اقتاۋ مەن ونىڭ توڭىرەگىندەگى اۋىلدار ءۇشىن اۋىزسۋ, ىستىق سۋ, ەلەكتر ەنەرگياسى مەن ديستيلليات ءوندىرىپ دايىندايتىن «ماەك-قازاتومونەركاسىپ» جشس قازىر سۋ تۇشىتۋ كەشەنىن جاڭعىرتۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋدە. جۋىردا اتالمىش كاسىپورىندا وتكەن ءباسپاسوز ءماسليحاتىندا ءوڭىردىڭ اۋىزسۋ تاپشىلىعىن جويۋ جولىندا جاسالعان جۇمىستارمەن تانىسۋدىڭ ءساتى ءتۇستى.
كاسىپورىندا قازىر 1980 جىلداردان باستاپ, سول ونجىلدىقتىڭ سوڭىنا دەيىن قولدانىسقا ەنگىزىلگەن قوندىرعىلار جۇمىس ىستەپ تۇر. قولدانىلۋ مەرزىمى 20 جىل دەپ بەلگىلەنگەن بۇل قوندىرعىلاردىڭ قازىر قۋاتتىلىعى سىر بەرىپ, سۋ تۇتىنۋ كولەمى ارتقان سايىن ونىمدىلىككە قول جەتكىزۋگە ءوز اسەرىن تيگىزۋدە. كەشەگە دەيىن كاسىپورىن قۇرامىنداعى 6 سۋ تۇشىتۋ قوندىرعىسى ايماقتىڭ ەنەرگەتيكالىق ءوندىرىسىن, ديستيلليات ءوندىرۋدى تولىق قامتىپ كەلگەن بولسا, تۇرعىنداردىڭ كوبەيۋى, جاڭادان ونەركاسىپ ورىندارىنىڭ قۇرىلۋى مەن اباتتاندىرۋ جۇمىسىنىڭ كەڭ كولەمدە قولعا الىنۋى, سونداي-اق, تۇرعىنداردىڭ تەحنيكالىق ماقساتتاعى سۋلاردان باس تارتىپ, ونى اۋىزسۋدى تۇتىنۋمەن الماستىرۋى جۇمسالاتىن شىعىننىڭ ۇلعايۋىنا اكەپ سوقتىردى. ناتيجەسىندە 2013 جىلدىڭ جازىنداعى كورسەتكىش بويىنشا اقتاۋ قالاسىنىڭ وزىندە اۋىزسۋدى تۇتىنۋ كولەمى تاۋلىگىنە 48 مىڭ تەكشە مەترگە دەيىن جەتكەن. ءوز كەزەگىندە بۇل «ماەك-قازاتومونەركاسىپ» جشس الدىنا كەشەندى كەڭەيتۋ, جاراقتاردى جاڭعىرتۋ ماسەلەسىن قويدى.
وسى ماقساتتا 2008 جىلى يزرايلدە جاسالعان گپتي-1ا,ب قوندىرعىلارىن ىسكە قوسۋمەن باستالدى. تاۋلىگىنە 6000 تەكشە مەتر ديستيلليات وندىرەتىن قوندىرعىلاردىڭ ساپالىق جاعدايى ونىڭ ونىمدەرىن تاماق ونەركاسىبىندە ەمەس, تەك جىلۋ-ەنەرگەتيكالىق قوندىرعىلاردىڭ تەحنولوگيالىق قاجەتتىلىكتەرى ءۇشىن پايدالانۋعا مۇمكىندىك بەردى. قوسىمشا بايقاۋلار مەن تاڭداۋلار جاساپ, بۇگىنگى كۇننىڭ قاجەتتىلىگىنە تولىق جاۋاپ بەرەتىن, ياعني ونىڭ ونىمدەرى تاماق ونەركاسىبىندە دە قولدانۋعا جارايتىن قوندىرعى تابۋ ماسەلەسى تۋىندادى. سۋ تۇشىتۋ قوندىرعىلارىن, قۇرال-جابدىقتارىن وندىرەتىن كومپانيالار اراسىنان تاڭداۋ فرانتسيالىق «SIDEM» كومپانياسىنا ءتۇستى. فرانتسيا – اتالمىش قوندىرعىلار وندىرۋدە الەمدە الدىڭعى قاتاردا كورىنىپ, كوشباسشىلار ساناتىندا جۇرگەن مەملەكەت. قاجەتتىنى تاپقان سوڭ, ىسكە كىرىسكەن قازاقستاندىق تاراپ, ياعني «قازاتومونەركاسىپ» ۇاك, «ماەك-قازاتومونەركاسىپ» جشس 2011 جىلى فرانتسيانىڭ «SIDEM» كوماپياسىمەن كەلىسىمشارتقا تۇردى. ماقسات – «ماەك-قازاتومونەركاسىپ» جشس-دە گپتي-2, گپتي-3 جاڭا قوندىرعىلارىن ورناتۋ جانە ىسكە قوسۋ. جارامدىلىق مەرزىمىنىڭ ۇزاقتىعى ەكونوميكالىق جاعىنان ءتيىمدى بولىپ ەسەپتەلەتىن ەكى قوندىرعىنىڭ ارقايسىسىنىڭ تاۋلىكتىك ءونىمدىلىگى 12000 تەكشە مەتر ديستيلليات قۇرايدى دەپ كۇتىلەتىن قوندىرعىلاردى ورناتۋدىڭ العاشقى كەزەڭى اياقتالدى. 2013 جىلى اقتاۋداعى «ماەك-قازاتومونەركاسىپ» جشس ديستيلليات ءوندىرۋ جانە ونەركاسىپتىك سۋ-جىلۋمەن جابدىقتاۋ زاۋىتىندا گپتي-2 جاڭا سۋ تۇشىتۋ قوندىرعىسىنىڭ مونتاجداۋ جۇمىستارىن اياقتاۋ مەن سىناق رەتىندە ىسكە قوسۋ جۇرگىزىلدى. تاياۋ كۇندەرى گپتي-2 سۋ تۇشىتۋ قوندىرعىسى تولىققاندى پايدالانۋعا بەرىلمەك, ال گپتي-3 سۋ تۇشىتۋ قوندىرعىسى ونەركاسىپتىك ىسكە قوسىلادى.
ءباسپاسوز ءماسليحاتىندا ءمالىم بولعانىنداي, جاڭا سۋ تۇشىتۋ قوندىرعىلارىن جاڭارتۋ باعىتىنداعى بەلگىلەنگەن قارجى رەتىمەن يگەرىلگەن.
قازاقستان رەسپۋبليكاسى تابيعي مونوپوليالاردى رەتتەۋ ءجونىندەگى اگەنتتىگى ماڭعىستاۋ وبلىسى بويىنشا دەپارتامەنتىنىڭ باستاماسىمەن وتكەن ءباسپاسوز ءماسليحاتىندا كەشەندى كەڭەيتۋ, سۋ تۇشىتاتىن جاڭا قوندىرعىلار جايىندا ەگجەي-تەگجەيلى اڭگىمەلەپ, سۇراقتارعا جاۋاپ بەرگەن «ماەك-قازاتومونەركاسىپ» جشس باس ينجەنەرى ي.چەرنەتسكي ەكى جاڭا قوندىرعى ىسكە قوسىلعان سوڭ اۋىزسۋ ءوندىرۋ كولەمى 13,1 پايىزعا ارتىپ, تاۋلىگىنە 64 مىڭ تەكشە مەتر ءونىم وندىرۋگە قول جەتكىزۋگە مۇمكىندىك بەرەتىندىگىن ايتتى. بۇل ەكپىن اقتاۋ قالاسى مەن ونىڭ ماڭىنداعى اۋىلداردىڭ اۋىزسۋ ماسەلەسىن الداعى بەس جىل بويىنا تولىق قامتاماسىز ەتەتىن بولادى.
گۇلايىم شىنتەمىرقىزى,
«ەگەمەن قازاقستان».
اقتاۋ.
كاسىپورىندا قازىر 1980 جىلداردان باستاپ, سول ونجىلدىقتىڭ سوڭىنا دەيىن قولدانىسقا ەنگىزىلگەن قوندىرعىلار جۇمىس ىستەپ تۇر. قولدانىلۋ مەرزىمى 20 جىل دەپ بەلگىلەنگەن بۇل قوندىرعىلاردىڭ قازىر قۋاتتىلىعى سىر بەرىپ, سۋ تۇتىنۋ كولەمى ارتقان سايىن ونىمدىلىككە قول جەتكىزۋگە ءوز اسەرىن تيگىزۋدە. كەشەگە دەيىن كاسىپورىن قۇرامىنداعى 6 سۋ تۇشىتۋ قوندىرعىسى ايماقتىڭ ەنەرگەتيكالىق ءوندىرىسىن, ديستيلليات ءوندىرۋدى تولىق قامتىپ كەلگەن بولسا, تۇرعىنداردىڭ كوبەيۋى, جاڭادان ونەركاسىپ ورىندارىنىڭ قۇرىلۋى مەن اباتتاندىرۋ جۇمىسىنىڭ كەڭ كولەمدە قولعا الىنۋى, سونداي-اق, تۇرعىنداردىڭ تەحنيكالىق ماقساتتاعى سۋلاردان باس تارتىپ, ونى اۋىزسۋدى تۇتىنۋمەن الماستىرۋى جۇمسالاتىن شىعىننىڭ ۇلعايۋىنا اكەپ سوقتىردى. ناتيجەسىندە 2013 جىلدىڭ جازىنداعى كورسەتكىش بويىنشا اقتاۋ قالاسىنىڭ وزىندە اۋىزسۋدى تۇتىنۋ كولەمى تاۋلىگىنە 48 مىڭ تەكشە مەترگە دەيىن جەتكەن. ءوز كەزەگىندە بۇل «ماەك-قازاتومونەركاسىپ» جشس الدىنا كەشەندى كەڭەيتۋ, جاراقتاردى جاڭعىرتۋ ماسەلەسىن قويدى.
وسى ماقساتتا 2008 جىلى يزرايلدە جاسالعان گپتي-1ا,ب قوندىرعىلارىن ىسكە قوسۋمەن باستالدى. تاۋلىگىنە 6000 تەكشە مەتر ديستيلليات وندىرەتىن قوندىرعىلاردىڭ ساپالىق جاعدايى ونىڭ ونىمدەرىن تاماق ونەركاسىبىندە ەمەس, تەك جىلۋ-ەنەرگەتيكالىق قوندىرعىلاردىڭ تەحنولوگيالىق قاجەتتىلىكتەرى ءۇشىن پايدالانۋعا مۇمكىندىك بەردى. قوسىمشا بايقاۋلار مەن تاڭداۋلار جاساپ, بۇگىنگى كۇننىڭ قاجەتتىلىگىنە تولىق جاۋاپ بەرەتىن, ياعني ونىڭ ونىمدەرى تاماق ونەركاسىبىندە دە قولدانۋعا جارايتىن قوندىرعى تابۋ ماسەلەسى تۋىندادى. سۋ تۇشىتۋ قوندىرعىلارىن, قۇرال-جابدىقتارىن وندىرەتىن كومپانيالار اراسىنان تاڭداۋ فرانتسيالىق «SIDEM» كومپانياسىنا ءتۇستى. فرانتسيا – اتالمىش قوندىرعىلار وندىرۋدە الەمدە الدىڭعى قاتاردا كورىنىپ, كوشباسشىلار ساناتىندا جۇرگەن مەملەكەت. قاجەتتىنى تاپقان سوڭ, ىسكە كىرىسكەن قازاقستاندىق تاراپ, ياعني «قازاتومونەركاسىپ» ۇاك, «ماەك-قازاتومونەركاسىپ» جشس 2011 جىلى فرانتسيانىڭ «SIDEM» كوماپياسىمەن كەلىسىمشارتقا تۇردى. ماقسات – «ماەك-قازاتومونەركاسىپ» جشس-دە گپتي-2, گپتي-3 جاڭا قوندىرعىلارىن ورناتۋ جانە ىسكە قوسۋ. جارامدىلىق مەرزىمىنىڭ ۇزاقتىعى ەكونوميكالىق جاعىنان ءتيىمدى بولىپ ەسەپتەلەتىن ەكى قوندىرعىنىڭ ارقايسىسىنىڭ تاۋلىكتىك ءونىمدىلىگى 12000 تەكشە مەتر ديستيلليات قۇرايدى دەپ كۇتىلەتىن قوندىرعىلاردى ورناتۋدىڭ العاشقى كەزەڭى اياقتالدى. 2013 جىلى اقتاۋداعى «ماەك-قازاتومونەركاسىپ» جشس ديستيلليات ءوندىرۋ جانە ونەركاسىپتىك سۋ-جىلۋمەن جابدىقتاۋ زاۋىتىندا گپتي-2 جاڭا سۋ تۇشىتۋ قوندىرعىسىنىڭ مونتاجداۋ جۇمىستارىن اياقتاۋ مەن سىناق رەتىندە ىسكە قوسۋ جۇرگىزىلدى. تاياۋ كۇندەرى گپتي-2 سۋ تۇشىتۋ قوندىرعىسى تولىققاندى پايدالانۋعا بەرىلمەك, ال گپتي-3 سۋ تۇشىتۋ قوندىرعىسى ونەركاسىپتىك ىسكە قوسىلادى.
ءباسپاسوز ءماسليحاتىندا ءمالىم بولعانىنداي, جاڭا سۋ تۇشىتۋ قوندىرعىلارىن جاڭارتۋ باعىتىنداعى بەلگىلەنگەن قارجى رەتىمەن يگەرىلگەن.
قازاقستان رەسپۋبليكاسى تابيعي مونوپوليالاردى رەتتەۋ ءجونىندەگى اگەنتتىگى ماڭعىستاۋ وبلىسى بويىنشا دەپارتامەنتىنىڭ باستاماسىمەن وتكەن ءباسپاسوز ءماسليحاتىندا كەشەندى كەڭەيتۋ, سۋ تۇشىتاتىن جاڭا قوندىرعىلار جايىندا ەگجەي-تەگجەيلى اڭگىمەلەپ, سۇراقتارعا جاۋاپ بەرگەن «ماەك-قازاتومونەركاسىپ» جشس باس ينجەنەرى ي.چەرنەتسكي ەكى جاڭا قوندىرعى ىسكە قوسىلعان سوڭ اۋىزسۋ ءوندىرۋ كولەمى 13,1 پايىزعا ارتىپ, تاۋلىگىنە 64 مىڭ تەكشە مەتر ءونىم وندىرۋگە قول جەتكىزۋگە مۇمكىندىك بەرەتىندىگىن ايتتى. بۇل ەكپىن اقتاۋ قالاسى مەن ونىڭ ماڭىنداعى اۋىلداردىڭ اۋىزسۋ ماسەلەسىن الداعى بەس جىل بويىنا تولىق قامتاماسىز ەتەتىن بولادى.
گۇلايىم شىنتەمىرقىزى,
«ەگەمەن قازاقستان».
اقتاۋ.
