قاۋىپسىزدىك ماسەلەسى – باستى نازاردا

جاعىمسىز جاعدايدىڭ الدىن الۋ ءۇشىن ىشكى ىستەر مينيسترلىگى جەدەل-الدىن الۋ شارالارىن ءجيى ۇيىمداستىرادى. اتاپ ايت­ساق, «تۇنگى قالاداعى بالا­لار», «سۋ قويمالارىنداعى بالا­لار­دىڭ قاۋىپ­سىزدىگى» سياقتى اكتسيا­لار وتكى­زىلۋدە. پوليتسەيلەر قالا­لار مەن اۋدان كوشەلەرىندە, ويىن-ساۋىق مەكەمەلەرىندە, كوم­پيۋ­­تەرلىك كلۋب­تاردا كۇشەي­تىل­گەن رەيدتەر جۇر­گىزىپ جاتىر. بالا­لاردىڭ سۋ ايدىندارىن­دا قا­راۋسىز قالماۋى­نا دا ەرەكشە نازار اۋدارىلۋدا. ءتارتىپ ساق­شىلارى اتا-انالارعا كامەلەتكە تولماعانداردىڭ تۇنگى ۋاقىتتا زاڭدى وكىلدەرىمەن ەرىپ ءجۇرۋ كەرەك­تىگى تۋرالى ەسكەرتۋدە.

ەستەرىڭىزگە سالساق, كامەلەتكە تولماعان بالانى تاربيەلەۋ نەمەسە ءبىلىم بەرۋ, ونىڭ قۇقىقتارى مەن مۇددەلەرىن قورعاۋ جونىندەگى مىندەتتەرىن ورىنداماعانى ءۇشىن اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىق تۋرالى كودەكستىڭ 127-بابى بويىن­شا اتا-انا جاۋاپكەرشىلىككە تارتى­لادى. سونداي-اق كامەلەتكە تول­ما­عانداردىڭ زاڭدى وكىلدەرىنىڭ ەرىپ ءجۇرۋىنسىز تۇنگى ۋاقىتتا ويىن-ساۋىق مەكەمەلەرىندە بولۋ فاكتى­لەرى تىركەلسە, اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋ­شىلىق تۋرالى كودەكستىڭ 442-بابى 1-بولىگى بويىنشا اتا-انالار جازا­لانىپ, كودەكستىڭ 132-بابى بو­يىنشا كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرى جاۋاپقا تارتىلادى.

بەلگىلى بولعانداي, ويىن-ساۋىق مەكەمەسىنە كەلۋشىنىڭ جاسىن سول مەكەمەنىڭ قىزمەتكەرى انىقتاۋى كەرەك. كەلۋشىنىڭ جاسىنا قاتىستى قانداي دا ءبىر كۇمان تۋىنداعان جاعدايدا قىزمەتكەر كەلۋشىنىڭ جاسىن جەكە كۋالىگىن كورسەتۋ ارقىلى دالەلدەۋدى تالاپ ەتۋگە قۇقىلى.

«سۋ قويمالارىنداعى بالا­لار­دىڭ قاۋىپسىزدىگى» اكتسياسى شەڭبە­رىندە پوليتسەيلەر كوپشىلىك دەمالاتىن ورىنداردى, سۋ قويمالارىن جانە جاعاجايلاردى ارالاپ, ارنايى ەسكەرتۋ پاراقشالارىن تاراتىپ, سۋداعى قاۋىپسىزدىك ەرەجەلەرىن تۇسىندىرەدى. مۇنىمەن ماسەلە شە­شىلە قويماس. كەز كەلگەن اتا-انا بالا­نىڭ جازعى كەزەڭدەگى قاۋىپ­سىزدىگى تۋرالى ۇمىتپاۋى كەرەك. سون­داي-اق اتا-انالار كامەلەتكە تول­ماعان ادام تۇندە كوشەدە جۇر­گەندە قىلمىستىڭ وبەكتىسى نەمەسە سۋبەكتىسى بولا الاتىنىن ۇعىنۋعا ءتيىس. ياعني ونى توناپ, ۇرىپ-سوعۋى نەمەسە ءوزى دە قانداي دا ءبىر قۇقىق بۇزۋشىلىق جاساۋى مۇمكىن.

زاڭدى وكىلدەرىنىڭ ەرىپ ءجۇرۋىن­سىز بالالار مەن جاسوسپىرىمدەر ويىن-ساۋىق مەكەمەلەرىندە تەك ساعات 22.00-گە دەيىن, ال كوشەدە ساعات 23.00-گە دەيىن بولۋعا رۇق­سات ەتىلەدى. رەيدتەر باۋ-باق­شا, فەر­­مەرلىك القاپتار, شارۋا قوجا­لىقتارى, ۇيلەر­دىڭ جەرتو­لە­لەرى, تەمىر جول جانە اۆتوبۋس ۆوك­زال­دارىندا دا جۇرگىزىلىپ جات­قا­نىن اتاپ وتكەن ءجون. كوپ جاع­دايدا ەڭبەك شارتتارى جاسالماي, بالا­لار ەڭبەگىن زاڭسىز پايدالانۋ فاك­تىلەرى تىركەلەتىن كورىنەدى.