كولسايعا كەل, كەرەمەتتى كوزبەن كور

دەرەكە جۇگىنسەك, 2020 جىلى كول­سايعا كەلۋشىلەر 83 153 ادامدى قۇراسا, 2021 جىلى 160 520 ادامعا جەتتى. بيىل دا دەمالۋشىلاردىڭ اياعى سيرەگەن جوق. جالپى, كولساي كولدەرى اۋماعىندا 7 تۋ­ريس­تىك باعىت بويىنشا قىزمەت كورسە­تىلەدى.

– كولسايعا كەلۋشىلەردىڭ قاتارى كو­بەي­گەلى بەرى سول ماڭايداعى اۋىلداردىڭ شىرايى كىرىپ, تۇرعىنداردىڭ جاعدايى جاقسارا ءتۇستى. وعان ينفراقۇرىلىمنىڭ جاقسارۋى دا اسەر ەتتى. سوڭعى جىلدارى كولسايعا دەيىنگى جول جاسالدى, اسفالت­تالدى. سونىڭ ناتيجەسىندە كولساي كول­دەرىن تاماشالاۋشىلاردىڭ قاتارى ەكى ەسەگە ارتتى. بيىل قايىڭدى كولگە دەيىنگى جول جاسالۋدا. سونىمەن قاتار قايىڭدى كولىنە دەيىنگى ەلەكتر جەلىسىن تارتۋ ماسەلەسى دە جوسپاردا بار, – دەيدى كەگەن اۋدانىنىڭ اكىمى تالعات بايەدىلوۆ.

جاقىندا الماتى وبلىسىنىڭ اكىمى مارات سۇلتانعازيەۆ كەگەن اۋدانىنا جاساعان جۇمىس ساپارى بارىسىن­دا «كولساي كولدەرى» ۇلتتىق پاركىنە دە ار­نايى باردى. مۇندا ءوڭىر باسشىسى ايماقتاعى تۋريستىك كلاستەردى دامىتۋعا قاتىستى جوسپارمەن تانىستى. كۇن تارتى­بىندەگى باستى ماسەلەنىڭ ءبىرى رەتىندە قايىڭدى كولىن ساقتاپ قالۋ ءىسى تۇرعان بولاتىن. ياعني سوڭعى جىلدارى اتالعان سۋ قويماسىندا سۋ دەڭگەيى ايتارلىقتاي تومەندەپ, ونى ساقتاۋ ءۇشىن بوگەت سالۋ قاجەتتىگى تۋىنداپ وتىر. وبلىس اكىمى بوگەتتى ورناتپاس بۇرىن ەڭ الدىمەن, ەكولوگيا مينيسترلىگىمەن بىرلەسە بىر­قاتار ماسەلەنى پىسىقتاۋ كەرەگىن ەسكەرتتى. ال جاقىن ارادا كولگە اپاراتىن جولدىڭ قۇرىلىسى باستالىپ, ەلەكتر جەلىسى تارتىلادى. تاعى ءبىر ماسەلە, اۋدان­داعى تاۋلى ايماقتارعا كارىز جەلى­لەرىن تارتۋ مۇمكىن ەمەس. الايدا اۋدان­دىق بيۋدجەتتەن قارجى ءبولىنىپ, ارنايى ءسۇزۋ الاڭدارىن سالاتىن ورىن بەلگىلەندى. بىراق بۇل جۇمىستى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن وبلىستىڭ, ءتىپتى رەسپۋبليكانىڭ قولداۋى قاجەت.

– ءبىرىنشى كەزەكتە قايىڭدى كولىنە اپارار جولدى رەتكە كەلتىرۋ كەرەك. دەگەن­مەن سالىناتىن جول كول جاعاسىنا با­رىپ تىرەلمەۋى ءتيىس. ويتكەنى ۇلتتىق ساياباق­قا كىرەتىن بارلىق كولدە سانيتارلىق ايماق تالابى ساقتالۋعا ءتيىس. ال بوگەت سالۋ ماسەلەسىن وبلىس اكىمدىگى ارقى­لى مينيسترلىكپەن بىرگە پىسىقتايمىز. جالپى, كولسايعا كەلۋشى تۋريستەر تاۋدىڭ تازا اۋاسىمەن تىنىستاعىلارى كەلەدى. ونىڭ ورنىنا دەمالۋشى جۇرت كوڭنىڭ يسىمەن دەمالۋعا ءماجبۇر. بۇل ماسەلە ۇلتتىق پاركتىڭ باسشىلىعىمەن بىرگە شەشىمىن تابۋعا ءتيىس. قازىرگى سايا­حات­شىلار ارنايى تۋريستىك اۆتوبۋستارمەن, يا بولماسا وزدەرىنىڭ كولىك­تەرىمەن كولساي كولىنە دەيىن بارادى. دەمالىس كۇندەرى كەلۋشىلەردىڭ سانى ارتقاندىقتان, اۆتوكولىك تۇراعى لىق تولادى, سايكەسىنشە اۋا لاستانادى. ونىڭ ۇستىنە سانيتارلىق تالاپتارعا ساي كەلمەيتىن قوعامدىق تاماقتانۋ ورىندارى اۆتوتۇراق ايماعىندا ورنا­لاسقان. مۇنى رەتتەۋىمىز كەرەك, – دەيدى وبلىس اكىمى م.سۇلتانعازيەۆ.

جالپى, بيىلدان باستاپ كول ماڭىندا تۋريستەرگە ارنالعان لوگيستيكانى دا قايتا قاراۋ قاجەتتىگى تۋىنداپ وتىر. ۇلتتىق پاركتىڭ مالىمەتى بويىنشا قازىر اتتى جانە جاياۋ جۇرگىنشىلەرگە ارنالعان جولدىڭ جوباسى ازىرلەنىپ جاتىر. سونداي-اق جەرگىلىكتى اكىمدىك پەن ۇلتتىق پارك قاراجاتى ەسەبىنەن بيواجەتحانالار ساتىپ الىنباق. مۇنان بولەك, اۋماقتاعى قوعامدىق قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن تۋريستتىك پوليتسيا بولىمشەلەرى مەن فەلدشەرلىك-اكۋشەرلىك پۋنكت سالۋ ماسەلەلەرى دە شەشىمىن تابادى دەگەن سەنىم بار.

كولساي كولدەرى تۋريستىك نىسان عانا ەمەس, ەكونوميكالىق تابىس كوزىنە دە اينالۋى كەرەك. ول ءۇشىن اۋماققا ينۆەس­تيتسيا تارتۋعا جاعداي جاسالۋعا ءتيىس. وسى ساپارىندا وبلىس اكىمى م.سۇلتانعا­زيەۆ كولساي وڭىرىندەگى «اتىراۋ رەنت» سەرىكتەستىگىنىڭ تۋريزم سالاسى بويىن­شا ينۆەستيتسيالىق جوبالارىمەن تانىس­تى. سەرىكتەستىكتىڭ ديرەكتورى باۋىرجان ماحمەتوۆ تانىستىرۋىنشا, 5 ملرد تەڭ­گەنى قۇرايتىن ينۆەستيتسيالىق جوبا بو­يىنشا كولساي وڭىرىنەن 17 گەكتار جەر بەرىلىپتى. كولسايعا كەلەتىن قوناقتار­دى, الىس-جاقىن شەتەلدەردەن كەلەتىن تۋريستەردى كۇتۋگە ارنالعان قۇرىلىس نىسانىندا ۆيزيت-ورتالىقتار, ەكو-قوناق­ۇيلەرى, گلەمپينگتەر, ساۋدا-جارمەڭكەلىك دۇڭگىرشەكتەر, كەمپينگتەر جانە قازاقى اۋىلدار قىزمەت كورسەتەدى. ەكى جۇزدەي جاڭا جۇمىس ورىندارى اشىلادى دەپ كۇتىلۋدە. جالپى, بۇل دەمالىس ورنى 80 قوناقتى قارسى الىپ, جايلى دەمالىپ قايتۋىنا مۇمكىندىك جاسايدى. تۋريستىك ورتالىقتىڭ قۇرىلىس جۇمىستارى 2025 جىلى اياقتالىپ, پايدالانۋعا بەرىلەدى.

الماتى وبلىسى,

كەگەن اۋدانى