وسى اپتادان باستاپ ەلىمىزدىڭ بارلىق وبلىس جانە اۋداندارىندا 216 پارتيالىق مونيتورينگ جانە قاداعالاۋ توبى جۇمىسقا كىرىستى. ولار ساۋدا نىساندارىن تەكسەرەدى جانە الەۋمەتتىك ماڭىزى بار ونىمدەردىڭ باعاسىنا مونيتورينگ جۇرگىزەدى. بۇل تۋرالى «AMANAT» پارتياسىنىڭ اتقارۋشى حاتشىسى اسحات ورالوۆ مالىمدەدى.
اتاپ ايتقاندا, ول ەلدەگى ينفلياتسيانىڭ جەدەل وسۋىنە سىرتقى فاكتورلاردان باسقا, ساۋدا جۇيەسىندەگى دەلدالدار مەن الىپساتارلاردىڭ ايتارلىقتاي كوبەيۋى ىقپال ەتكەنىنە نازار اۋداردى.
«14 شىلدەدە مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ ۇكىمەتتىڭ كەڭەيتىلگەن وتىرىسىندا تاۋارلار باعاسىن تۇراقتاندىرۋ جانە ازاماتتاردىڭ تابىسىن ارتتىرۋ بويىنشا ناقتى مىندەتتەردى بەلگىلەءدى. دەگەنمەن, مەملەكەتتىك ورگاندار قابىلداعان ءىس-شارالار باعانىڭ ءوسۋىن تەجەۋگە تولىق كولەمدە ىقپال ەتپەيدى. باعانى ءجون-جوسىقسىز كوتەرەتىن ساتۋشىلار تەكسەرۋ ۋاقىتىن الدىن الا ءبىلءىپ وتىرادى جانە ولار مەملەكەتتىك ورگاندار تەكسەرۋشىلەرىنءىڭ ءتۇرىن تانيدى», دەدى اتقارۋشى حاتشى.
ۇلتتىق ستاتيستيكا بيۋروسىنىڭ دەرەكتەرىنە سۇيەنسەك, ماۋسىم ايىندا جىلدىق ينفلياتسيا 14,5%-دى قۇرادى. ءبىر جىل ىشىندە ەڭ كوپ قىمباتتاعان – ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارى (17,9%). ازىق-ت ۇلىك ەمەس تاۋارلاردىڭ باعاسى 11,1%-عا, اقىلى قىزمەتتەردىڭ باعاسى 8,9%-عا ءوستى.
«قوعامدىق ساياسات ينستيتۋتىنىڭ الەۋمەتتىك زەرتتەۋىنە سايكەس, قازاقستاندىقتاردىڭ 80%-دان استامى باعانىڭ وسۋىنە الاڭدايدى. بۇل ماسەلە ءاسىرەسە, الەۋمەتتىك وسال توپتار ءۇشىن وتە وزەكتى.ءبىز وسى جاعدايدى پارتيانىڭ بارلىق وڭىردەگىقوعامدىق قابىلداۋ بولمەلەرىنە كەلىپ تۇسكەنوتىنىشتەردىڭ ارتۋىنان بايقاپ وتىرمىز. ماسەلەن, جىل باسىنان بەرى الەۋمەتتىك قامسىزداندىرۋماسەلەلەرىمەن جۇگىنگەندەردىڭ ۇلەسى 30%-عا ءوستى.وسىعان بايلانىستى ءبىز جەرگىلىكتى جەردەگى ناقتىجاعدايدى انىقتاۋ ءۇشىن ازىق-ت ۇلىك پەن تاۋارلارباعاسىنا مونيتورينگ جۇرگىزەتىن 216 ارنايى توپ قۇردىق. قازىرءدىڭ وزىندە دۇكەن سورەلەرىندەگى باعالارمەن مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ ەسەپتەرى ءبىر-بىرىنە سايكەس كەلمەيدى دەۋگە بولادى», دەپ اتاپ ءوتتى اسحات ورالوۆ.
اتقارۋشى حاتشى مونيتورينگ توبىنا تەك پارتيالىقتار عانا ەمەس, سونداي-اق قوعام بەلسەندىلەرءى, ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردىڭ وكىلدەرى, بيزنەسمەندەر, جۋرناليستەر مەن تاۋەلسىز ساراپشىلار دا كىرەتىنىن ايتتى. جۇمىس ناتيجەلەرى پارلامەنت ماجىلىسىندە جانە ۇكىمەتتە قارالادى.
ايماقتارداعى قازىرگى جاعداي تۋرالى ءماجىلىس دەپۋتاتى, پارتيا جانىنداعى اگروونەركاسىپتىك كوميتەت توراعاسى قاينار اباسوۆ جانە ءماجىلىس دەپۋتاتى, پارتيا جانىنداعى ەكونوميكا, كاسىپكەرلىك جانە اگرارلىق سەكتور ماسەلەلەرى جونىندەگى رەسپۋبليكالىق كەڭەستىڭ مۇشەسى عالىم امىرەەۆ.
شىعىس قازاقستان وبلىسىنداعى جاعداي تۋرالى مونيتورينگ توبىنىڭ مۇشەسى, وسكەمەن قالالىق ءماسليحاتىنىڭ دەپۋتاتى زويا نوۆولودسكايا ايتىپ بەردى.
«كەشەدەن بەرى وڭىردە 84 ساۋدا نىسانىنامونيتورينگ جۇرگىزىلدى. جۇرگىزىلگەن تالداۋ ناتيجەسىندە اكەلىنەتىن كوكونىستەردىڭ (كارتوپ, ءسابىز, پياز, قىرىققابات) باعاسىن 19%-عا كوتەرۋ فاكتىءسىانىقتالدى. مونيتورينگ كەزىندە كاسىپكەرلەر ساتىپ الۋ باعاسىن كورسەتەتىن قۇجاتتارىن ۇسىنا المادى. ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ, اتالعان نىساندار پارتيالىق باقىلاۋعا الىندى», - دەدى ول.
سونداي-اق, جيىن بارىسىندا نۇر-سۇلتان قالاسى بويىنشا ەكونوميكا جانە كاسىپكەرلىك ماسەلەلەرى جونىندەگى قوعامدىق كەڭەستىڭ توراعاسى بولات وماروۆءسوز الدى.
«ەلوردادا كارتوپ – 10872 توننا (65%), ءسابىز – 2938 توننا (76%), قىرىققابات – 1900 توننا (49%), پياز – 2695 توننا (107%) سياقتى الەۋمەتتىك ماڭىزى بار ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارىنىڭ بەس اي تۇتىنۋعا بولاتىن 30% قورى جاسالدى. ءبىرىنشى سۇرىپتى ۇننان جاسالعان نان باعاسىن تۇراقتاندىرۋ ءۇشىن مەموراندۋم اياسىندا ەلوردانىڭ وڭدەۋ كاسىپورىندارىنا استىق جىبەرىلۋدە», دەدى ول.
«AMANAT»-تىڭ تۇركىستان وبلىستىق فيليالىنىڭ اتقارۋشى حاتشىسى بەيسەنباي تاجىباەۆتىڭ ايتۋىنشا, وڭىردە 18 پارتيالىق مونيتورينگ توبىقۇرىلعان.
«28 شىلدەدە اتالعان توپتار وبلىستىڭ 88 بازارى مەن ءىرى ساۋدا نىساندارىن ارالادى. باعانىڭ ءوسۋىن تەجەۋ ءۇشىن وبلىستا تۇراقتى تۇردە اۋىل شارۋاشىلىعى جارمەڭكەلەرى ۇيىمداستىرىلادى, باعانىڭ نەگىزسىز وسۋىنە جول بەرمەۋ بويىنشا ءىرى ساۋدا ۇيىمدارىمەن مەموراندۋمدار جاسالادى. ءبىز قازىردىڭ وزىندە 1467 ءۇي ماڭىنداعى دۇكەندەردىڭ 1463-ءىن (99,7%) تەكسەردىك, باعانى نەگىزسىز كوتەرۋدىڭ 38 فاكتىسى انىقتالدى. تءيىستى شارالار قابىلداۋ ارقىلى باعالار 10-15%-عا تومەندەدى», دەپ اتاپ ءوتتى ول.
«AMANAT» پارتياسىندا مونيتورينگ جۇرگىزەتىن توپتار كۇن سايىن جۇمىس ىستەيتىنى ايتىلدى. ايماقتارداعى الەۋمەتتىك ماڭىزى بار ازىق-ت ۇلىكباعاسىنىڭ وزگەرگەنىنە قاتىستى مالىمەتتىڭ ءمان-جايىپارتيالىق باقىلاۋ كوميسسياسىنىڭ وتىرىسىندا قارالادى. وزگەرىس انىقتالعان جاعدايدا ماسەلەنى شەشۋ ءۇشىن ۇسىنىمدار ازىرلەنىپ, ناقتى مەرزىمءى مەن جاۋاپتى تۇلعالار بەلگىلەنەدى.
