سەناتورلار سايلاۋشىلار ورتاسىندا
ەلباسى باستامالارى مەن ەلدىك مىندەتتەردى ءتۇسىندىرىپ ءجۇر
پارلامەنت سەناتىنىڭ دەپۋتاتتارى حۋساين ۆاليەۆ, اناتولي باشماكوۆ جانە جەڭىس نۇرعاليەۆ قوستانايدا «G-Global» يدەياسىن قولداۋ جونىندەگى جۇرتشىلىقتىڭ جينالىسىنا قاتىستى, دەپ حابارلادى سەناتتىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى.
شاراعا ءماسليحات دەپۋتاتتارى, مەملەكەتتىك مەكەمەلەر مەن ۇلتتىق ەتنومادەني بىرلەستىكتەردىڭ باسشىلارى, ارداگەرلەر ۇيىمدارىنىڭ, كاسىپوداقتاردىڭ, ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردىڭ جانە وقۋ ورىندارىنىڭ وكىلدەرى كەلدى.
پارلامەنت سەناتىنىڭ دەپۋتاتى, قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى اناتولي باشماكوۆ مەملەكەت باسشىسى ن.نازارباەۆتىڭ باستاماسى تۋرالى ايتا كەلىپ, «جاھاندىق قۇرىلىمدى قالىپتاستىرۋدا ەكونوميكالىق, ساياسي جانە ەكولوگيالىق فاكتورلارمەن عانا شەكتەلۋگە بولمايدى. ەندى مادەني كوزقاراستاردى دا نازارعا الاتىن ۋاقىت كەلدى», – دەپ اتاپ ءوتتى.
سەناتورلار اقپاراتتىق-كوممۋنيكاتسيالىق الاڭدار مەملەكەتتەر مەن ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدار اراسىنداعى ۇنقاتىسۋ ءۇشىن جاڭا مۇمكىندىكتەر اشاتىنىن ايتا كەلىپ, شاراعا قاتىسۋشىلاردى «G-Global» كوممۋنيكاتسيا الاڭدارىنىڭ جۇمىسىنا قاتىسۋعا شاقىردى. «G-Global» باستاماسى – بۇل تەك اعا جانە ورتا بۋىن ۇرپاقتارىنىڭ ءىسى ەمەس. بۇل باستامانى قولداۋعا جانە ونى ىسكە اسىرۋعا جاس ۇرپاق تا ارالاسۋى ءتيىس. جارقىن بولاشاققا جەتۋ ءۇشىن قالىڭ كوپشىلىك وسى يدەيامەن ءومىر ءسۇرۋى ءتيىس», دەدى سەناتور ح.ۆاليەۆ.
شاراعا قاتىسۋشىلار «جاھاندىق ساۋلەتتىڭ جاڭا قاعيدالارىن ىلگەرىلەتۋ يدەياسىنا» قولداۋ ءبىلدىرىپ, G-Global-دى قولداۋ كواليتسياسىن قۇردى.
سونداي-اق, سەناتورلار م.دۋلاتوۆ اتىنداعى قوستاناي ينجەنەرلىك-ەكونوميكالىق ۋنيۆەرسيتەتىندە بولىپ, قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى كافەدراسىنىڭ اشىلۋىنا قاتىستى.
***
پارلامەنت سەناتىنىڭ دەپۋتاتى جۇمابەك تورەگەلدينوۆ جانە ليۋدميلا پولتوراباتكو الماتى قالاسىنداعى بوستاندىق جانە تۇركسىب اۋداندارىنىڭ تۇرعىندارىمەن كەزدەستى.
كەزدەسۋ بارىسىندا مەملەكەت باسشىسىنىڭ «قازاقستان جولى – 2050: ءبىر ماقسات, ءبىر مۇددە, ءبىر بولاشاق» حالىققا جولداۋىنداعى, جولداۋدى ىسكە اسىرۋ جونىندەگى جالپىۇلتتىق شارالار جوسپارىندا العا قويىلعان مىندەتتەردى, سونداي-اق, قازاقستاننىڭ الەمدەگى ەڭ دامىعان 30 ەلدىڭ قاتارىنا كىرۋ تۇجىرىمداماسىن تالقىلادى.
قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ ەل حالقىنا جولداۋىنداعى ەرەجەلەردى جان-جاقتى تالقىلاۋدان كەيىن پارلامەنتتىڭ زاڭ شىعارۋ قىزمەتى تۋرالى پىكىر الماسىلدى. اتاپ ايتقاندا, «رۇقساتتار جانە حابارلامالار تۋرالى» جانە «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە رۇقسات بەرۋ جۇيەسى ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭدارىندا كوزدەلگەن ماسەلەلەر بەلسەندى تۇردە تالقىعا سالىندى.
دەپۋتاتتار قۇجاتتىڭ نەگىزگى ماقساتى مەن مىندەتتەرى تۋرالى تۇسىنىكتەمە بەردى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا زاڭ قازاقستاننىڭ رۇقسات بەرۋ جۇيەسىنىڭ بىرقاتار ماسەلەلەرىن شەشۋگە باعىتتالعانى اتاپ ءوتىلدى.
كەزدەسۋ بارىسىندا قوعامداعى الەۋمەتتىك ءالسىز توپتاردى (زەينەتكەرلەردى, كوپبالالى وتباسىلاردى, مۇگەدەكتەردى) قورعاۋ ۇلعايا تۇسكەنى, سونداي-اق, حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ سالاسىنداعى زاڭنامانى ودان ءارى رەفورمالاۋ جانە جەتىلدىرۋ جايىندا پىكىر الماسىلدى.
***
پارلامەنت سەناتىنىڭ دەپۋتاتتارى يكرام ادىربەكوۆ, ءلاززات قيىنوۆ جانە ورىنباي راحمانبەرديەۆتىڭ وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنا ساپارى جالعاسۋدا. سەناتورلار تۇركىستان قالاسىندا ق.ا.ياساۋي اتىنداعى حالىقارالىق قازاق-تۇرىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ستۋدەنتتەرىمەن جانە پروفەسسورلىق-وقىتۋشىلار قۇرامىمەن كەزدەستى.
ستۋدەنتتەر الدىندا ءسوز العان دەپۋتات ي.ادىربەكوۆ مەملەكەت باسشىسىنىڭ «قازاقستان-2050» ستراتەگياسىن تۇسىندىرە كەلىپ, ماڭىزدى قۇجاتتا ەلىمىزدىڭ سىرتقى جانە قورعانىس ساياساتىن جاڭعىرتۋدى كوزدەيتىن شارالار دا قامتىلعانىنا توقتالدى. اتاپ ايتقاندا, ول جاھاندىق باسەكەلەستىك جانە ايماقتىق ىقپالداستىق جاعدايىنداعى ينتەللەكتۋالدىق الەۋەتتى دامىتۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتتى.
دەپۋتات ل.قيىنوۆ ەنەرگەتيكالىق قاۋىپسىزدىك جانە قازاقستاننىڭ مۇناي جانە گاز سالاسىن دامىتۋ ماسەلەلەرىنە توقتالدى.
كەزدەسۋ بارىسىندا ستۋدەنتتەر مەملەكەت باسشىسىنىڭ ساياساتىنا قولداۋ بىلدىرە وتىرىپ, «قازاقستان – 2050» ۇزاق مەرزىمدى ستراتەگياسىن ىسكە اسىرۋعا ءوز ۇلەستەرىن قوسۋعا نيەتتەرىن جەتكىزدى, سونداي-اق, وزدەرىن قىزىقتىرعان ساۋالدارعا جاۋاپ الدى.
ودان باسقا, ي.ادىربەكوۆ پەن ل.قيىنوۆ تۇركىستان قالاسىندا وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمى ا.مىرزاحمەتوۆ جانە باسقا ءوڭىرلەردىڭ وكىلدەرى قاتىسقان «ىرىس الدى – ىنتىماق» فورۋمىنىڭ سالتاناتتى اشىلۋىنا قاتىستى.
***
پارلامەنت سەناتىنىڭ دەپۋتاتى قۋانىش ايتاحانوۆ جۇمىس بابىنداعى ساپارمەن وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىندا بولدى.
ساپار بارىسىندا دەپۋتات وبلىستىڭ ەكونوميكا, الەۋمەتتىك جانە مادەني سالالارىنداعى ءىستىڭ جاعدايىمەن تانىسىپ, جۇرتشىلىقپەن, ءماسليحات دەپۋتاتتارىمەن جانە كاسىپكەرلەرمەن كەزدەستى.
سەناتور, سونداي-اق, وبلىستاعى شاعىن جانە ورتا بيزنەستىڭ بىرقاتار كاسىپورىندارىن ارالاپ, ەڭبەك ۇجىمدارىمەن كەزدەستى جانە كاسىپورىنداردىڭ تەحنولوگيالىق ۇدەرىستەرىمەن تانىستى.
ق.ايتاحانوۆ ودان باسقا ءتۇركىستان قالاسىندا وتكەن «ىرىس الدى – ىنتىماق» شاراسىنا قاتىسىپ, قازاقستان حالقىنىڭ دوستىعى مەن تۇتاستىعى جايىندا بايانداما جاسادى. شىمكەنت قالاسىندا ازاماتتاردى قابىلدادى.
***
پارلامەنت سەناتىنىڭ دەپۋتاتتارى بىرعانىم ءايتىموۆا مەن سۆەتلانا جالماعامبەتوۆا اقمولا وبلىسىنداعى بۇلاندى اۋدانىندا بەسىنشى شاقىرىلعان ءماسليحاتتىڭ كەزەكتى سەسسياسىنا قاتىستى.
سەسسيا جۇمىسىنا اۋدان اكىمى م.بالپان, اقمولا وبلىسى بويىنشا تەكسەرۋ كوميسسياسىنىڭ ءمۇشەسى ر.كارىموۆ, اۋىلدىق وكرۋگتەردىڭ اكىمدەرى, اۋداندىق قۇرىلىمداردىڭ جەتەكشىلەرى قاتىستى.
سەناتورلارعا 2013 جىلعى اۋداندىق بيۋدجەتتىڭ ورىندالۋى تۋرالى باياندالدى جانە 2011-2020 جىلدارعا ارنالعان مەملەكەتتىك ءبىلىم بەرۋ باعدارلاماسىنىڭ بۇلاندى اۋدانى بويىنشا جۇزەگە اسىرىلۋ بارىسىمەن تانىستىرىلدى. ءبىلىم بەرۋ سالاسىنداعى جاڭارۋلار, انالاردى قورعاۋ, مەملەكەتتىك الەۋمەتتىك ساياساتىنداعى جاڭالىقتار ماسەلەلەرى بويىنشا اۋداندىق دەپۋتاتتار الدىندا سەناتورلار س.جالماعامبەتوۆا مەن ب.ءايتىموۆا ءسوز سويلەدى.
سونداي-اق, سەناتورلار بۇلاندى اۋدانىنداعى ەكى الەۋمەتتىك ماڭىزدى نىساندا – قارتتارعا ارنالعان دارىگەرلىك-الەۋمەتتىك مەكەمەدە جانە «بالدىرعان» بالالار باقشاسى-مەكتەبىندە بولدى. دەپۋتاتتار مەكەمەنىڭ جاعدايى مەن ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازاسىمەن تانىستى.
دەپۋتاتتار, سونداي-اق, اقكول قالاسىنداعى «رەسپۋبليكالىق عارىشپەن بايلانىس ورتالىعى» اكتسيونەرلىك قوعامىندا بولدى جانە اقكول اۋداندىق ءماسليحاتىنىڭ كەزەكتەن تىس سەسسياسىنا قاتىستى.
سەناتور س.جالماعامبەتوۆا ودان باسقا ەرەيمەنتاۋ اۋداندىق ءماسليحاتىنىڭ كەزەكتەن تىس 25-سەسسياسىنا قاتىسىپ, پسيحولوگيالىق-پەداگوگيكالىق تۇزەتۋ كابينەتىنىڭ جۇمىسىمەن تانىستى.
