتىڭ «اققۋ» كۇيى.
اقپارات ءۇشىن ايتا كەتسەك, داۋلەسكەر دومبىراشى, كسرو حالىق ءارتىسى, حالىق قاھارمانى نۇرعيسا تىلەنديەۆتىڭ 400-گە تارتا ءانى بار. سونداي-اق كۇيشى-كومپوزيتور 50-دەن استام درامالىق قويىلىمعا, 19 كوركەم فيلمگە, 17 مۋلتيپليكاتسيالىق فيلمگە مۋزىكا جازدى. وركەسترگە ارنالعان پوەما, «اتا تولعاۋى», «اقساق قۇلان», «ارمان» سىندى كۇي مەن پوەمالارى ءوز الدىنا ءبىر توبە. سونىڭ ىشىندە, اسىرەسە «قىز جىبەككە» جان بىتىرگەن «اققۋدىڭ» ورنى تىپتەن ەرەك. تۋىندى تۇسىرىلمەستەن بىرنەشە جىل بۇرىن, ياعني 1944 جازىلىپ قويعان ستسەناري بويىنشا «قىز جىبەك» ءفيلمىنىڭ العاشقى اتاۋى «اققۋ» بولعان. كەيىن اراعا جىلدار سالىپ, شىعارماشىلىق پروتسەسس ناقتى وندىرىسكە ۇلاسقاندا «اققۋ» اتاۋىن «قىز جىبەك» الماستىرعان. الايدا ءاۋ باستا فيلم وزەگىنە اينالعان ماحاببات سيمۆولى – اققۋ باستاپقى مۇراتىنان اينىماي, نۇرعيسا تىلەنديەۆتىڭ ايگىلى كۇيى ارقىلى تۇتاس ءفيلمنىڭ لەيتموتيۆىنە اينالدى. ال اققۋدىڭ بەينەسىن, ونىڭ ءاربىر قيمىلىن كۇي ارقىلى ءدال سۋرەتتەگەن كومپوزيتور قايتالانباس تۋىندىنى فيلمدە ءوزى ورىنداپ جانە ءبىر توڭكەرىس جاسادى.
تاڭعالارلىعى – ول كەزدەگى دىبىستى ساپالى جازاتىن ستۋديالاردىڭ بولماعانىنا قاراماستان, فيلمدە كۇيدىڭ ءۇنى جاقسى ساقتالعان. مۇنىڭ سىرىن دىبىس رەجيسسەرى قادىر قوساي نۇرعيسا تىلەنديەۆتىڭ شەبەرلىگىمەن بايلانىستىرادى. سول ءسات تۋرالى: «نۇرەكەڭ «اققۋ» كۇيىن ءار كەزدە ارقالاي ورىندايتىن. جەتى-سەگىز دۋبل جازدىم. سونداعى 8-9 ءدۋبلدىڭ ءبىرى ەكىنشىسىنە ۇقسامايدى. نۇرعيسا – ارقالى ادام ەدى. ءوزى ۆيرتۋوز, ءوزى كومپوزيتور, ءوزى ورىنداۋشى. ءبىر-ەكى ورىنداعاننان كەيىن-اق, ارقاسى قارا تەرگە ءتۇسىپ, كيىمدەرىن شەشىپ تاستايدى. كۇيدى قوس دومبىرامەن كۇمبىرلەتكەندە, كۇيشىنىڭ ەرەكشە قولتاڭباسىن دا كورۋگە بولادى», – دەپ ەسكە الىپتى قادىر قوساي ءوز ەستەلىگىندە.
راس, «قىز جىبەكتەگى» اققۋلارعا قاتىستى اڭگىمە كوپ ايتىلادى. سۇلۋلىق سيمۆولى اتالىپ كەتكەن كەربەز كۇستىڭ ءتۇسىرىلىم الاڭىنداعى ماشاقاتى دا تالاي اڭگىمەگە ارقاۋ بولدى. فيلم ءۇشىن ارنايى قىرعىز ەلىنەن اكەلىنگەن اققۋلار ستسەناري بويىنشا بيلەۋى كەرەك تۇسىندا تالاپقا باعىنباي, جوسپاردىڭ بىت-شىتىن شىعارىپ, جۇمىستى العا باستىرماي قويىپتى. اسىرەسە وپەراتورلاردىڭ قىراعى كامەراسى وزدەرىنە قاراي بۇرىلعاندا, سەزىمتال تىرشىلىك يەسى ىرىققا كونبەي, ءتۇسىرىلىم توبىن ءبىراز ابىگەرگە سالعانى جانە بار. اققۋدىڭ ءبيىن تاسپالاۋ ءۇشىن رەجيسسەرلەر ەكى تاۋلىك بويى تاپجىلماي كۇتىپ وتىردى دەيدى ءفيلمنىڭ باسى-قاسىندا جۇرگەندەر. سوندا شىعارماشىلىق توپتى بۇل تىعىرىقتان الىپ شىققان «اققۋ» كۇيى ەكەن. وسىلايشا, قارشىعا مەن شەگەنىڭ كۇي جارىسىندا بيلەي جونەلەتىن اققۋلاردىڭ كورىنىسىن كەش باتىپ بارا جاتقاندا ءتۇسىرىپ ۇلگەرگەن. ءدال وسى ەپيزودتا ءانۋار مولدابەكوۆتىڭ دە شەگەنىڭ كەيپىنە ەنگەنى سونشالىق, دايىندىق بارىسىندا دومبىرا ۇيرەنەمىن دەپ سابالاپ, ءتورت بىردەي دومبىرانى سىندىرىپتى. تۇك شىعارا الماعان سوڭ دايىندىققا نۇرعيسا تىلەنديەۆ ارالاسىپ, دومبىرالاردىڭ «جانى قالعان» كورىنەدى.
سونىمەن قاتار ستسەناري بويىنشا تولەگەن مەن جىبەكتىڭ نەكەسى قيىلعان سوڭ, ماحاببات نىشانى رەتىندە ايدىندا ءجۇزىپ جۇرگەن اققۋلاردى كورسەتەدى. الايدا ول كەزدە دە اققۋلار ءبىر-بىرىنە جاقىندامايدى. سۋ استىنداعى سۇڭگۋىر ماماندار اققۋلاردى قوسۋعا تىرىسىپ باقسا دا, ەكەۋى ەكى جاققا ءجۇزىپ كەتەدى.
وسى كەزدە فيلم رەجيسسەرى سۇلتان قوجىقوۆ پەن نۇرعيسا تىلەنديەۆ اقىلداسىپ, الدىن الا تاسپاعا جازىلىپ الىنعان «اققۋ» كۇيىن قوسادى. كۇيدى ەستىگەن بويدا ەكى اققۋ ءبىر-بىرىنە جاقىنداپ كەلىپ, باستارىن ءتۇيىستىرىپ, ىرعالىپ بيلەي جونەلىپتى. وسىلايشا, ءتۇسىرىلىم تارتىبىنە باعىنعىسى كەلمەگەن ەركە قۇس, كۇي قۇدىرەتىنە ەلىتىپ, تاسپادا تاماشا كادر تۋدىرىپتى. ءفيلمنىڭ تۇتاس لەيتموتيۆىنە قىزمەت ەتىپ قانا قويماي, اققۋلاردى بيلەتكەن تىلەنديەۆ تۋىندىسىن قۇبىلىس دەمەي كورىڭىزشى ەندى! ءسوز جوق, تىلەنديەۆ – تالانت, ال «اققۋ» – شەدەۆر!
